شامپو چیست؟ | تحقیق در مورد شامپو 

تلگرام آرایشی بهداشتی تبلیغ کتاب شوینده ها

شامپو چیست؟ | تحقیق در مورد شامپو

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی
مهندس شیمی - مترجم و پژوهشگر صنایع آرایشی بهداشتی


چکیده: برخلاف تصویر رایج که شامپو را یک محصول شوینده می دانند، شامپو جزء دسته بندی محصولات آرایشی بهداشتی قرار می گیرد.
•  شامپو پرفروش ترین محصول بهداشتی در جهان است.
•  شامپو اولین بار در سال ۱۹۳۰ تولید شد.

شامپو از چه ترکیباتی تشکیل شده است؟

اغلب شامپوها دارای عوامل پاک کننده، نرم کننده، افزودنی های مجاز، عوامل نگهدارنده (ممکن است شامپو بدون نگهدارنده به میکروب آلوده شود) و عوامل مربوط به شکل ظاهری مثل؛ صدفی کننده شامپو، رنگ و عطر هستند. همچنین عوامل دارویی مثل دپانتنول که به مرطوب کنندگی مو کمک می کند یا پیریتون زنیک که ضدشوره است.

سورفکتانتهای شامپو

در شامپو دو نوع سورفکتانت وجود دارد. سورفکتانت اولیه و ثانویه. سورفکتانت اولیه بیشترین مقدار را در شامپو داشته و مسئول اصلی ایجاد کف و پاک کنندگی است. سورفکتانت های ثانویه مجموعه ای دو یا چندتایی هستند که برای کم نمودن اثر خشن سورفکتانت اولیه یا ایجاد لطافت و تغییر در ماهیت کف به کار می روند. مواد تقویت کننده کف نیز سورفکتانت ثانویه تلقی می شوند.

مواد کاندیشن کننده یا مواد حالت دهنده

مواد کاندیشن کننده یا مواد حالت دهنده می توانند دارای بار الکتریکی مثبت باشند (یعنی ماهیت کاتیونی داشته باشند) مثال: پلی کواترنیوم 10 مواد کاندیشن کننده یا مواد حالت دهنده می توانند بدون بار مثبت باشند و یا دارای خاصیت پوشانندگی و با ایجاد لایه روی تارهای مو عمل نمایند. مثال: سیلیکون ها و دایمتیکون ها

مواد مؤثره یا اکتیوهای شامپو

مواد اکتیو می توانند برای هدف هایی خاص در فرمول شامپو استفاده شوند. مواد ضدشوره، مواد ضد ریزش، ضد خارش، ضد موخوره از انواع مواد مؤثره یا اکتیوهای شامپو هستند. انواع عصاره ها، پپتیدها و ویتامین ها جزء این دسته قرار می گیرند.

مواد اصلاح کننده شامپو

گاهی اوقات فرمول شامپو به دلیل بو یا رنگ نامطلوب نیازمند تغییر است. همچنین گاهی نیاز است اسیدیته و یا ویسکوزیته شامپو اصلاح شود. به همین منظور موادی مثل اسانس ها، رنگ ها، مواد صدفی کننده، اسید سیتریک، اسید لاکتیک و نمک به فرمولاسیون شامپو اضافه می شوند. این مواد را اصلاح کننده یا اصلاح گر می نامند.

مواد محافظ یا نگهدارنده

هر محصولی آرایشی بهداشتی که حاوی آب است، نیازمند بکارگیری ماده نگهدارنده می باشد. مواد نگهدارنده برای محافظت از شامپو در برابر رشد انواع باکتری، قارچ و مخمر استفاده می شوند. پارابن ها و متیل کلرو ایزو تیازولینون از جمله مواد نگهدارنده رایج مورد استفاده در شامپوها هستند.

ویتامینه کردن شامپو به چه معناست؟

برخلاف آنچه تصور می شود، ساقه مو قابلیت جذب مواد تقویت کننده مو و ویتامین ها را ندارد، زیرا تنها منبع تغذیه رسان برای مو، سیستم گردش خون ناحیه پوست سر است که ویتامین ها و سایر مواد مغذی مو را از طریق عروق خونی به ریشه مو می رساند. بنابراین اضافه کردن هر نوع ماده مغذی تحت عنوان ویتامین ها به شامپوها، جذب ساقه مو نمی شود و برای تغذیه مو و تقویت آن باید ویتامین ها و مواد مغذی به صورت خوراکی استفاده شود.
اکثر شامپوها، کار مشترکی انجام می دهند، به جز برخی از آنها که مصارف خاصی دارند. ویسکوزیته شامپو اغلب با افزودن موادی مثل نمک طعام ایجاد می شود. غلیظ و با قوام کردن شامپو و اضافه کردن رنگ های متنوع و عطر، روش هایی هستند که از نظر روانی تأثیر بسزایی برای جلب مشتری دارند.

یک شامپوی خوب باید چه خصوصیاتی داشته باشد؟

یک شامپوی خوب باید در درجه اول پاک کننده خوبی باشد. از رایحه مطلوبی برخوردار بوده به راحتی بین موها پخش شود. کف شامپو نه خیلی زیاد و نه خیلی کم باشد. کف شامپو به سهولت زدوده شود و با آبکشی از روی سر خارج گردد. پس از شامپو کردن روی موی سر احساس خشکی و تیرگی ایجاد ننموده و باعث تحریک پوست سر نشود.

شامپوهای گیاهی

امروزه همچنین شامپوهایی با عناوین شامپو سیر، سدر و حنا طرفداران زیادی را به خود اختصاص داده است. لازم به ذکر است که در این نوع شامپوها فقط مختصری از عصاره گیاه اضافه شده که هیچ تأثیری در سلامت و ریشه مو ندارد و فقط جنبه تبلیغاتی دارد.
در طراحی شامپوها، نخستین اصلی که باید در نظر گرفته شود، نیاز مصرف کننده است. بر کسی پوشیده نیست که موی افراد، از تنوع و کیفیت گسترده ای برخوردار است که هر یک ملاحظات فنی خاص خود را ایجاب می کند. آنچه اهمیت دارد آگاهی از انواع مو می باشد.

تاریخچه شامپو

قبل از پیدایش شامپو به صورت امروزی، مردم برای شستشوی موی خود از مواد گیاهی مانند سدر و چوبک و کتیرا و مواد معدنی مانند خاکهای سیلیسی استفاده می نمودند. پس از آن، استفاده از صابون برای شستن موی سر بسیار متداول گردید تا اینکه دترجنتهای صناعی شناخته و انواع ملایم آن در شامپوهای نوین به کار گرفته شد. البته در حال حاضر، هنوز هم بسیاری از مردم به علت عدم آگاهی از مشکلی که قلیایی بودن صابون و سختی آب برای مو پدید می آورد از صابون برای شستن موی خود استفاده می کنند.

وظیفه شامپو چیست؟

مهمترین عملکرد شامپو، تمیزکردن مو و پوست سر و برطرف نمودن چرک و آلودگی از روی سطح آن است. البته پاک کنندگی یک شامپو امروزه، ویژگی مشترک همه شامپوها به شمار می آید و رقابت شامپوها بر سر مساله زیبا نمودن موی سر همزمان با پاکیزگی سطح آن است. زیبایی های مو که می توان از شامپو انتظار داشت موارد زیر می باشند:
•  Gloss and Shimmering درخشش و تلالو،
•  Softness نرمی
•  Manageability قابلیت اداره و فرم دهی
•  Fullness انبوه به نظر آمدن
•  Ease of combing سهولت شانه خوری

علت تنوع شامپوها

همانطور که همه ما در فروشگاه ها مشاهده می کنیم امروزه طیف وسیعی از شامپوها در بازار دیده می شوند. علت تنوع شامپوها بدون شک وجود متغیرهای بسیار زیادی است که در طراحی فرمول شامپو وجود دارد. مثلا اینکه موها از نظر میزان چربی پوست سر، خشک و چرب یا معمولی باشد یا اینکه فرم مو صاف، مجعد یا فرفری باشد یا مثلا اینکه موها با مواد شیمیایی مثل مواد دکلره، رنگ، فر و ... دستکاری شده باشند، از طرف دیگر سلیقه مصرف کننده درانتخاب شکل و حالت شامپو، میزان کف و سهولت آبکشی و شست و شو حتی خصوصیاتی مثل رنگ و بو و بسته بندی همگی می توانند متغیرهای فرمول نویسی یک شامپو باشند. از آنجا که که بسیاری از این متغیرها متضاد یکدیگر بوده و جمع پذیر نیستند تولید کننده، برای اینکه بتواند سلیقه متنوع مشتریان را پاسخگو باشد مجبور است شامپوهای متنوعی ارائه دهد تا نیاز همه آنها را براورده نماید. چرا که حتی سلیقه یک فرد نیز با گذشت زمان تغییر می کند. این یک واقعیت است که همه مردم دوست دارند فراورده های جدید را آزمایش و تجربه نمایند.
شامپوهای نیوآ
تنوع شامپوهای نیوآ

تقسیم بندی شامپوها

شامپوها را می توان به روشهای مختلفی تقسیم بندی نمود:
رایج ترین روش رده بندی شامپوها، تفکیک آنها بر اساس انواع سه گانه مو (خشک، معمولی و چرب) می باشد.
این رده بندی بر اساس میزان چربی پوست است که از غدد سبابه ترشح شده و تارهای مو را آغشته می سازند.
این انواع سه گانه، الزامات و نیازهای متفاوتی را از نظر میزان نرم کنندگی مطرح می سازند. پوست سر افرادی که مویی چرب دارند مقادیر انبوهی چربی ترشح می کند که اندک زمانی پس از شست و شوی مو بر سطح تارهای مو انباشته شده و احساس ناخوشایند چرب و کثیف بودن مو را در ذهن شخص ایجاد می نماید. چنانچه اجزای نرم کننده موجود در فرمولاسیون شامپو یا فراورده نرم کننده به میزان فراوانی بر سطح تارهای مو انباشته شوند کیفیت ناخوشایند یادشده را دوچندان جلوه می دهند. به همین دلیل موی چرب به شامپویی دوقلو نیاز دارد که ضمن تأمین پاکیزگی مو، اجزای نرم کننده را به نحوی چشمگیر بر سطح تارهای مو بر جای نگذارد. در رابطه به موی خشک، وضعیتی معکوس حاکم است بدین معنی که این نوع مو به شامپویی با قدرت نرم کنندگی بالا و قدرت پاک کنندگی نه چندان زیاد نیاز دارد. موی معمولی نیز با ویژگی های خاص خود میان دو نوع یاد شده قرار داشته و به شامپویی با خصوصیات بینابینی نیاز دارد.

تقسیم بندی بر اساس شکل ظاهری:

شامپوها می توانند با ظاهر شفاف، صدفی، خمیری، ژل و یا حتی جامد به بازار عرضه شوند. رنگهای متنوع، روایح گوناگون، بسته بندی های مختلف نیز شکل ظاهری شامپو را تغییر می دهند.

تقسیم بندی بر اساس نوع مو:

•  شامپو برای موی چرب، خشک یا معمولی
•  شامپو برای موی رنگ شده
•  شامپو حجم دهنده برای انبوه به نظر آمدن موی کم پشت
•  شامپو ضخیم کننده برای موی افزایش ضخامت تدریجی موهای نازک
•  شامپو برای نگهداری از فرهای مطلوب برای کسانی که حالت فر مویشان زیباست یا کسانی که موی خود را با مواد شیمیایی فرکرده اند.
•  شامپو برای کسانی که فر موهایشان ریز و نازیباست و دوست دارند حالت وز مویشان برطرف شود.
•  شامپو کلاسیک برای کسانی که دارای موی نرمال هستند و بیش از هرچیز سادگی و نظافت را از موی خود می خواهند مانند آقایانی که دارای موی کوتاه و بدون مشکل و دستکاری نشده هستند.
شامپوهای پنتن
تنوع شامپوهای پنتین

تقسیم بندی بر اساس میزان ملایمت

شامپو خیلی ملایم، شامپو ملایم، شامپو معمولی، شامپو غلیظ

تفاوت بین شامپوهای غلیظ با شامپوهای معمولی چیست؟

در شامپوهای غلیظ، غلظت مواد فعال سطحی و شوینده های اصلی بیشتر است. به همین علت برای موهای چرب مناسبترند. البته غلظت امتیازی برای شامپو نیست. اکثر شامپوها از نظر فرمولاسیون به هم نزدیک هستند. به عبارت دیگر، با رقیق کردن شامپوهای غلیظ-تر قبل از استفاده، می توان موهای خشک و معمولی را نیز شامپو نمود.

تقسیم بندی بر اساس داشتن مواد خاص برای منظوری خاص

شامپو ضدشوره، شامپو ویتامینه و ...

مواد مؤثره یا اکتیو

مواد اکتیو می توانند برای هدف هایی خاص در فرمول شامپو استفاده شوند. مواد ضدشوره، مواد ضد ریزش، ضد خارش، ضد موخوره از انواع مواد مؤثره یا اکتیوهای شامپو هستند. انواع عصاره ها، پپتیدها و ویتامین ها جزء این دسته قرار می گیرند.

انواع شامپو بر اساس نوع مو

شامپوها بر اساس نوع مو به چرب، معمولی و خشک تقسیم بندی می شوند.
شامپوهای مو چرب حاوی قدرت پاک کنندگی بالاتر و چربی کمتر هستند.
شامپوهای موی خشک دارای مقداری ماده حالت دهنده می باشند.
موهای چرب را هر روز، موهای معمولی یک روز در میان و موهای خشک را دو یا سه روز در میان بشوئید.

مواد اولیه شامپو

شامپو از دو بخش اصلی دارد. سورفکتانت که ماده شوینده و کف کننده شامپو است و افزودنی ها که به دو دسته افزودنی های عمومی و اختصاصی طبقه بندی می شوند

معرفی کارخانه ها و شرکت های ایرانی تولید کننده شامپو

طبیعت زنده تولید کننده کرم ضد چروک، کرم مرطوب کننده، ژل شست و شوی صورت آقایان، کرم دور چشم، شامپو بدن، لوسیون بعد از اصلاح، کرم ضد آفتاب، دئودورانت مردانه، ژل مو، شامپو ضدریزش مو، لوسیون تقویت مو، سرم ضد ریزش مو، سرم ضدریزش مژه، سرم ضد ریزش ابرو، لوسیون ضد شوره، لوسیون ضد چربی، شامپو ضد شوره، شامپو حجم دهنده، شامپو موی رنگ شده، شامپو موی خشک، کاندیشنر عمیق، کرم مو، کاندیشنر مو، ژل ضد آکنه، ژل ضد جوش، کرم پاک کننده، شیر پاک کن، لوسیون پاک کنندۀ آرایش، اسپری پاک کنندۀ صورت، کرم ضد آفتاب رنگی، کرم ضد آفتاب معمولی، کرم ضد لک، کرم روشن کننده، ماسک صورت، ماسک اسکراب، کرم دور چشم، کرم ضد چروک، روغن رفع ترک بدن، کرم رفع ترک بدن، کرم سفت کنندۀ سینه، شامپو بدن، دئودورانت زنانه، کرم دست، کرم بدن، کرم موبر، کرم ترک پا، کرم لاغری، کرم پودر آرایش
فیروز تولید کننده شامپو بدن کودک، لوسیون بدن کودک، شامپو بچه، صابون بچه، وازلین، روغن بچه، ژل بهداشتی بانوان، پودر بچه، صابون
گل افشان آرایش تولید کننده وازلین ثمین، کرم نرم کنندۀ ثمین، کرم روشن کنندۀ ثمین، لوسیون بدن ثمین، کرم ضد آفتاب، کرم پودر، لوسیون بدن، کرم روشن کننده، شامپو، شامپو ضد شوره، شامپو ضد ریزش، کرم دور چشم، ژل کرم پاک کننده، پن، صابون، محلول تقویت مو
شهدآرا کاسپین تولید کننده شامپو ضد ریزش، لوسیون ضد بو، لوسیون تقویت ابرو، لوسیون تقویت مو
پارس حیان تولید کننده ضد آفتاب آردن، کرم اتو برنز، کرم لایه بردار، کرم روشن کننده، کرم ضد پیری، کرم مرطوب کننده، کرم محافظ پا، کرم دست، ضد آفتاب بچه، شامپو فولیکا، شامپو ضد ریزش فولیکا، شامپو ضد شورۀ فولیکا، شامپو حجم دهنده، شامپو موی چرب، شامپو بچه، لوسیون ضد ریزش مو، نرم کنندۀ مو، کاندیشنر مو، ماسک مو، ژل مو، شامپو بدن، پن، صابون، کرم شقاق سینه، لوسیون رفع ترک بدن، کرم ماساژ پا، کرم ضد آفتاب، ژل بهداشتی بانوان، کرم روشن کننده، کرم ضد لک، شامپو گیاهی، سرم تقویت ابرو، سرم تقویت مو، ژل شست و شوی صورت، کرم مرطوب کننده، شامپو موخوره هرباسنس
دکتر جهانگیر تولید کننده شامپوی بدن، شامپو، سرم مو، شامپو بچه، ژل کتیرا
یونیلیور ایران تولید کننده وازلین، شامپو کلیر، خمیر دندان، صابون داو، صابون لوکس، ضد عرق های رکسونا، مایع دستشویی لایف بوی، شامپو ضد شوره، شامپو ضد ریزش، مایع دستشویی لوکس، دئودورانت، ضد عرق، شامپوهای سان سیلک، خمیردندان سیگنال
سرمه (ساویز) تولید کننده شامپو ژل موی سر آرایشگاهی، ژل موی سر، واکس مو، شامپو ساویز، کرم مرطوب کننده، کرم ویتامینه، کرم ترک پا، کرم دست و صورت، شیر پاک کن، لاک پاک کن، رژ لب، کرم پودر، بالم لب، خمیردندان ساویز، ضد عرق رولان، شامپو ساشه ای، شامپو تیوبی
اکسیر کادوس تولید کننده رنگ مو، اکسیدان، پودر دکلره، کرم دکلره، اسپری مو، سرم مو، واکس مو، ماسک مو، اسپری مش، چسب موی مایع، اسپری بدن، کرم دست، لوسیون ضد عرق، لاک ناخن، پالت رژ لب، کرم موبر، موم موبر، شامپو تثبیت کنندۀ رنگ مو، کیت رنگ مو، شامپو کراتین، پن کیک، کرم پودر
سپیژن تولید کننده شامپو ضد ریزش مو، محلول ضد ریزش مو، محلول ضد شوره، شامپو ضد شوره
سدید هامر تولید کننده نوارهای بهداشتی، پدهای آرایش پاک کن، دستمال مرطوب، شامپو و کرم بچه، مسواک
شرکت صنعتی و بازرگانی صحت تولید کننده شامپو سدر، شامپو بادام، شامپو حنا، شامپو سیر، شامپو بابونه، شامپو مورد، شامپو زیتون
نگین بهداشت آرین تولید کننده شامپو انار، شامپو بابونه، شامپو بچه، شامپو رزماری، شامپو زیتون، شامپو سبوس، شامپو سدر، شامپو سیر، شامپو فلفل، شامپ گردو


مطلب قبلی: ژل موی سر

مطلب بعدی: فونداسیون آرایشی

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- صابون = Soap

تلفظ antimicrobial soaps ↓
2- پپتید = Peptide
antimicrobial peptides = پپتیدهایی که خاصیت ضد میکروبی دارند

biopeptide = بایوپپتید، بیوپپتید، بایوپپتاید

neuropeptide = نوروپپتیدها

oligopeptides = اولیگوپپتیدها

palmitoyl oligopeptide = پالمیتوئیل اولیگو پپتید

preservative free peptide = پپتیدهای عاری از نگهدارنده

signal peptide = پپتیدهای سیگنالی

tridecapeptide = تری دکاپپتید

antimicrobial peptides = پپتیدهای آنتی میکروبیال

cationic peptide = پپتید کاتیونی

argireline, Acetyl hexapeptide-8 is marketed as Argireline by the Barcelona-based research laboratory Lipotec = آرژیرلین، استیل هگزاپپتید-8، پپتید ضد چروک که با مهار واکنش های بیولوژیکی درگیر در حرکت و انقباض ماهیچه ها عمل می کند


تلفظ antimicrobial peptides ↓


تلفظ peptides ↓
3- باکتری = Bacterium
corynebacterium xerosis = کورینه باکتری زروسیس 

propionibacterium acnes = باکتری های پروپیونی آکنه
4- آبکشی = Rinse
acid rinse = محلول یا امولسیونی که دارای خاصیت اسیدی بوده و برای انسداد کوتیکول های مو بعد از شامپو کردن یا استفاده از محصولات شیمیایی به کار می رود.

after rinse = محصول آرایشی بهداشتی که برای آبکشی موها بعد از آرایش مو یا به کار بردن محصولات خاص استفاده می شود.

color rinses, color rinse = رنگ موهای قابل آبکشی 
رنگ موهایی که با یک بار شستشو پاک می شوند

تلفظ rinsed ↓
5- شانه = Comb
6- ویسکوزیته = Viscosity
7- تارهای مو = Hair Strands
8- قارچ = Fungus

تلفظ fungus infections ↓


تلفظ fungus ↓
9- سورفکتانت = Surfactant

تلفظ biosurfactants ↓


تلفظ surfactants ↓


تلفظ surfactants2 ↓
10- افزودنی = Additive
11- مواد اولیه = Raw Materials
aminofunctional raw materials = مواد اولیۀ دارای گروه عاملی آمینی 


تلفظ raw materials ↓
12- درخشش = Shimmer

تلفظ shimmer ↓
13- ریشه مو = Hair Root
Regrown hair root = ریشه موی تازه روییده
14- ساقه مو = Hair Shaft
15- مواد مغذی = Nutrients

تلفظ nutrients ↓
16- ملایمت = Mildness
17- سختی آب = Hardness Of Water
18- گردش خون = Blood Circulation
19- حجم دهنده = Volumizing
20- مخمر = Yeast
Baker's yeast = مخمر نان 

moulds and yeasts = کپک و مخمر

saccharomyces cerevisiae, saccharomycescerevisiae, baker’s yeast = مخمر نان

Malassezia yeast = مخمر مالاسزیا

lipid-dependent yeasts = مخمرهای وابسته به لیپید


تلفظ yeast ↓
21- موخوره = Split End

تلفظ split ends ↓
22- مواد مؤثره = Active Ingredients
entrap active ingredients = به دام انداختن مواد مؤثر 
23- پارابن ها = Parabens

تلفظ parabens ↓


تلفظ parabens2 ↓
24- حنا = Henna
25- پنتین = Pantene Pro-V

تلفظ pantene pro-v ↓
26- انباشته = Built Up
27- سدر = Cedar
28- ماده نگهدارنده = Preservative

تلفظ preservative ↓


تلفظ preservative2 ↓
29- صدفی کننده = Pearlising Agent
30- موی چرب = Greasy Hair

تلفظ greasy hair ↓
31- اسید سیتریک = Citric Acid
32- دترجنت = Detergent
synthetic detergents = دترجت های صناعی، شوینده های سنتزی
33- سورفکتانت اولیه = Primary Surfactant
34- نمک طعام = Table Salt
35- متیل کلرو ایزو تیازولینون = Methylchloroisothiazolinone 
36- مواد کاندیشن کننده = Conditioning Agents
37- پلی کواترنیوم = Polyquaternium 44

تلفظ polyquaternium 44 ↓
38- شامپو سیر = Garlic Shampoo
39- فر مو = Hair Curliness

تلفظ hair curliness ↓
40- پلی کواترنیوم = Polyquaternium

تلفظ polyquaternium 44 ↓
41- کتیرا = Tragacanth
42- شامپو حجم دهنده = Volumizing Shampoo
43- شامپوهای گیاهی = Herbal Shampoo
44- پانتنول = Panthenol
D-panthenol = دپنتنول، پیش ساز ویتامین ب 5
45- افرا = Maple
Red Maple, Acer rubrum = افرای قرمز، افرای مرداب، افرای شکر

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید



اگر مطالعه این مطلب برایتان مفید بود، روی دکمه زیر کلیک کنید !