هیالورونیک اسید

هایلیورانیک اسید یکی از مواد اصلی تشکیل دهنده دِرم (لایه میانی پوست) می باشد. هایلیورانیک اسید یک ژل کلوئیدی ظاهراً بی شکل است که فضای بین سلول ها و فیبرها را در دِرم پر می کند. هایلیورانیک اسید هم به صورت متصل با کمپلکس های پروتوئینی و هم آزادانه به فرم نمک سدیمی در پوست یافت می شود. هایلیورانیک اسید یکی از مدیوم های اصلی رطوبت رسانی درم می باشد. ملکول های آب به تعداد زیاد در اطراف ملکول های هایلیورانیک اسید جمع شده و با آن اتصال برقرار می کنند و تشکیل توده می دهند. هرچه هایلیورانیک اسید بیشتر پلیمریزه شده باشد، ظرفیت اتصال آن به آب بیشتر است.

وقتی محلولهای سدیم هایلیورانات بر روی پوست مالیده شوند، یک لایه آب پوشیده ویسکوالاستیک اطراف پوست تشکیل می شود. این لایه ها، درست به همان شکلی که هایلیورانیک اسید موجود در ماتریکس درون سلولی دِرم (میان پوست) موجب تثبیت آب در آن ناحیه می شود، آب را در خود نگه می دارند. این لایه های غیر سدی سرعت تبخیر آب از سطح پوست را کاهش می دهند، ضمن اینکه مانع از انجام تبادلات گازی نیز نمی شوند. حضور این لایه ها در سطح پوست موجب بهبود احساس پوستی می شوند. به عبارت دیگر موجب می شوند که پوست نرم تر و هموارتر به نظر برسد.
هیالورونیک اسید یک ماده پلی ساکاریدی است که به طور طبیعی در بدن انسان (در پوست و در مفاصل) یافت می شود و یکی از ترکیبات مهم تشکیل دهنده ماتریس پوست است.

نقش هیالورونیک اسید طبیعی در پوست

اسید هیالورونیک عمده ترین جزء تشکیل دهنده ماتریس پوست است. نگهداری رطوبت، افزایش ویسکوزیته و کاهش روانی مایع خارج سلولی، کمک به ترمیم زخمها، تنظیم حرکت و تکثیر سلولها و تنظیم پاسخ های التهابی از عملکردهای شناخته شده اسید هیالورونیک در ماتریس پوست می باشد. علاوه بر ماتریس پوست، بخشی از اسید هیالورونیک پوست نیز در اپیدرم (بخش فوقانی پوست) قرارگرفته است که نقش مهمی در نگهداری رطوبت و نرمی پوست دارد. هیالورونیک اسید یک ویژگی جادویی داردکه آن را برای استفاده در کرمهای ضدچروک ایده آل ساخته است: این ماده می تواند ۱۰۰۰ برابر وزن خود آب جذب کند! بنابراین استفاده از آن در کرم های مرطوب کننده و ضدچروک بسیار مفید است چرا که علاوه بر نگهداری آب پوست، می تواند در سطح پوست پف کرده و چروکها را به طورت موقتی از بین ببرد. اثرات فیزیولوژیکی هیالورونیک اسید تا حد زیادی وابسته به طول زنجیره (اندازه ملکولی) آن است. هیالورونیک اسیدهای سنگین و متوسط به داخل پوست نفوذ نمی کنند. بنابراین استفاده از آنها در ترکیبات موضعی (مثل کرم ها) بی فایده است. هیالورونیک اسیدهای سنگین و متوسط با تکنیک های مناسب توسط پزشکانی که در این زمینه مهارت کافی دارند به داخل پوست تزریق می شوند. تزریق زیرپوستی هیالورونیک اسید برای نواحی دینامیک چهره مثل خط اخم بین دو ابرو و گوشه داخلی چشم (خطوط پنجه کلاغی) که مرتب منقبض و منبسط می شوند انتخاب مناسبی نیست. برای این نواحی تزریق بوتاکس (4) مناسبتر است.

استفاده از هیالورونیک اسید در محصولات آرایشی بهداشتی

هیالورونیک اسید سبک اما به عنوان یکی از ترکیبات اصلی کرم های مرطوب کننده و ضد چروک راه خود را به دنیای آرایشی و بهداشتی باز نموده است. اگر به اجزاء درج شده در برچسب کرم های ضد پیری و ضدچروک دقت کنید، نام هیالورونیک اسید هیدرولیز شده را احتمالاً خواهید یافت که منظور همان هیالورونیک اسید سبک است. البته توجه داشته باشید که هیالورونیک اسید موضعی بیشتر یک مرطوب کننده است تا ترکیبی که به لایه درم نفوذ نموده و به بازسازی ماتریس کمک می کند.

چند نکته برای استفاده از هیالورونیک اسید در فرمولاسیون کرم ها

ترکیباتی هستند که تولید کنندگانشان ادعا می کنند با تحریک فیبروبلاسیتها ساخت هیالورونیک اسید طبیعی پوست را افزایش می دهند. برخی از این ترکیبات عبارتند از:
در برخی ترکیبات نیز خود هیالورونیک اسید، به عنوان یک مرطوب کننده پلیمری لایه ساز استفاده شده که موجب تثبیت آب در اپیدرم شده و سرعت تبخیر آب از سطح پوست را کاهش می دهد. به عنوان مثال می توان موارد زیر را نام برد: هیالورونیک اسید اگر به تنهایی و به شکل حفاظت نشده در فرمولاسیون استفاده شود در اثر وزش باد به سرعت تبخیر شده و اثربخشی خود را از دست می دهد. شرکت ژاپنی ایکدا (8) هیالورونیک اسید را در یک پودر سیلیکای کروی (9) پخش نموده تا هیالورونیک اسید را به آرامی و به شکل کنترل شده روی پوست پخش کند.