کارآموزی در مجتمع پتروشیمی اصفهان 

کارآموزی در مجتمع پتروشیمی اصفهان

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی
کارشناس ارشد مهندسی شیمی ، دانش آموخته دانشگاه صنعتی اصفهان




چکیده: یکی از واحدهای درسی رشته های مهندسی در مقطع کارشناسی کارآموزی در یک واحد صنعتی مرتبط است.
مجتمع پتروشیمی اصفهان تولیدکننده آروماتیک های B.T.X با ظرفیت اسمی سالیانه زیر می باشد:
•  ۵۵۶۵۰ تن بنزن
•  ۷۱۵۸۰ تن تولوئن
•  ۲۲۰۰۰ تن ارتوزایلن
•  ۴۴۰۰۰ تن پارازایلن

در طی فرایند تولید، مخلوط زایلن ها نیز به عنوان محصول جانبی به دست می آید. عمل تفکیک آروماتیک های B.T.X از خوراک که رفرمیت پالایشگاه اصفهان می باشد و در طی فرایندهای مثل سالفولین (واحدهای 200، 220 و 270)، هیدروآلکیلاسیون حرارتی (واحد 300)، جداسازی زایلن ها (واحد 400)، پاراکس (واحد 500) و آیزومار (واحد 600) انجام می شود. به این ترتیب که ابتدا در واحد 200 ترکیبات سبک بوتان و همچنین آروماتیک های سنگین از پلاتفرمیت جدا می شوند. در واحد استخراج به کمک حلال سالفولین که حلال انتخابی استخراج آروماتیک ها می باشد BTX استخراج گردیده و در بخش دیگری سالفولین از طریق تقطیر بازیابی می شود و به ابتدای واحد برگشت داده می شود.
در واحد تفکیک، نئون و تولوئن بطور جداگانه در دو برج تقطیر از آروماتیک های استخراجی جدا می شوند و مخلوط زایلن ها و اتیل بنزن از پایین برج تولوئن به واحد تفکیک زایلن ها ارسال و در نخستین مرحله ارتوزایلن به روش تقطیر جدا می گردد. در واحد پارکس، پارازایلن به روش جذب انتخابی به کمک جامد جاذب که عمدتاً پارازایلن را به خود جذب می کند از مخلوط زایلن ها جدا شده و به کمک ماده دفع کننده (Disorbent) پارازایلن از درون حفره های جاذب ملکولی بیرون کشیده می شود. ماده دفع کننده به روش تقطیر بازیابی و به این واحد برگردانیده می شود. باقی مانده مخلوط زایلن ها که عمدتاً متازایلن و استالین بنزن می باشند به منظور به حداکثر رسانیدن میزان پارازایلن محصول، تحت واکنش ایزومریزاسیون کاتالیزوری قرار می گیرد.
ترکیبات سبک و سنگین پلاتفرمیت که در مراحل مختلف جداسازی به دست می آیند تحت عنوان رافینیت (Rofinote) به پالایشگاه برگشت داده می شود. از آنجا که تولوئن تولیدی به مراتب بیشتر از نیاز کشور است، بخش اعظم آن در واحد هیدروآلکیلاسیون حرارتی به بنزن تبدیل می گردد. در مجاورت این واحدهای فرآیندی، واحد مخازن و بارگیری (8600) وظیفه ذخیره و نگهداری محصولات را به عهده دارد. واحدهای جانبی نیز به منظور تهیه و توزیع سرویس های جانبی مورد نیاز بخشهای گوناگون مجتمع فعالیت می کنند. واحدهایی مثل:
واحد نیروگاه تولیدکننده برق مصرفی مجتمع
واحدهای هوا و نیتروژن تامین کننده هوای ابزار دقیق، هوای فرایند و نیتروژن
واحدهای تولید و توزیع بخار و بازیافت کندانس
واحد تصفیه آب تهیه کننده آب بدون یون مصرفی در بویلرهای واحد نیروگاه، آب سرویس، آب آتش نشانی و آب آشامیدنی
واحد تهیه و توزیع آب خنک کننده
واحد بازیافت یا واحد جمع آوری و تصفیه پساب های بهداشتی و فرایندی

اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی:

پلاتفرمیت:

مایعی بی رنگ دارای 58 درصد آروماتیک، 40 درصد پارافین و حدود یک و نیم درصد نفتیین. در صورت تماس با پوست موجب تحریک و التهاب و در صورت تماس با چشم موجب سوزش آن است. پرسنل مجهز به دستکش PVC به هنگام کار باشند. همچنین چکمه لاستیکی، عینک PVC (Goggles) و دستگاه تنفسی هوای فشرده با فشار مثبت.

هیدروژن:

سازنده: پالایشگاه اصفهان در عملیات شکستن ملکولها و تبدیل به فرآورده های جدید کاربرد دارد. هیدروژنهای اضافی را به سیستم مشعل هدایت می شود. تأثیر خاصی بر انسان ندارد، واکنش های خطرناکی ندارد. در غلظت ppm1000 نیازی به دستگاه تنفسی و لباس pvc دارد.

بنزن:

جهت تهیه شوینده ها، پلاستیکها، نایلونها، رزینها و داروها استفاده می گردد. مایعی بدون رنگ معطر، نقطه جوش آن در یک اتمسفر ℃80 است، نقطه انجماد آن ℃5 است. تنفس بخارات در مقادیر بالا باعث مسمومیت حاد شده، منجر به تهوع، سردرد و سرگیجه می گردد. مسمومیت مزمن در اثر تماس های مکرر (حتی در مقادیر جزئی) ایجاد می شود و سبب اختلالات جبران ناپذیر خونی می گردد. مقادیر جزئی بنزن می تواند در اثر تماس با پوست جذب بدن گردد. در این صورت چربی پوست را از بین خواهد برد و سبب تحریک و التهاب محل می گردد.
*حداکثر میزان تماس (T.L.V) برای بنزن ppm10 می باشند.
باید از منابع حرارتی دور نگه داشته شود. از تماس با چشمها، پوست، لباس و استنشاق بخارات آن جلوگیری شود. هنگام تماس با بنزن باید از لوازم و تجهیزاتی مانند دستکش pvc، چکمه، پیش بند، عینک pvc و نقاب صورت (Face shield) الزامی است. در صورتی که میزان بخارات آن از میزان T.L.V بیشتر شود نیاز به دستگاه تنفسی است. در صورت نشت یا سرریز برای جلوگیری از جاری شدن آن از خاک، شن و ماسه نرم استفاده شود. در صورتی که در فاضلاب تخلیه شود، احتمال انفجار زیاد است. در صورت امکان باید این ماده را جمع آوری کرده و سوزانید.

تولوئن:

سازنده پتروشیمی اصفهان، در صنایع رنگ سازی، مهمات سازی و کشاورزی استفاده می شود. در حالت مایع پوست و چشمها را تحریک می کند. در حالت بخار روی چشمها، دستگاه تنفسی تأثیر می گذارد. مقادیر بالای ان خواب آور است. نقطه اشتعال آن 4 درجه سانتیگراد است. بخارات اضافی به مشعل هدایت می شود T.L.V آن ppm100 است. نکات ایمنی آن شبیه بنزن است. مثلاً استفاده از عینک ایمنی، دستکش PVC و دستگاه تنفسی، تخلیه در فاضلاب نشود، در کوره سوزانده شود و ... .

اورتوزایلن:

موارد مصرف: جهت تولید امیدریدترفتالیک، DOP (نرم کننده لاستیکها) و همچنین به عنوان حلال مورد استفاده قرار می گیرد. مایعی بی رنگ است با بویی معطر، نامحلول در آب و قابل اختلاط در الکل خالص و اتر. بسیار قابل اشتعال

پارازایلن:

این ماده جهت تهیه اسید ترفتالیک و از آن DMT تهیه شده که در ساخت الیاف مصنوعی و پلی استر کاربرد دارد. در صورت تماس با چشم و پوست و سیستم تنفسی موجب تحریک و التهاب می گردد و اگر غلظت آن زیاد باشد باعث سرگیجه و بیهوشی می شود.

متازایلن:

مایعی بی رنگ، قابل حل در الکل، غیرقابل حل در آب، محرک شدید پوستی است. ورود آن از طریق گوارش یا استنشاق می تواند سبب مسمومیت شود. ظروف آن بایستی دارای برچسب مایع قابل اشتعال و احتراق باشد. نباید مشتی از مخازن آن به محیط داشته باشد.

شناسنامه جامع واحدهای عملیاتی:

- واحدهای تولید بنزن و تولوئن:

فرآیند سالفولین: جداسازی آروماتیکهای B.T.X از Reformate با حلال Salfoline
برج Clay: حذف مواد الفیینی از جریان BTX توسط جذب سطحی
فرایند THDA: راکتوری برای انجام واکنش هیدروآلکیلاسیون تولوئن به بنزن

- واحد تولید زایلن ها:

فرایند پاراکس: جداسازی پارازایلن از طریق جذب و دفع از روی غربال ملکولی
فرایند ایزومار: تبدیل اتیل بنزن به بنزن و همچنین متازایلن به دورتروچارا در یک راکتور شعاعی

واحد های یوتیلیتی

- واحد تولید و توزیع انرژی: نیروگاه بخار، توربین ها، ژنراتور بخار
- واحد تولید و توزیع بخار: گاز زدایی، بویلرها، تأمین هوا، انتقال حرارت
- واحد هوا نیتروژن: فرایند کرایوژنیک: عملیات ایجاد و استفاده از دماهای بسیار پایین. تولید هوای فرایند و هوای ابزار دقیق چیلر و ...
- واحد تصفیه آب: تولید آب دمینوالیزه (D.M) و صنعتی برای بویلرها و ...
- واحد تولید و توزیع آب خنک کننده: Cooling tower و ...
- واحد بازیافت: تصفیه مکانیکی، شیمیایی، فیزیولوژیکی و بیولوژیکی آب
- واحد مخازن و بارگیری:
مخازن:
1- فشار بالا (کروی، استوانه افقی)
2- فشار پایین (روباز، سقف ثابت، سقف شناور)


• مجتمع پتروشیمی اصفهان

مطلب قبلی: همزن های آرایشی بهداشتی

مطلب بعدی: ایزو چیست

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- عطر = Perfume
perfumer’s palette = پالت عطرساز

Eau de perfume = ادوپرفیوم

Natural perfumes = عطرهای طبیعی

Neroli perfume = عطرهای نرولی
عطر
عطرساز

perfume and parfum = پرفیوم و پارفوم، شکل های مختلف عطر، از نظر لغوی، پارفوم معادل فرانسوی پرفیوم است

unscented or the same scent as your perfume = بدون بو یا از رایحه ای هم خانواده با عطر شما 


تلفظ perfume and parfum ↓


تلفظ perfume ↓


تلفظ perfumer ↓


تلفظ unscented or the same scent as your perfume ↓
2- استیک = Stick
Hair Color Sticks = استیک رنگ مو

color stick = استیک های رنگ مو، رنگ موهای استیکی، رنگ مو های قلمی، رنگ موهای ماژیکی 

Lipstick = رژ لب
محصول آرایشی رنگی که روی لب ها مالیده می شود
Makeup Sticks = قلم های آرایشی
محصولات آرایشی که به فرم استیک یا قلم هستند استیک، قلمی

lipsticks and lip glosses = رژ لب ها و برق لب ها 


تلفظ lipsticks and lip glosses ↓
3- فاضلاب = Waste Water
waste water, wastewater = فاضلاب
4- سبک = Light Weight سبک
5- جاذب = Absorbent جاذب، جذب کننده، ماده ای که جذب می کند. 
6- سازنده = Manufacturer سازنده
7- سنگین = Heavy سنگین

heavy makeup = آرایش غلیظ

heavy metals = فلزات سنگین
8- ایمن = Safe
9- انتقال حرارت = Heat Transfer انتقال حرارت
10- بازیابی = Restore بازیابی

restores the lipid matrix = بازیابی ماتریس لیپیدی
11- جار = Jar

تلفظ blender jar ↓
12- مزمن = Chronic مزمن، کهنه، طولانی
مثل: التهاب مزمن پوست
13- اختلاط = Stirring
agitation, stirring = هم زدن شدید همراه با ایجاد تلاطم
همزدن، اختلاط
14- نرم = Loose
adherent and loose white flakes = پوسته های سفید نرم و چسبنده
شل، نرم

loose powder = پودرهای نرم
پودرهای آرایشی که به فرم نرم و پرس نشده عرضه می شوند. در مقابل پودرهای فشرده

تلفظ loose powder ↓
15- باقی مانده = Residue باقی مانده
بقایا
16- قابل اشتعال = Inflammable قابل اشتعال
17- گوار = Guar
18- سرو = Cypress
Cypress, Vupressus sempervirens = سرو
19- فیزیولوژیک = Physiologic فیزیولوژیکی، عملکرد طبیعی
20- آروما = Aroma
aroma chemicals = مواد شیمیایی معطر

Chinese Cinnamon, Cinnamomum aromaticum = دارچین چینی، سلیخه

Clove, syzgium aromaticum = میخک، قرنفل، اوژنول

Nepalese Cardamom, Amomum aromaticum = هل نپالی
آروما، ماده معطر، اسانس، ماده خوشبو، ترکیبات آروماتیک

aromatherapist = آروماتراپیست 
متخصص رایحه درمانی، کسی که دوره رایحه درمانی یا آروماتراپی را با موفقیت پشت سر گذاشته و دارای گواهینامه معتبر است.
aromatherapy = آروماتراپی، رایحه درمانی

aromatic agent = ماده معطر و آروماتیک

Aromatic plants = گیاهان معطر

Chemical aroma = ماده شیمیایی معطر

plant aroma = آرومای گیاهی

essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 


تلفظ aromatherapist ↓


تلفظ aromatherapy ↓
21- جذب سطحی = Absorption فرایند جذب شدن

cutaneous absorption = جذب پوستی

Water Absorption Index = قابلیت جذب آب 
22- حاد = Acute حاد، متضاد مزمن، به بیماری هایی گفته می شود که سریع و با علائم شدید و در دوره های کوتاه خودش را نشان می دهد. بیماری هایی که به سرعت پیشرفت می کنند اما باقی نمی مانند؛ یا فروکش می کنند و یا وارد فاز مزمن می شوند.
مثل: مسمومیت دهانی حاد؛ مثل: التهاب حاد پوست
acute oral toxicity = مسمومیت دهانی حاد 
23- سیستم تنفسی = Respiratory System سیستم تنفسی 


تلفظ respiratory system ↓
24- نیروگاه = Power Plant نیروگاه


تلفظ power plant ↓
25- شیمی = Chemistry شیمی 

organic chemistry = شیمی آلی 


تلفظ chemistry ↓


تلفظ organic chemistry ↓
26- ازن = Ozone
Ozone, trioxygen, an inorganic molecule with the chemical formula O3 = ازن، تری اکسیژن 

photochemical smog, haze in the atmosphere accompanied by high levels of ozone and nitrogen oxides = مه دود فوتوشیمیایی، دودآلود شدن هوا به علت وجود ازن و اکسیدهای نیتروژن 

tropospheric ozone, Ozone that is a constituent of the troposphere. The troposphere extends from the Earth's surface to between 12 and 20 kilometers above sea level = ازن تروپوسفری، ازنی که در لایه تروپوسفر جو زمین قرار دارد. تروپوسفر آن قسمت از جو زمین است که از سطح زمین تا فاصله 12 و 20 کیلومتری بالای سطح دریا ادامه دارد.

secondary pollutants, A secondary pollutant is not directly emitted as such, but forms when other pollutants (primary pollutants) react in the atmosphere.Examples of a secondary pollutant include ozone, which is formed when hydrocarbons (HC) and nitrogen oxides (NOx) combine in the presence of sunlight; NO2, which is formed as NO combines with oxygen in the air; and acid rain, which is formed when sulfur dioxide or nitrogen oxides react with water. = آلاینده های ثانویه هوا که بر خلاف آلاینده های اولیه به شکل مستقیم وارد هوا نمی شوند. بلکه در اثر واکنش آلاینده های اولیه با عوامل دیگر ایجاد می شوند. از ازن تروپوسفری می توان به عنوان نمونه ای از آلاینده ثانویه نام برد. زیرا از واکنش هیدروکربن ها و اکسیدهای نیتروژن در حضور نور آفتاب ایجاد می شود. باران های اسیدی نمونه دیگری از آلاینده های ثانویه هستند. زیرا در اثر ترکیب اکسید گوگرد و اکسید نیتروژن با آب باران ایجاد می شوند. 


تلفظ ozone ↓


تلفظ tropospheric ozone ↓

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید



درصورتی که این مطلب برای شما مفید است با کلیک روی لینک زیر آن را حمایت و توصیه کنید