مراقبت از پوست کودک و نوزاد 

تلگرام آرایشی بهداشتی تبلیغ کتاب شوینده ها

مراقبت از پوست کودک و نوزاد

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی
مهندس شیمی - مترجم و پژوهشگر صنایع آرایشی بهداشتی


چکیده: پوست نوزادان و کودکان تفاوت زیادی با پوست نوجوانان و بزرگسالان دارد. پوست نوزاد از پوست فرد بالغ بسیار نازک تر بوده، کمتر شاخی شده، کم موتر است و رطوبت بیشتری دارد. ضخامت پوست، رطوبت پوست، میزان فعالیت غدد سبابه، توانایی پوست نوزاد برای مقابله با عفونت، تفاوت در سیستم ایمنی از جمله این تفاوت ها می باشند. بنابراین به مراقبت های خاصی نیاز دارد و محصولات آرایشی بهداشتی و مراقبت از پوست خاصی را می طلبد.
مراقبت از پوست کودک و نوزاد
مراقبت از پوست کودک و نوزاد
پوست نوزاد تفاوت های زیادی با پوست یک فرد بالغ و حتی نوجوان دارد. پوست نوزاد بسیار نازک تر بوده، کمتر شاخی (cornified) شده، کم مو تر است و رطوبت بیشتری دارد. همان گونه که در بخش آشنایی با پوست ذکر گردید، غدد سباسه در پوست نوزاد نیز وجود دارد. میزان تبخیر نامحسوس پوست (TEWL) در نوزادان کمتر است.
نوزاد توان اندکی برای مقابله با عفونت ها دارد و بخش زیادی از توانایی سیستم ایمنی او وابسته به پادتن هایی است که از طریق شیر مادر دریافت می کند. بدیهی است در این شرایط پوست نوزاد بیشتر در خطر بروز تحریک و عفونت است. ساختار نازک و هیدراته آن امکان نفوذ بیشتر مواد را به پوست فراهم می سازد.

آناتومی و فیزیولوژی پوست نوزاد

هفت تا هشت روز بعد از اینکه نطفه بارور شد، پوست بدن جنین شروع به تشکیل و توسعه می کند. در هفته ۲۲ تا ۲۴ حاملگی، اپیدرم به فرم کراتینیزه در می آید. در سه ماهه آخر حاملگی، اپیدرم به طور کامل تشکیل می شود. هرچند که تا زمان تولد، لایه شاخی هنوز خاصیت سدی ندارد. به همین علت نوزادان نارس اتلاف نامحسوس رطوبت TEWL پوستشان بسیار زیاد است. مزودرم (لایه میانی پوست) جنین، از روز هجدهم یا نوزدهم بعد از باروری تشکیل می شود. تکامل بخش میانی پوست تا زمان تولد ادامه می یابد به طوری که ضخامت لایه مزودرم پوست نوزاد در هنگام تولد حدود ۶۰ درصد ضخامت مزودرم پوست یک انسان بالغ را به دست می آورد.

مشکلات رایج پوست نوزادان

از جمله مشکلاتی که ویژه این دوره از زندگی است، ادرار سوختگی (nappy or diaper rash) با شدت های مختلف می باشد. این مشکل ناشی از همراه شدن دو عامل است:
•  پوشیده بودن محل
•  دفع غیرقابل کنترل ادرار و مدفوع در نوزاد
بسته بودن ناحیه پوشانده شده توسط پوشک یا کهنه، شرایط گرم و مرطوبی را برای رشد باکتری ها فراهم می سازد. متابولیت های حاصل از این میکروارگانیسم ها (به ویژه Brevibacterium ammoniagenes که از ادرار تغذیه می کند و متابولیت آمویناک ایجاد می نماید) همراه با حالت سایش ناشی از کهنه یا پوشک، سبب تحریک و سرخی پوست در این ناحیه می گردد. در صورت عدم درمان و پیشرفت عارضه، ناحیه مورد نظر دچار زخم می گردد که این زخم می تواند دچار عفونت ثانویه تب زا و پیچیده شدن وضعیت نوزاد گردد. پوست نوزاد در معرض خطر بروز زخم های دیگری نیز می باشد که مهم ترین آن ها اکزمای نوزادی (infantile eczema)، که در مورد علت بروز آن نظرات متناقضی وجود دارد ولی یکی از عوامل آن رژیم غذایی نوزاد است و زرد زخم نوزادی (impetigo neonatorum) که نوعی زردزخم همراه با تاول ناشی از عفونت استافیلوکوکی در نوزاد است، می باشد. البته این موارد در محدوده بیماری ها قرار می گیرند و مربوط به محدوده بحث محصولات آرایشی بهداشتی نمی باشد.

درماتیت ناحیه پوشک

درماتیت ناحیه پوشک واژه ایست که به درماتیت تماسی پوست نوزادان اطلاق می شود. درماتیت پوشک احتمالاً شایع ترین نوع ضایعات پوشک است که به علت فعالیت آنزیمها یا اثر شیمیایی ماده آمونیاک (محصول فعالیت باکتری های تجزیه کننده اوره) ایجاد می شود. این عارضه معمولاً در اثر عفونت با قارچی به نام کاندیدا تشدید می شود. افزایش pH در اثر خاصیت قلیایی ادرار موجب افزایش فعالیت آنزیم های لیپاز و پروتئاز موجود در مدفوع گردیده و موجب تحریک پوست می شود. در سن 3 تا 10 ماهگی، درماتیت ناحیه پوشک بسیار شایع است. و در سن 6 تا 9 ماهگی به اوج می رسد. برای درمان درماتیت های ناحیه پوشک معمولاً از کورتیکواستروئیدها استفاده می شود. برای تکمیل درمان، امولینت های حاوی زینک اکساید استفاده می شوند. زینک اکساید یک ماده پرکاربرد در صنایع آرایشی بهداشتی است که در کنار خواص دیگر خاصیت قابض نیز دارد، اندکی ضدعفونی کننده است و از پوست در برابر ادرار و مدفوع محافظت می کند.
کرم محافظ حاوی زینک اکساید
کرم ویتامین بریر موستلا حاوی زینک اکساید
Source: mustela.com
کرم های حاوی زینک اکساید معمولا برای پوشاندن پوست ناحیه پوشک با یک لایه ضخیم استفاده می شوند. درماتیت ناحیه پوشک گاهی با عفونت در اثر قارچ کاندیدا آلبیکانز همراه می شود. استفاده بیش از حد از آنتی بیوتیک، معمولاً نوزادان را مستعد ایجاد چنین عارضه ای می نماید.

مراقبت از پوست کودک

فرآورده های کودک باید دارای ویژگی های خاص باشند که در سه قالب کلی زیر می توان آن ها را خلاصه نمود
- پوست را در برابر عوامل محیطی آسیب رسان محافظت نماید.
- توان پاکسازی پوست از سبوم، کثیفی ها و مواد دفعی داشته باشد.
- تا حد امکان سطح پوست را خشک نگاه دارد.
محصولات آرایشی بهداشتی مراقبت از کودکان به سه دسته بزرگ تقسیم بندی می شوند: محصولات پاک کننده، محصولات مراقبت کننده و محصولات محافظت کننده.

محصولات پاک کننده مناسب نوزادان

کودک را از بدو تولد می توان حمام نمود. البته استحمام روزانه پوست نوزاد توصیه نمی شود. زیرا به خشکی پوست او می انجامد. دو تا سه روز یک بار کافیست. دمای حمام بهتر است بین 36 تا 37 درجه سانتیگراد باشد. شامپوهای مناسب نوزادان، شامپوهایی هستند که موجب تحریک چشم نمی شوند. بهتر است شامپو از ویسکوزیته مناسبی برخوردار باشد تا وارد چشم نشود. برای پاکسازی ناحیه پوشک معمولاً از روغن های معدنی و ترکیبات حاوی آن استفاده می شود. از صابون های حاوی مواد قلیایی برای شست و شوی پوست بدن کودک استفاده کنید. برای پاکسازی پوست صورت و نواحی تناسلی کودک از پاک کننده های مایع استفاده نمایید.
بی تردید یکی از موارد مهم در مورد کودکان پاک نمودن پوست به ویژه در ناحیه باسن و کشاله ران است. فرآورده های مربوط به پاک نمودن پوست کودکان نیز همانند بزرگسالان شامل آب و صابون، روغن ها، امولسیون ها و ژل های حاوی پاک کننده و دستمال های پاک کننده، می باشد. همانگونه که ذکر گردید فعالیت میکروارگانیسم ها نیز در بروز ادرارسوختگی مؤثر است، به همین علت برخی از فرآورده های پاک کننده نوزادان حاوی مواد میکروب کش (germicide) می باشند. از جمله این مواد می توان به ستیل تری متیل آمونیوم بروماید، آلکیل دی متیل بنزیل آمونیوم کلراید، ستیل پیریدینیوم کلراید و بنزوتونیوم کلراید اشاره نمود. حضور این مواد تا حد زیادی از ادرارسوختگی پیشگیری می کند.

محصولات مراقبت از پوست نوزاد

برای مراقبت از پوست نوزاد، عموماً از لوسیون های مرطوب کننده استفاده می شود. این محصولات راحت تر در سطح پوست پخش می شوند و کاربرد آسان تری دارند. این لوسیون ها برای پرهیز از بروز حساسیت های پوستی در کودکان، یا فاقد ماده معطره هستند و یا مقادیر بسیار اندکی خوشبوکننده دارند. لوسیون های با پایه امولسیونی، شیرپاک کن (cleansing milk) نیز نامیده می شوند. این امولسیون ها معمولاً دارای امولسیفایرهای آنیونی و یا امولسیفایرهای غیریونی می باشند.
استفاده از روغن های بچه نیز تأثیر مناسبی در پیشگیری از بروز ادرارسوختگی دارد. این روغن ها معمولاً متشکل از روغن های گیاهی، مشتقات لانولین و الکل ها و استرهای درشت ملکول، می باشند. در بسیاری از محصولات روغن بچه، از پارافین مایع با خلوص زیاد، کمی ماده خوشبوکننده و اندکی افزایش دهنده های حلالیت (solubilizer) نیز استفاده می شود.

محصولات محافظت از پوست نوزاد

از فرآورده های محافظ سنتی برای درمان ادرارسوختگی در کودکان، کرم ها و یا پمادهای حاوی روغن کرچک و زینک اکساید می باشند. زینک اکساید دارای اثرات خفیف ضدعفونی کنندگی، قابض و ضدالتهاب می باشد و در فرآورده های ادرارسوختگی در مقادیر 10-2 درصد به کار می رود. سایر موادی که در فرآورده های زینک اکساید به منظور اثرات پوشانندگی استفاده می شود شامل وازلین، روغن کرچک، موم زنبور عسل، لانولین، روغن سیلیکون و موم های پلی اتیلنی، می باشند. عصاره های گیاهی نیز در فرآورده های ضد ادرارسوختگی، مورد استفاده قرار می گیرد.
پودرهای بچه یکی دیگر از محصولات سنتی می باشد. کاربرد این فرآورده معمولاً خشک و لغزنده (lubricant) نمودن سطح پوست پس از شستن و استفاده از روغن یا لوسیون های پاک کننده است. معمولاً بخش عمده این فرآورده را پودر تالک تشکیل می دهد، ولی از آنجایی که این ماده دارای اثرات جاذب نمی باشد، همراه با آن از پودرهای جاذبی مانند کائولن، سیلیکات آلومینیوم هیدراته، منیزیم کربنات، کلسیم کربنات، نشاسته و سیلیکا، نیز استفاده می شود. برای افزایش میزان چسبندگی پودر به پوست همراه با افزایش اثرات ضد آب، مواد دیگری مانند استئارات های آلومینیوم، روی و منیزیم؛ ستیل الکل، استئاریل الکل و زینک اکساید به فرمولاسیون پودر بچه اضافه می شوند.
یکی از مشکلات فرآورده های حاوی تالک، احتمال آلودگی آن به میکروارگانیسم ها می باشد. روش های مختلفی برای استریل نمودن پودر تالک وجود دارد. روش های حرارتی گاه اثربخشی کاملی ندارند، در مقابل استفاده از گاز اتیلن اکساید اگرچه کارایی بالایی دارد، ولی باقی ماندن مواد تحریک زا می تواند سبب مشکلاتی برای کودک شود.
پودر تالک
استفاده از تالک به صورت پودری در فرآورده های کودکان زیر 3 سال در تاریخ 24 مرداد 94 ممنوع گردیده و ممانعت از صدور و تمدید مجوزهای بهداشتی این گونه محصولات از تاریخ 1 فروردین 95 ممنوع است.
در برخی از پودرهای بچه از بوریک اسید یا بورات ها، با اثرات ضدعفونی کنندگی خفیف استفاده می شود، ولی به علت این که این مواد بالقوه سمی می باشند، امروزه کمتر از آن ها استفاده می شود.
از جمله فرآورده های دیگر که برای کودکان باید مورد توجه قرار گیرد، فرآورده های ضدآفتاب می باشند. معمولاً پوشش مناسب برای کودک تا حدود ۹۰ درصد مؤثر است، ولی لازم است تا از فرآورده های ضدآفتاب غافل نبود. معمولاً پدرها و مادرها یا از استفاده از این کرم ها پرهیز می کنند و یا فراموش می کنند تا کاربرد فرآورده را تجدید نمایند. کرم های ضدآفتاب کودک باید توان محافظت در برابر هر دو محدوده اشعه UVA و UVB داشته باشد و میزان SPF آن تا حدودی بالا باشد؛ و در طی روز استفاده از آن چندبار تکرار گردد.
میزان فرآورده ها در سطح پوست باید حدود ۰/۵ تا ۱/۵ میلی گرم به ازای هر سانتیمتر مربع از سطح پوست باشد. حفظ ضخامت مناسب از فرآورده و یکنواختی توزیع آن دارای اهمیت است. همچنین باید دقت داشت تا مناطقی مانند گوش، گردن و پاها، از دریافت فرآورده محروم نشوند. نوع مواد ضدآفتاب نیز مهم است. در فرآورده های کودک می بایست از مواد سالم استفاده نمود تا از بروز حساسیت و تحریکات پوستی پرهیز شد. اروپا نانوذرات زینک اکساید و تیتانیم دی اکساید را مناسب می دانند و SPF حدود ۸ را توصیه می کنند.


مطلب قبلی: روش خشک کردن مو

مطلب بعدی: پوست و مو در بارداری

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- صابون = Soap

تلفظ antimicrobial soaps ↓
2- التهاب = Inflammation
anti-inflammation = ضدالتهاب

Reducing scalp inflammation = کاهش التهاب پوست سر


تلفظ inflammation ↓
3- حلالیت = Solubility
limited solubility = حلالیت محدود
4- باکتری = Bacterium
corynebacterium xerosis = کورینه باکتری زروسیس 

propionibacterium acnes = باکتری های پروپیونی آکنه
5- لایه شاخی = Stratum Corneum
disruption of the stratum corneum = از هم گسیختگی لایه شاخی

reinforcement of stratum corneum = تقویت ساختار لایه شاخی


تلفظ stratum corneum ↓


تلفظ stratum corneum2 ↓
6- میکروارگانیسم = Microorganism
7- ویسکوزیته = Viscosity
8- سبوم = Sebum
excess sebum = سبوم اضافی 

scalp excess sebum = چربی های اضافی پوست سر


تلفظ sebum ↓


تلفظ sebum2 ↓
9- قارچ = Fungus

تلفظ fungus infections ↓


تلفظ fungus ↓
10- لوسیون = Lotion
Oil-control lotion = لوسیون کنترل چربی 

unscented lotion = لوسیون بدون بو که قبل از مصرف عطر و ادکلن استفاده می شود


تلفظ unscented lotion ↓
11- باکتری ها = Bacteria
acne causing bacteria = باکتری های ایجاد کننده آکنه

antibacterial = ضد باکتری

Blemish causing bacteria = باکتری های ایجاد کننده لک پوست

negative-charged membrane of bacteria = باکتری ها را که دارای بار منفی


تلفظ bacteria ↓


تلفظ bacterial agents ↓
12- سمی = Toxic
acute oral toxicity = مسمومیت دهانی حاد 

aquatic toxicity = سمیت آبی 

cytotoxicity = سمیت سلولی 

ecotoxicity = سمیت محیطی 

non toxic = غیر سمی

phototoxicity = سمیت نوری 


تلفظ exposure to toxic chemicals ↓


تلفظ non toxic ↓


تلفظ toxicity ↓
13- درماتیت = Dermatitis
actinodermatitis = درماتیت ایجاد شده در اثر مواجهه بیش از حد با نور آفتاب، پرتوهای آکتینیک و اشعه ایکس

atopic dermatitis = درماتیت آتوپیک، درماتیت حساسیتی

contact dermatitis = درماتیت تماسی، این نوع درماتیت به علت استفاده از مواد آرایشی بوجود می آید. دو نوع است: درماتیت تماسی تحریکی، درماتیت تماسی آلرژیک

phytodermatitis = فیتودرماتیت، درماتیت گیاهی، درماتیت تماسی در اث تماس با گیاهانی مثل گزنه

seborrheic dermatitis = درماتیت سبورئیک
14- موستلا = Mustela

تلفظ mustela BB ↓


تلفظ mustela dermopediatrics ↓


تلفظ mustela ↓


تلفظ mustela2 ↓


تلفظ mustela3 ↓
15- سیستم ایمنی = Immune System
imbalance of immune system = عدم تعادل سیستم ایمنی


تلفظ immune system disorders ↓
16- پلی اتیلن = Polyethyene
17- غدد سباسه = Sebaceous Glands
18- اوره = Urea

تلفظ urea ↓
19- زینک اکساید = Zinc Oxide
20- امولینت = Emmolient
21- خلوص = Purity
impurity = ناخالصی، آلودگی
22- عصاره های گیاهی = Herbal Extracts

تلفظ herbal extracts ↓
23- وازلین = Vaseline
24- امولسیفایر = Emulsifier
co-emulsifiers = کمک امولسیون کننده 
25- روغن کرچک = Castor Oil
26- ضد آب = Water-Proof
waterproof,water-proof = ضدآب
27- متابولیت = Metabolite
28- پماد = Ointment
Certificate of appointment = گواهی اعطاء نمایندگی
29- ماده معطر = Aromatic Agent
30- اتیلن اکساید = Ethylene Oxide
31- ستیل الکل = Cetyl Alcohol

تلفظ cetyl alcohol ↓
32- درماتیت تماسی = Contact Dermatitis
33- بورات ها = Borates
34- کورتیکواستروئید = Corticosteroid
35- استروئید = Steroids
36- موم زنبور عسل = Beeswax
37- آنتی بیوتیک = Antibiotics

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید



اگر مطالعه این مطلب برایتان مفید بود، روی دکمه زیر کلیک کنید !