مقالات مبحث مراقبت از دهان و دندان - خمیر دندان

ترکیبات تشکیل دهنده خمیر دندان: مواد ساینده (مثل کربنات کلسیم و فسفات کلسیم که از رایج ترین ترکیبات ساینده هستند). ساینده ها سطح دندان را کدر می‌کنند به همین علت برای جبران این اثر، مواد جلادهنده نیز به فرمولاسیون خمیردندان اضافه میشود. هومکنتانت یا هیومکتانت یا مواد جاذب الرطوبه برای حفظ رطوبت، به فرمول خمیردندان اضافه می‌شود. سوربیتول مانیتول و پروپیلن گلایکول رایج ترین ترکیبات هومکتانت هستند. مواد جاذب الرطوبه، به خمیرندان قوام میبخشند. مواد طعم دهنده همانطور که از نامشان پیداست، مزه ی خمیردندان را اصلاح میکنند و طعم نسبتا ماندگاری، به دهان میدهند. مواد نگهدارنده یا پرزرواتیو شامل اسید بنزوئیک هستند که برای ممانعت از رشد باکتری ها در فرمول خمیردندان استفاده می‌شوند.

اثر استانوس فلوراید در خمیردندان بر درمان التهاب لثه. برگرفته از مجله فارماسی تایم

ترکیبات دهان شویه (بخش اول): 1- اکسید تیتانیوم برای سفید کردن بیشتر و افزایش درخشش دندانها به خمیردندان اضافه می شود. 2- رنگها برای ایجاد ظاهر پاستیلی به خمیردندان اضافه می شود. بدیهی است که باید از رنگهای مجاز خوراکی در خمیردندان استفاده شود. 3- مواد تنظیم کننده PH و بافرکننده به ندرت در خمیردندان استفاده می شود.

سدیم فلوراید را می‌توان در آب یا خمیردندان برای جلوگیری از پوسیدگی دندان و تقویت دندان استفاده نمود.

سوربیتان، مخلوط ایزومریک مشتق شده از فرآیند آبگیری از سوربیتول می باشد. سوربیتول یکی از ترکیبات تشکیل دهنده فرمولاسیون خمیردندان است.

خمیردندان

مواد ساینده برای زدودن غذاها و مواد باقیمانده روی سطح دندان به فرمولاسیون خمیردندان اضافه می‌شود و تا نصف وزن خمیردندان را تشکیل می‌دهد (15 تا 50 درصد). کلسیم کربنات، سلیکای هیدراته، سدیم بی‌کربنات، بی کلیسم فسفات، آلومینای هیدراته و سدیم متافسفات می‌تواند به عنوان ساینده در خمیردندان استفاده شود.

مواد ساینده به تمیز شدن دندان‌ها کمک می‌کنند و به زدودن لکه‌های پلاک کمک می‌کند. دندان را جلا می‌دهد و بقایای مواد غذای خوشمزه‌ای که خورده‌اید را پاک می‌کند. در خمیردندان کربنات کلسیم به عنوان ماده جلا دهنده استفاده می‌شود تا پلاک و دیگر مواد از روی سطح دندان بزداید. از آنجا که سختی سدیم کربنات از مینای دندان کمتر است (اما از آلودگی‌ها بیشتر است) می‌تواند به عنوان ساینده استفاده شود.

کربنات کلسیم یک ماده ساینده رایج است که به زدودن ایمن پلاک و چرک از روی سطح دندان کمک می‌کند. مواد ساینده در ترکیب با مسواک، دندان را تمیز می‌کند بدون آنکه به مینای دندان آسیب بزند. سایر مواد ساینده در خمیردندان عبارتند از: سیلیکاژل بی‌آب شده، اکسید آلومینیوم هیدراته، کربنات منیزیم، نمک‌های فسفات و سیلیکات

ترکیبات تشکیل‌دهنده خمیردندان: مواد ساینده: 20 تا 40 درصد، مواد پیوند دهنده: 2 درصد، مواد جاذب الرطوبه: 20 تا 40 درصد. مواد ساینده مثل اکسید آلومینیوم، کلسیم پیروفسفات، کربنات‌ها مثل سدیم بی‌کربنات، کلسیم کربنات، سیلیکا. ترکیبات پیونددهنده مثل پلیمرهایی همچون کربکسی متیل سلولز، آلجینات و صمغ‌ها. مواد هیومکتانت یا جاذب الرطوبه عبارتند از: گلیسیرین، سربیتل، پروپیلن گلایکول، مانیتول و پروپیلن گلایکول.

دترجنتها: با پایین آوردن کشش سطحی و افزایش نفوذ خمیردندان به پاک کنندگی کمک می‌کند و مواد باقیمانده روی سطح دندان را جدا می‌کند. دترجنتهای استفاده شده در خمیردندان باید بدون مزه، غیرسمی و غیرمحرک برای مخاط دهان باشند. دترجنتها همچنین مخاط دهان را با عمل امولسیون سازی می‌زدایند. نکته: صابون اولین ماده کف کننده است اما معایبی مثل پ هاش قلیایی، مزه بد و عدم سازگاری با بسیاری از مواد دارد.

فلوراید: این ماده به شکل ایمن و مؤثر از پوسیدگی دندان پیشگیری می‌کند و مینای دندان را نسبت به اسید مقاوم‌تر می‌سازد. خمیردندان‌ها باید همیشه حاوی فلوراید باشند. مقدار خمیردندانی که روی مسواک می‌گذارید حائز اهمیت است. برای کودکان زیر سه سال فقط به اندازه یک دانه برنج کافی است. بین سه تا شش سال یک نقطه به اندازه نخود از خمیردندان روی مسواک بگذارید. سدیم فلوراید، سدیم مونو فلوروفسفات و استانوس فلوراید سه فلوراید مورد استفاده در خمیردندان است که توسط FDA تائید شده و برای جلوگیری از پوسیدگی دندان استفاده می شود.

گلیسرول یا گلیسیرین: به حفظ و نگهداشتن رطوبت کمک می‌کند و به لغزیدن راحت‌تر خمیر از داخل تیوب خمیردندان کمک می‌کند. گلیسرول شباهت زیادی به ترکیبات سوربیتول و گلایکول دارد.

هیومکتان یا هومکتان برای جلوگیری از خشک شدن خمیردندان استفاده می‌شود و به خمیردندان خاصیت پلاستیسیتی می‌دهد. سوربیتول رایج‌ترین ترکیب جاذب الرطوبه است. گلیسیرین و پروپیلن گلایکول نیز همین نقش را دارند.

در ساختار یک خمیردندان ترکیباتی مثل گلیسیرین و سوربیتول به عنوان روان کننده و نگهدارنده رطوبت استفاده می‌شوند. سیلیسیک اسید و کلسیم کربنات پاک‌کننده هستند. سدیم لوریل سولفات کف کننده است. سدیم ساخارین و منتول طعم‌دهنده هستند. کربوکسی متیل سلولز، آلگینات سدیم مواد پیوند دهنده هستند. سدیم فلوراید، ایزوپروپیل متول فنول و تران اگزامیک اسید مواد فعالی هستند که از بیماری‌ها جلوگیری می‌کنند.

سدیم لوریل سولفات: موجب کف کنندگی خمیردندان می‌شود. دترجنت ها باعث افزایش رضایت مصرف‌کننده از خمیردندان می‌شود. سدیم ان لوریل سارکوزینات نیز می‌تواند به عنوان کف کننده در خمیردندان استفاده شود. سدیم لوریل سولفات می‌تواند موجب تحریک دهان در برخی افراد شود. برای التیام خارش دهان از خمیردندان‌هایی که حاوی این ماده نیست استفاده کنید.

سوربیتول دو نقش عمده در خمیردندان دارد: اول اینکه همراه با گلیسرول خمیردندان را به یکدیگر نگه می‌دارد. دوم اینکه یک ماده شیرین‌کننده است. ساخارین یک شیرین‌کننده دیگر است. هیچکدام از این شیرین‌کننده‌ها حاوی قند نمی‌باشند.

مواد شیرین‌کننده و طعم‌دهنده: طعم خمیردندان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مورد انتظار مشتری است. اسپیرمینت، پپرمینت، اسانس روغنی میخک و اسانس روغنی دارچین بعنوان طعم‌دهنده استفاده می‌شود. از سدیم ساخارین در غلظت 0.05 درصد تا 0.3 درصد بعنوان شیرین‌کننده استفاده می‌شود.

خمیردندان یک محصول بهداشت دندان است که با مسواک برای تمیز کردن دهان و دندان استفاده می‌شود. خمیردندان باید بتواند لایه‌های چسبنده را تا جای ممکن بدون تخریب سطح دندان بزداید. هرچند نقش اولیه خمیردندان تمیز کردن سطوح در دسترس دندان است نتیجه ثانویه آن جلوگیری از پوسیدگی دندان، افزایش بهداشت لثه و بهبود بوی دهان است.

خمیردندان‌های توتال یا اینتنسیو کولگیت: برای پاک‌سازی عمقی

تری کلوزان: یک ماده ضد باکتری و ضد قارچ است که در محصولات بهداشتی مثل خمیردندان، صابون، دترجنت­ها ، اسباب‌بازی‌ها و محلول‌های پاک‌سازی جراحی استفاده می‌شود.

خمیردندان‌های سفیدکننده اثربخشی دارند اما برای اثربخشی نیاز به صبر و زمان هست. مثلاً وقتی دو بار در روز استفاده می‌شود، دو تا چهار هفته طول می‌کشد تا اثر سفیدکنندگی آنها نمایان شود. استفاده بیش از حد از خمیردندان‌های سفیدکننده موجب آسیب دیدن مینای دندان می‌شود.

خمیردندان‌های سفیدکننده: دو عامل تعیین کننده رنگ دندان است. 1- رنگ ذاتی دندان و 2- لکه‌های بیرونی یا لکه های ایجاد شده در اثر عوامل خارجی. محصولات سفیدکننده دندان به دو صورت عمل می‌کند: 1- لکه‌ها را می‌زدایند، 2- دندان را سفید (بلیچ) می‌کنند.

ترکیبات تشکیل دهنده خمیردندان‌های سفیدکننده: ساینده‌ها مثل سیلیکای هیدراته، کربنات کلسیم، دی کلسیم فسفات دی هیدرات، کلسیم پیروفسفات، آلومینا، پرلیت، سدیم بی‌کربنات. مواد شیمیایی مثل هیدروژن پروکساید، کلسیم پروکساید، سدیم سیترات، سدیم پیروفسفات، سدیم تری پلی فسفات، سدیم هگزامتافسفات، پاپایین. ترکیبات اپتیکال مثل بولوکووارین

ترکیبات تشکیل دهنده خمیردندان‌های سفیدکننده: ترکیبات ساینده و جلا دهنده، افزودنی‌های شیمیایی برای شکستن پیوند لکه‌ها، افزودنی‌های اپتیکال یا بهبود دهنده ویژگی نوری برای سفید کردن دندان به صورت اپتیکال

روش‌های اپتیکال برای سفید کردن دندان: بلو کووارین آبی روی سطح دندان رسوب می‌کند. رنگ دندان را به زردی تا آبی می‌گراید و به این ترتیب ظاهر عمومی دندان را سفید می‌کند. در ترکیب با خمیردندان‌های بر پایه سیلیکا می‌تواند هم رنگ ذاتی و هم رنگ بیرونی دندان را تحت تأثیر قرار دهد. از آنجا که بولوکووارین یا کووارین آبی توهم سفیدی به دندان می‌دهد اثر آن تقریباً فوری است. البته این فقط ادعای سازندگان آن است. من خودم که استفاده کردم چنین اثری را متوجه نشدم.