نفوذ به پوست - قسمت اول کاهش اندازه ذرات

چکیده: پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی از این راه ها که ساده ترین آن ها هم هست، این است که سایز آنها را کاهش دهیم. مثلا کلاژن و الاستین مولکول های بزرگی هستند و به راحتی به پوست نفوذ نمی کنند. آنها از جنس پروتئین هستند. ولی اگر پروتئین را کوچک کنیم به پپتیدها واسیدهای آمینه تبدیل می شوند. پپتیدها و اسیدهای آمینه راحت تر به داخل پوست نفوذ میکنند. یا مثلا هیالورونیک اسید یک مولکول پلیمری است و از تعداد زیادی واحد همشکل تشکیل شده است. کوچک کردن سایز هیالورونیک اسید می تواند به افزایش نفوذ آن کمک کند.

نویسنده:

احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.

می خواهم در مورد یک موضوع بسیار بسیار مهم با شما صحبت کنم. سوالی که دغدغه خیلی از فشیالیست ها (Facialist) و کسانی است که دارند کار مراقبت از پوست انجام می دهند.
می گویند که مگر پوست لایه لایه نیست؟ مگر نمی گوییم پوست از لایه نفوذ ناپذیر تشکیل شده است؟ آن لایه اپیدرم (Epidermis) یک سد نفوذ ناپذیر در برابر مواد است، چه از بیرون به داخل چه از داخل به بیرون. پس از کجا معلوم ترکیباتی که در داخل کرم ها است به داخل لایه های میانی پوست نفوذ کند و واقعا کار خودش را انجام بدهد و واقعا هم این سوال، سوال مهمی است.
ده راهکار برای افزایش نفوذ ترکیبات موثره محصولات آرایشی بهداشتی و داروها به داخل پوست وجود دارد که این ده راهکار آن قدر مهم هستند که من در بعضی از کلاس ها مثل کارگاه راز جوانی بچه ها را مجبور می کنم که یکی یکی این ها را بنویسند و به اسلایدها اکتفا نمی کنم. به خاطر همین، به خاطر اهمیت بسیار زیادی که دارد، تصمیم گرفتم هرکدام از این ده راهکار را در یک ویدئوی جداگانه به شما معرفی کنم. ده ویدئوی سریالی باهم خواهیم داشت از این جا به بعد و در هر ویدئو در مورد یکی از این راهکارها با شما صحبت خواهم کرد.
اولین راهکار خیلی واضح است. وقتی یک جسمی داخل روزنه ای نمی رود این را می آییم کاهش اندازه می دهیم، یعنی سایزش را کوچک می کنیم. خیلی ترکیبات وقتی سایزش کوچک بشود می تواند در داخل پوست نفوذ بکند.
دو دسته از ترکیباتی که با کاهش سایز می توانند در داخل پوست نفوذ بکنند را الان به شما معرفی می کنم. یک مولکولی داریم به اسم هیالورونیک اسید (Hyaluronic acid). هیالورونیک اسید در واقع ماده جاذب الرطوبه ای است که در این قسمت پوست که به آن درما (Derma) یا درم می گوییم قرار گرفته است.
ماتریس پوست در واقع لایه میانی پوست است. جایی است که سلول ها در داخلش قرار گرفته اند. آب بین سلولی این جا است و برای این که سلول ها محکم کنار هم دیگر قرار بگیرند احتیاج به یک ماده ژل کننده دارند به اسم هیالورونیک اسید. خوب بعضی از شرکت ها ادعا می کنند که هیالورونیک اسید کوچک سایز شده دارند. یعنی چی هیالورونیک اسید کوچک سایز شده؟
ببینید مولکول هیالورونیک اسید این شکلی است. یک عدد n این جا نوشته شده این یعنی یک سری واحدهایی تکرار می شوند،n مرتبه این جا تکرار می شوند. اگر ما بتوانیم عدد n را پایین بیاوریم، هیالورونیک اسید می تواند در داخل پوست نفوذ بکند اما تا چه مقدار؟
هیالورونیک اسید درست است که جایگاه اصلی اش در لایه میانی پوست است ولی یک هیالورونیک اسید هم در لایه شاخی پوست داریم یعنی فوقانی ترین لایه پوست کجا؟ داخل سلول های کورنئوسیت (Corneocyte). در مورد سلول های کورنئوسیت الان به شما بیشتر توضیح می دهم تا متوجه بشوید.
این چیزی که در این شکل می بینید لایه های پوست است. همان طور که می بینید یک لایه فوقانی دارد به نام اپیدرم که انگلیسی اش می شود اپیدرمیس (Epidermis) همان طور که در این شکل نوشته شده است، لایه بعدی می شود درم یا درما (Derma) به انگلیسی و یک لایه زیری هم دارد که به آن می گوییم هیپودرم (Hypodermis) یا ساب کیوتیس لیر (Subcutis layer) که در واقع اسمش را می گذارند لایه زیرپوستی یا هیپودرم هم بعضی جاها به آن می گویند.
خوب من می خواهم در مورد اپیدرم با شما صحبت کنم. مجبورم که یک مقداری این را زوم بکنم، یعنی قسمت بالای پوست را زوم بکنم. این جا در این شکل شما دارید اپیدرم را می بینید. لایه ها ی مختلف اپیدرم در این شکل نشان داده شده است. فرق اپیدرم با درمیس این است اپیدرمیس فرقس با درمیس این است اپیدرم خودش مطبق است، خودش لایه لایه است. ببینید لایه فوقانی لایه شاخی (Stratum corneum) است، پایین می آیید لایه شفاف (Stratum lucidum) می شود، لایه دانه دار (Stratum granulosum)، دوباره بیا پایین تر لایه خاردار Stratum spinosum) )، دوباره بیا پایین تر می شود لایه بازال (Stratum basale). این ها لایه های مختلف اپیدرم هستند.
در این لایه ها ما به لایه شاخی کار داریم یعنی این بالا بالایی. میزنم این طرف تا شما لایه شاخی را بهتر ببینید. لایه شاخی خودش یک ساختاری شبیه دیوار آجری دارد. یک دیوار آجری که آجرهای این دیوار کورنئوسیت ها هستند. ملات سیمانی این دیوار چیست؟ ترکیباتی که در کل به آن لیپید می گوییم. کورنئوسیت ها پس در واقع سلول های لایه شاخی هستند. در داخل این کورنئوسیت ها یک استخرهایی وجود دارد که مواد جاذب الرطوبه آن جا قرار گرفته اند و رطوبت آب را جذب می کنند. جلوتر من به شما شکلش را نشان می دهم.
این گوشه این شکل می بینید لیپیدها را با یک مستطیل نشان داده، من دوباره این را بزرگنمایی اش می کنم. به لیپیدها یک نگاه دقیق تر بیندازیم. ببینید سه تا لیپید در لایه شاخی داریم. اسمهایشان چه چیزهایی است؟ سرامیدها (Ceramide)، اسیدهای چرب (Fatty acid) و کلسترول (Cholesterol).
این سه چربی از جنس چربی هایی هستند که در لایه شاخی وجود دارد با چربی های سبوم (Sebum) فرق می کنند. سبوم یک غده ای داخل پوست است که چربی تولید می کند، چربی هایش بیشتر از جنس تری گلیسیرید (Triglyceride) است و اتفاقا تفاوت پوست چرب و پوست خشک این است که پوست چرب سبوم بیشتری دارد ولی ما الان به سبوم کاری نداریم با لیپیدهای لایه شاخی کار داریم.
کلمه امگا (Omega) را روی بعضی از ترکیبات آرایشی بهداشتی دیدید حتما. مثلا امگا 3، امگا 6، امگا 9. این ها همین اسیدهای چرب ضروری هستند. در کنارش کلسترول و سرامید این ها ملات سیمانی لایه شاخی را تشکیل می دهند. خوب این لایه شاخی با این ملات سیمانی و این ترکیبات جاذب الرطوبه کاری می کند که رطوبت از پوست خارج نشود.
این شکل را با هم دیگر نگاه کنیم. ببینید در داخل این شکل جریان آب را نشان می دهد که یک سری اش راه خودش را پیدا کرده است و دارد از پوست خارج می شود. در حالت طبیعی یک بخشی از آب پوست از طریق این مکانیزم اتلاف می شود. به آن می گوییم ترنزاپیدرمال واتر لاس (Transepidermal water loss). یعنی چه؟ یعنی اتلاف نامحسوس رطوبت از طریق پوست که نمی توان آن را کاری کرد.
اما یک بخش عمده ای از آب را همان طور که می بینید برگشت کرده یعنی این لایه لیپیدی اجازه نمی دهد که آب از داخل پوست خارج شود و به بیرون برود و از آن طرف هم این ترکیبات جاذب الرطوبه ای که در لایه شاخی وجود دارد و ما به آن NMF یا نچرال مویستیورایزینگ فاکتور (Natural moisturizing factor)، این ها رطوبت پوست را جذب می کنند و نمی گذارند که خارج بشود.
این مقدمه را گفتم برای شما که دوباره برگردم به هیالورونیک اسید. گفتیم هیالورونیک اسید جای اصلی اش لایه میانی پوست است اما یک جای دیگر هم دارد داخل این استخرها، داخل این دانه های آبی که در این شکل نشان داده شده است یا داخل این دانه سبزهایی که دورش قطرات آب را دارید می بینید. این ها ترکیبات جاذب رطوبت هستند.
هیالورونیک اسیدی که ما از طریق کرم وارد پوست می کنیم و کاهش اندازه می دهیم می خواهیم نفوذ کند، منظورمان این است که داخل کجا نفوذ کند؟ داخل این استخرها، داخل این دانه آبی ها تا رطوبت آب را جذب بکند نگذارد تلف بشود. 50 درصد این دانه آبی ها یا NMF ها اسیدهای آمینه (Amino acid) هستند.
اسید آمینه چیست؟ واحدهای پروتئین است. یعنی شما یک مولکول پروتئین را بگیر ریزش کن، ریز ریزش کن تبدیل به اسید آمینه می شود. ببینید ساختار پروتئین این جا نشان داده شده است. یک اسید آمینه استn تا تکرار شده است.
باز همان طور که در هیالورونیک اسید ما n را کم تر می کردیم نفوذش بیشتر می شد، پروتئین هم n اش را کم تر کنیم نفوذش بیشتر می شود. وقتی که این n یک عدد کوچکی بشود بین 2 تا 100 این مولکولی که به وجود می آید، به آن پپتید می گوییم. از اجتماع پپتیدها کنار هم دیگر پلی پپتید (Polypeptide) به دست می آید و واحدهای سازنده پپتیدها اسیدهای آمینه است.
پس دیدید که با راهکار ساده کوچک کردن اندازه مولکول ما توانستیم دو دسته از مولکول ها را که پروتئین ها و هیالورونیک اسید بودند را ببریم در جایگاه خودشان یعنی در این استخرها، در این دانه آبی ها، در این NMF ها.
تا این جا فقط یک روش از ده روش افزایش نفوذ ترکیبات موثره را ما با هم دیگر صحبت کردیم. در ویدئوی دوم در مورد روش بعدی صحبت خواهیم کرد.
با من باشید.

• Size Reduction
• کاهش اندازه

مطلب قبلی: کلاهک گهواره ای

مطلب بعدی: گرمادهی

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- سرامیدها = Ceramides

ceramides
سرامیدها
سرامیدها

2- لایه شفاف = Stratum Lucidum

stratum lucidum is made of translucent cells that allow the light to pass through
استراتوم لوسیدم حاوی سلولهایی است که به نور اجازه عبور میدهد

stratum lucidum
استراتوم لوسیدوم = لایه شفاف

3- ترکیبات آرایشی = Cosmetic Compounds

cosmetic compounds
ترکیبات آرایشی

4- درمیس = Dermis

Dermis

درم؛ لایه میانی پوست زیر اپیدرم که شامل عروق، اعصاب، کلاژن، فولیکول‌ها و غدد است و در مایکوزهای زیرجلدی و التهاب‌های عمقی‌تر درگیر می‌شود.

Epidermis

اپیدرم؛ خارجی‌ترین لایه پوست که شامل لایه شاخی، گرانولار، خاردار و بازال است و در بسیاری از عفونت‌های سطحی قارچی محل اصلی درگیری محسوب می‌شود.

hypodermis

هیپودرم؛ لایه زیرجلدی زیر درم که از بافت چربی و بافت همبند تشکیل شده است.

adjacent dermis

درم مجاور؛ بافت درمی اطراف یا نزدیک ضایعه یا فولیکول.

underlying epidermis

اپیدرم زیرین؛ لایه اپیدرمی قرارگرفته در زیر کراست، پوسته یا ضایعه سطحی.

Suprapapillary epidermis

اپیدرم سوپراپاپیلاری؛ بخش نازک‌تر اپیدرم بالای پاپیلاهای درم که در برخی الگوهای میکروسکوپی و رنگدانه‌ای پوست اهمیت دارد.

dermis
درم، بخش میانی پوست، میان پوست

epidermis
ایپدرم، روپوست

epidermis2
اپیدرمیس

hypodermis
هیپودرم، هیپودرمیس، لایه زیر پوست

papillary layer = the first layer of dermis located beneath epidermis and above the reticular layer
لایه پاپیلاری = اولین لایه درم که زیر اپیردم و بالای درم رتیکولار قرار گرفته است

stratum spinosum layer of the epidermis that is located between stratum granulosum and stratum germinativum
استراتوم اسپینوزوم لایه ای از اپیدرم است که بین لایه دانه دار و بازال قرار گرفته است

subcutaneous tissue is a fatty layer underneath the dermis also called adipose or subcutis tissue
بافت زیرجلدی لایه چرب زر درم که به آن آدیپوز یا بافت سابکوتیس نیز می گویند

the epidermis
اپیدرم

5- سرامید = Ceramide

ceramide
سرامید

ceramides
سرامیدها
سرامیدها

6- هیپودرم = Hypodermis

hypodermis

هیپودرم؛ لایه زیرجلدی زیر درم که از بافت چربی و بافت همبند تشکیل شده است.

hypodermis
هیپودرم، هیپودرمیس، لایه زیر پوست

7- کاهش اندازه = Size Reduction

8- لایه خاردار = Stratum Spinosum

stratum spinosum
استراتوم اسپینوزوم = لایه خاردار

9- کورنئوسیت ها = Corneocytes

corneocytes
کورنئوسیت ها

corneocytes1
کورنئوسیت ها

10- لایه دانه دار = Stratum Granulosum

stratum granulosum
استراتوم گرانولوزوم یا لایه دانه دار

11- کلسترول = Cholesterol

12- هیالورونیک اسید = Hyaluronic Acid

hyaluronic acid
اسید هیالورونیک

13- کورنئوسیت = Corneocyte

corneocytes
کورنئوسیت ها

corneocytes1
کورنئوسیت ها

14- لایه بازال = Basal Layer

15- اسیدهای آمینه = Amino Acids

amino acids
اسیدهای آمینه

16- پوست خشک = Dry Skin

Combination dry skin may have noticeable follicles, pores, down the center of face
پوست ترکیبی مایل به خشک ممکن است فولیکولها و منافذ نسبتا بزرگ و قابل توجهی در بخش مرکزی وپایینی صورت داشته باشند