سورفکتانت چیست و چگونه عمل می کند؟  

سورفکتانت چیست و چگونه عمل می کند؟

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی




چکیده: در این مقاله به صورت جامع و کامل کلیه مواد مورد استفاده در شوینده های لباس معرفی شده است. این گزارش رپورتاژ به سفارش شرکت صدرا شیمی تهیه شده است. سورفکتانت چیست؟ چگونه عمل می کند؟ بیلدرها و سازنده ها، قلیاها و غیره

سورفکتانت ها

وظیفه سورفکتانت ها چیست؟

سورفکتانت ها عوامل پاک کننده فعالی هستند که سه نقش اصلی اجرا می کنند:

  1. نفوذ در پارچه و خیس کردن پارچه
  2. سست کردن و رهانیدن چرک ها و آلودگی ها (این ویژگی به فعالیت مکانیکی ماشین لباس شویی کمک می کند)
  3. امولسیون کردن ذرات چرک و آلودگی و معلق نگه داشتن آن ها در محیط شستشو
 

سورفکتانت ها چگونه عمل می کنند؟

در هر مولکول سورفکتانت دو حوزه وجود دارد: یک بخش قطبی یا سر آبدوست و یک بخش غیر قطبی یا چرب یا دم آب گریز. یک اصل اساسی و مهم این است که مواد قطبی با مواد قطبی دیگر بر همکنش خوبی دارند و در مورد مواد غیر قطبی نیز همین طور است.

 
  • نفوذ کردن و خیس کردن پارچه

آب دارای کشش سطحی بالایی است که این خاصیت از ایجاد موج زیاد در سطح آن جلوگیری می کند (هوا – آب، آب – روغن، آب – جامد). به محض این که سورفکتانت پیوند بین مولکول های آب را می شکند، کشش سطحی آب کاهش می یابد و آب می تواند معوج گردد و تعداد بیشتری از ملکول های سورفکتانت در نزدیکی سطح آب قرار می گیرند. حال آب می تواند در سطوحی که قبلا خیس نشده بوده است مثل پارچه ها نفوذ و نشت کند.

 

شکل 1: سورفکتانت ها کشش سطحی آب را کاهش می دهند.

 
  • جدا سازی و امولسیون کردن چرک و آلودگی

به طور معمول آب و روغن با یکدیگر مخلوط نمی شوند. روغن یک ماده غیر قطبی است در حالی که آب قطبی است. با این وجود در حضور مقادیر و غلظت های کافی مولکول های سورفکتانت، روغن می تواند به طور موثری در آب امولسیون شود.

بنابراین، بخش قطبی مولکول سورفکتانت جذب آب می شود و بخش غیر قطبی توسط چربی جذب می شود. مولکول های سورفکتانت دور چربی جمع می شوند و وقتی به اندازه کافی زیاد باشند یک میسل (micelle) کروی تشکیل می دهند. بخش های چربی که در میسل قرار می گیرند در آب به خوبی معلق می مانند. فرایند تا زمانی که مقادیر کافی مولکول های سورفکتانت در دسترس هستند تا با باقیمانده های چربی بر همکنش دهند تکرار می شود.

شکل دو: عمل پاک کنندگی سورفکتانت ها

 

مثال ها:

سورفکتانت ها هم می توانند مشتقاتی از مواد نفتی، روغن سبزیجات یا چربی های حیوانی باشند و هم ترکیبی از همه این منابع. سه نوع اصلی سورفکتانت وجود دارد که در شوینده های رخت و لباس مورد استفاده قرار می گیرد. سورفکتانت های آنیونی، نانیونی و کاتیونی.

  1. سورفکتانت های آنیونی: این سورفکتانت ها دارای سر قطبی با بار منفی هستند. بار منفی سر قطبی معمولا با یون Na+ به تعادل می رسد که در فرایند تولید این عمل انجام می شود. با این وجود سر منفی می تواند با دیگر کاتیون های (ذرات با بار مثبت) موجود در آب مثل کلسیم Ca2+ و منیزیم Mg2+ نیز واکنش دهد و به طور موثری مولکول سورفکتانت ها را غیر فعال نماید. آب سخت حاوی مقادیر بالایی از این کاتیون هاست. سورفکتانت های آنیونی در صنایع تولید پودر شوینده معمول ترین و رایج ترین هستند. آن ها در امولسیون کردن ذرات چربی و خاک، باقیمانده های مواد نرم کننده پارچه بسیار موثر هستند و بسیار کف زا هستند. برخی از مثال های آن ها عبارتند از آلکیل سولفونات های خطی (LAS)، آلکیل بنزن سولفونیک اسید (LABS)، آلکیل آریل سولفونات ها مثل دودسیل بنزن سولفونات (DDBS) و الکل اتر سولفات ها مثل سدیم لوریل اتر سولفات یا تگزاپون (SLES).
  2. سورفکتانت ها نانیونی: این سورفکتانت ها سر خنثی دارند و بنابراین در آب سخت توسط ذرات باردار غیر فعال نمی شوند. این مواد در شوینده های با کف اندک به کار می روند. می توانند به همراه سورفکتات های آنیونی بکار روند. برخی از نمونه های آن الکل اتو کسیلات هستند.
  3. سورفکتانت های کاتیونی: این سورفکتانت ها دارای سر قطبی با بار مثبت هستند. این ها در گروه عوامل پاک کننده اولیه قرار نمی گیرند، بلکه به عنوان نرم کننده پارچه و همچنین به عنوان عامل ضد باکتری ملایم کاربرد دارند. برخی از این ها عبارتند از ترکیبات آمونیوم چهارگانه بلند زنجیر.

معمولا در مواد شوینده مخصوص شستن البسه رایج است که بیش از یک نوع سورفکتانت مورد استفاده قرار گیرد. دلیل این امر تقویت عمل هر سورفکتانت توسط سورفکتانت دیگر است. این عمل موجب می شود قدرت پاک کنندگی نسبت به زمانی که دو سورفکتانت به طور جداگانه عمل می کنند بالاتر رود. با این وجود سورفکتانت های آنیونی و کاتیونی به دلیل داشتن بار مخالف ناسازگار هستند.

 
  • بیلدر ها یا سازنده ها

وظیفه بیلدر ها چیست؟

بیلدر ها عمل سورفکتانت ها را ارتقا می دهند. برای مثال، انواع مختلف بیلدر ها برای نرم کردن آب مورد استفاده قرار می گیرند و به پخش شدن چرک کمک کرده و اجازه نمی دهند که چرک ها حتی در خارج از محلول شستشو رسوب کنند. باعث قلیاییت محیط شستشو شده که این عمل به از هم پاشیدن و پاک شدن چرکی های پایه روغنی کمک می کند.

بیلدر ها چگونه کار می کنند؟

آب به طور طبیعی حاوی یون ها فلزی با بار مثبت (کاتیون) است. غلظت های دو مورد از این کاتیون ها یعنی کلسیم Ca2+ و منیزیم Mg2+ تعیین کننده میزان سختی آب است. Ca2+ و Mg2+ می توانند با سورفکتانت های آنیونی واکنش دهند و باعث شوند عملکرد این سورفکتانت ها کاهش یابد و بر روی پارچه رسوب کنند و یا در درون ماشین لباس شویی رسوب کنند. Ca2+ پاک شدن لکه ها را مختل می کند زیرا با ذرات چرک پیوند داده و آن ها را به سطح پارچه می چسباند. بنابراین آب سخت عمل سورفکتانت را مختل می کند.

بیلدر ها با تشکل کمپلکس با Ca2+ و Mg2+ آب را نرم می کنند. (شکل 3 را ببینید)  

شکل 3: بیلدر ها با یون های کلسیم و منیزیم آب پیوند می دهند.

  مثال ها: سه نوع بیلدر های نرم کننده آب وجود دارد.

جداسازی: بیلدر های محلول در آب که کمپلکس های محلولی از Ca2+ و Mg2+ تشکیل می دهند. مشهورترین مثال آن سدیم تری پلی فسفات (STPP)، دیگر فسفات ها مثل تترا سدیم پرو فسفات و تترا پتاسیم پرو فسفات است. برخی مثال های غیر فسفاتی عبارتند از سیترات ها، تادترات ها، سوکسینات ها، گلوکونات ها، پلی کربوکسیلات ها، اتیلن دی آمین، تترا اسیتک اسید یا ادتا (EDTA)، دی اتیلن تری آمین پنتا اسید (DTPA)، هیدروکسی اتیلن دی آمین تری اسیتک اسید (HEDTA) دی هیدروکسی اتیل گلیسین (DEG) و تری اتانول آمین.

ته نشین سازی: این نوع بیلدر ها محلول در آب هستند تا زمانی که با یون های Ca2+ و Mg2+ واکنش دهند و در محلول ته نشین شوند. مثال اصلی از این گونه کربنات سدیم است.

تبادل یون: این بیلدر ها نامحلول در آب هستند و تولید کمپلکس نا محلول با Ca2+ و Mg2+ می کند. مثال ها شامل زئولیت ها و سدیم دی سیلیکات است.

   
  • قلیاها

وظیفه قلیا ها چیست؟

قلیاها PH آب محیط شستشو را افزایش می دهند که به شکسته شدن اجزای چربی و روغنی و اسیدی چرک و آلودگی کمک می کند. با این وجود از آنجا که PH بالا می تواند به پارچه آسیب برساند، PH شوینده های لباس به دقت کنترل می شود.

عملکرد قلیاها به چه صورت است؟

آب در حالت طبیعی (PH=7) حاوی مولکول های آب است (شکل 4 را ببینید) آب شامل یک اتم اکسیژن است که با دو اتم هیدروژن پیوند تشکیل داده است. با این مقادیر اندکی از مولکول های آب هستند (14-10×1) که به یون های H+ و OH- (ذرات باردار) شکسته می شود.

شکل 4: معادله تعادل (واکنش تعادل) تجزیه طبیعی مولکول های آب به یون را توصیف می کنند.

 

اگر یک ماده به آب اضافه شود به طوری که غلظت یون های H+ افزایش یابد، محلول آبی اسید تر می شود و PH کمتر از 7 می شود. (شکل 5 را ببینید) و اگر ماده ای به آب اضافه شود که باعث شود غلظت OH- افزایش یابد محلول آبی قلیایی تر می شود و PH به بالاتر از 7 افزایش می یابد. قلیاها در مواد شوینده باعث افزایش غلظت یون های OH- می شوند و بنابراین PH محیط شستشو را افزایش می دهند.

شکل 5: مقیاس PH

   

چرک ها و آلودگی ها و سطوح پارچه به طور کلی دارای بار منفی هستند. با یک افزایش یون های منفی در محلول، بار منفی سطح افزایش می یابد و چون بارهای همنام یکدیگر را دفع می کنند، حذف چرک و آلودگی از سطوح ساده تر می شود.

مثال ها:

سدیم کربنات، سدیم بی کربنات، سدیم سیلیکات، سدیم سیترات، آمونیوم هیدروکسید می تواند برای افزایش PH شوینده ها مورد استفاده قرار گیرد.

 
  • عامل ضد ته نشینی (ضد رسوب):

این عامل ها چگونه عمل می کنند؟

عامل های ضد ته نشینی از رسوب مجدد چرک ها و آلودگی پارچه ها بر روی سطح پارچه جلوگیری می کند.

عوامل ضد ته نشینی چگونه عمل می کنند؟

عوامل ضد ته نشینی بار منفی روی سطح پارچه را افزایش می دهند به طوریکه سطح ذرات چرک را از خود می راند و دافعه ایجاد می کند. زیرا هم چرک و آلودگی و هم سطح پارچه هر دو بار منفی دارند و بارهای همنام یکدیگر را دفع می کنند. (شکل 6 را ببینید)

شکل 6: عامل ضد ته نشینی یا ضد ترسیب CMC بر روی پارچه

    مثال ها:

کربوکسی متیل سلولز (CMC) بر روی پارچه های کتانی موثر است. پلی وینیل پیرولیدن(Polyvinyl pyrrolidone) بر روی پارچه های پشمی و سنتزی اثر بیشتری دارد. پلی اتیلن گلایکول (PEG) و پلی وینیل الکل نیز می توانند به عنوان عوامل ضد ترسیب مورد استفاده قرار گیرند.

  • آنزیم ها:

آنزیم ها چگونه عمل می کنند؟

آنزیم ها در مواد شوینده دو نقش اساسی دارند.
  • زدودن و پاک کردن موثر لکه ها
  • مراقبت از رنگ پارچه و خود پارچه

چگونگی عملکرد آنزیم ها

آنزیم ها مولکول های بزرگ مثل پروتئین ها، کربوهیدارت ها و چربی ها را به بخش های کوچکتر می شکند. این بخش های کوچکتر هم می تواند محلول در آب باشد و هم می تواند از لحاظ سایز و قطبیت با سورفکتانت ها سازگار باشند در محلول معلق شوند.

آنزیم ها کاتالیزور هستند. کاتالیزور ها سرعت واکنش شیمیایی را بدون این که در فرایند مصرف شوند افزایش می دهند. بنابراین، تنها مقادیر اندکی از آنزیم نیاز است تا در شوینده های رخت شویی بکار رود زیرا آنزیم ها چندین و چند مرتبه می توانند کار کنند.

با این وجود این بدین معنا نیست که همان محلول مواد شوینده می توان دوباره و دوباره برای چندین مرتبه شستشو بکار رود. اگر چه آنزیم ها همچنان فعال باقی می مانند مقادیر دیگر مواد اولیه کلیدی موجود در فرمولاسیون مقادیر چرک و آلودگی را که می تواند به کمک هر ماده اولیه در محلول شستشو معلق بماند را محدود می کند.

اکثر آنزیم ها در دمای بالا مثلا در حدود بالای 60 درجه سانتی گراد تخریب می شوند. این آنزیم ها معمولا در آب گرم با دمای بالای 40 درجه سانتی گراد حداکثر تاثیر گذاری را دارند. با این وجود برخی آنزیم ها در آب سرد بهتر عمل می کند.

زدودن لکه ها

آنزیم های مختلف می توانند انواع مختلف چرک و لکه ها را بشکنند. برخی آنزیم ها لکه های پروتئینی را به ذرات کوچکی به نام لیپید می شکنند (برای مثال خون، محصولات لبنی، تخم مرغ، گوشت، گل و لکه ناشی از چمن)

دیگر آنزیم ها کربوهیدرات هایی مانند گوجه، پاستا و برنج را به مولکول های کوچکتر به نام الیگوساکارید ها (oligosaccharides) و مونو ساکاریدها (monosaccharides) می شکند. دیگر آنزیم ها چربی ها (یا لیپیدها) مثل کره و یا روغن را پاک می کند. پس از شکسته شدن لکه ها و چرک ها توسط آنزیم ها مستقل از نوع لکه ها و یا آنزیم، تکه ها و ذرات شکسته شده توسط سورفکتانت ها در محلول معلق می شود.

حفاظت از رنگ پارچه و الیاف پارچه

برخی از آنزیم ها به گونه ای عمل می کنند که پارچه های کتانی را نرم کنند که این عمل به کمک جدا کردن الیاف سطحی پارچه انجام می شود. یک کتان با سطح نرم و صاف اجازه نمی دهد ذرات چرک به سادگی بر روی الیاف رسوب نماید و به سادگی رها و آزاد بوده و آزادانه حرکت می کنند. آنزیم ها به زدودن کرک و پرز) و ذرات تل پارچه کمک می کند.

مثال: رایج ترین آنزیم مورد استفاده پروتئاز است که پروتئین ها را می شکند. پس از آن آمیلاز، نشاسته را که نوعی کربوهیدرات است می شکند و سپس لیپاز که باعث شکستن چربی ها و روغن ها می گردد.    
  • سفید کننده ها و رنگ برهای اکسیژن فعال

وظیفه آن ها چیست؟

سفید کننده های اکسیژن فعال به منظور بهبود بخشیدن به میزان سفید شوندگی و درخشان شوندگی پارچه ها لکه ها را از پارچه ها می زدایند. این مواد سفید کننده برای استفاده از پارچه های رنگی و بدون آسیب رساندن به رنگ پارچه ها بسیار مناسب هستند.

عملکرد سفید کننده ها به چه صورت است؟

سفید کننده های اکسیژن فعال با اکسیداسیون کردن لکه ها عمل می کند. به این معنا که جز فعال سفید کننده از چرک الکترون می گیرند و نتیجه نهایی به شکل زیر است:

  • جدا کردن و شکستن پیوند های شیمیایی در چرک ها و شکستن آن ها در ادامه سورفکتانت ها ذرات شکسته شده را معلق می کند.
  • تغییر در حالت اکسایش لکه ها و بی رنگ کردن آن ها

ماده فعال یک سفید کننده اکسیژنی ماده هیدروژن پراکسید (آب اکسیژنه) می باشد.

مثال:

سدیم پر کربنات، این ماده معروفترین سفید کننده اکسیژنی است ولی تنها در بالاتر از 60 درجه سانتی گراد فعال است به همین دلیل فعال کننده های سفید کننده در شوینده های طراحی شده در آب سرد اضافه می شوند.    
  • عوامل آنتی میکروبیال

عوامل آنتی باکتریال، که به عوامل ضد عفونی کننده و بهداشتی کننده نیز معروف هستند می توانند وابسته به میکروب کشی (کشنده میکرو ارگانیسم ها) و یا وابسته به پایداری میکروب ها (بازدارنده رشد میکروارگانسیم ها) باشند. میکروارگانیسم ها شامل باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها می شوند.

این عوامل از نقطه نظر بهداشتی پارچه ها را تمیز کرده و از پخش بیماری ها جلوگیری می کند و بوی ناشی از میکروارگانیسم ها را کاهش می دهند.

عوامل آنتی باکتریال چگونه عمل می کنند؟

این عوامل می توانند از طرق مختلف عمل کنند. برخی از آن ها با تشکیل دیواره های سلولی میکروبی یا ممبران و غشاهای سلولی اثرات میکروب کشی دارند. برخی از آن ها با مداخله کردن در سنتز پروتئین های میکروبی، نوکلئیک اسیدها یا متابولیت های ضروری اخلال به وجود می اورند. اثرات این مداخله به صورت میکروب کشی و یا پایدار کردن میکروب ها و ثابت نگه داشتن آن ها گردد.

مثال ها:

کلرید های آمونیوم چهارگانه و الکل ها می توانند به عنوان عوامل ضد میکروب یا آنتی باکتریال مورد استفاده قرار گیرند.

   
  • نرم کننده های پارچه

نرم کننده های پارچه چگونه عمل می کنند؟

نرم کننده های پارچه ویژگی های زیر را برای پارچه به ارمغان می آورد.
  • نرمی (یا مخملی بودن و کرکی بودن برای حوله ها)
  • کاهش الکتریسیته ساکن (جلوگیری از قفل شدن و چسبیدن پارچه ها به یکدیگر)
  • کاهش پرزها و کرک و موی پارچه (و سادگی در اتو کشی)
طریقه عملکرد نرم کننده های پارچه: (نرمی، صافی و کاهش چسبندگی) (شکل 7 را ببینید)

نرم کنند های پارچه، سورفکتانت های کاتیونی هستند به این معنی که یک سر آن ها قطبی بوده و دارای بار مثبت است. این سر مثبت به سر منفی سطح پارچه های باردار جذب می شود و در کنار پارچه و الیاف و فیبر ها می پیوندد. هنگامی که سر مثبت به پارچه می پیوندد، دم روغنی از سطح بیرون می زند و احساس نرمی و لطافت و صافی پارچه را به دست انسان منتقل می کند. لایه ای از مولکول ها بر روی سطح می تواند پارچه را به ویژگی های ضد آب بودن مزین کند.

شکل 7: مولکول های نرم کننده پارچه بر روی سطح پارچه ردیف می شوند.

  بار استاتیک کاهش یافته بار الکتریکی یا بار ایستا وقتی که فیبر های پارچه با یکدیگر بر همکنش دارند تولید می شود، خصوصا هنگامی که البسه خشک هستند. هنگامی که نرم کننده های پارچه بر روی الیاف می نشینند (همانطور که در بالا توضیح داده شد) یک پوشش روان و لغزنده ایجاد می شود که فیبر را قادر می سازد بدون تولید بار الکتریکی بر روی یکدیگر بلغزد. پوشش نرم کننده های پارچه (مولکول های آن) باعث هدایت الکتریسیته می شود و به بار ساکن تولید شده اجازه تخلیه شدن می دهد. مثال ها: سورفکتانت های کاتیونی شامل آمین های بلند زنجیر و ترکیبات آمونیوم چهارگانه بلند – رنجبر می شود.    
  • عطر و رایحه ها

عطر و رایحه ها چه عملی انجام می دهند؟

عطرها علاوه بر ایجاد بو و رایحه دلپذیر بوی نامطبوع مواد شیمیایی و همچنین بوی چرک های محیط شستشو را خنثی می کنند. آنها احساس و خلق و خوی مصرف کننده را بهبود بخشیده و عمل شستشو را تبدیل به عملی دلپذیر و خوشایند می کنند.

چگونگی عملکرد عطرها و رایحه ها

عطرها و رایحه ها مواد شیمیایی هستند که بوی آن ها برای انسان قابل تشخیص است. یعنی انسان شامل صدها گیرنده حس بویایی است که مولکول های بو می تواند با آن ها پیوند دهد. دقیقا مثل کلید در قفل، مولکول های با بوی خاص اگر شکل درستی نیز داشته باشند در گیرنده های خاص جا می گیرند. به این پدیده "شناخت مولکولی" گفته می شود. بنابراین بو به شکل و ساختار مواد شیمیایی وابسته است.

مثال ها: عطرهای بسیار متنوعی وجود دارد که در مواد شوینده به کار می رود.    
  • درخشان کننده های نوری

درخشان کننده های نوری چه عملی انجام می دهند؟

درخشان کننده های نوری انعکاس نور را از سطح پارچه افزایش می دهند و باعث می شود پارچه ها سفیدتر و درخشان تر به نظر برسند و کمک می کنند پارچه برای مدت طولانی تر نو به نظر برسد.

چگونگی عملکرد درخشان کننده های نوری

درخشان کننده های نوری ظاهرا رنگ های نامطلوب مثل زردی پارچه که با گذشت زمان به صورت طبیعی رخ می دهد را می پوشاند. درخشان کننده های نوری این عمل را با اراده رنگ های مکمل انجام می دهد.

از آنجایی که نور می تواند طول موج های مختلفی داشته باشد و این نور انعکاس می یابد و پخش می شود، رنگ های مختلفی در طبیعت دیده می شود. رنگی که دیده می شود از ترکیب همه طول موج های نور که به نور چشم می رسد حاصل می شود. انسان تنها می تواند بخش کوچکی از همه طول موج های موجود نور را که معروف به طیف مرئی است مشاهده کند. سفید ترکیبی از همه طول موج ها در طیف مرئی است. در پایین طیف مرئی ناحیه فوق بنفش قرار گرفته است.

درخشان کننده های نوری به پارچه می چسبند نور ماورا بنفش را جذب می کنند و آن را به صورت نور آبی-بنفش می تابانند (شکل 8) نور آبی وقتی گسیل می شود با نور زرد گسیل شده توسط پارچه برهمکنش کرده و در نهایت یک ظاهر کلی سفید رنگ می دهد.

 

شکل 8: مولکول های درخشان کننده نوری نور UV را تبدیل می کند و منجر به ظاهر سفید پارچه می شوند.

مثال: برخی از گروه های درخشان کننده های نوری شامل آمینوتری آزین ها و کوئوماری ها و استلین ها می شود.    
  • نگهدارنده ها:

چه کاری انجام می دهند؟

نگهدارنده ها در حین انبارداری از گندیدن و فساد مواد شوینده جلوگیری می کند. به طور کلی تنها در مایعات شستشو دهنده و پاک کننده مورد نیاز است.

چگونگی عملکرد نگهدارنده ها

کلیه ترکیبات آلی شوینده ها مثل سورفکتانت ها و آنزیم ها زیست تخریب پذیر هستند. به این معنی که می توانند در محیط توسط باکتری ها شکسته شوند. با این وجود، باکتری ها می تواند در ظروف مواد شوینده، رسوخ کنند و باعث گندیدگی آن ها در حین انبارداری شوند. نگهدارنده های با کشتن باکتری ها از این پدیده جلوگیری می کنند.

مثال:

گلوتارآلدئید و تترا سدیم اتیلن دی آمین تترا استیک اسید یا ادتا (EDTA) از جمله نگهدارنده ها هستند.

   
  • هیدروتروپ ها:

وظیفه آن ها چیست؟

هیدروتروپ ها یا حل کننده ها ویژگی های ریزشی شوینده های مایع را به وسیله جلوگیری از تشکیل ژل یا جدا سازی آن ها در ته بطری را حمایت کرده و ثابت نگه می دارد.

چگونی عملکرد هیدروتروپ ها

هیدروتروپ ها مشابه سورفکتانت هایی که دارای دو سر هستند یک سر قطبی (هیدروتروپ) و سر غیر قطبی (هیدروفوبیک) دارند، هستند. علیرغم این شباهت ها این مواد معمولا کوچکتر و نسبت به مولکول های سورفکتانت کمتر خطی هستند. این مواد تشکیل میسل های سورفکتانت را در بطری منقطع می کند که می تواند باعث ساختار ژلی با ویسکوزیته بالا شود و فازهای نامحلول ایجاد کند. در این راه اضافه کردن هیدروتروپ در شوینده های مایع به یکنواخت ماندن ترکیبات در شوینده مایع و بهبود ویژگی های ریزشی مورد نیاز جهت مصرف آسان کمک می کند.

مثال: سولفونات های آروماتیک زنجیر کوتاه مثل زایلین سولفونات، کوفن سولفونات، برخی گلایکول اتر سولفات ها و اوره.    
  • کمک فرایند ها:

وظیفه آن ها چیست؟

این مواد ویژگی های فیزیکی شوینده های پارچه را در حین فرایند و انبارداری و مصرف، مصرف کننده بهبود می دهد.

چگونگی عملکرد کمک فرایند ها:

انواع مختلفی از این مواد وجود دارد:

  • رطوبت گیر ها قادر به پیوند چندین مولکول آب و تولید هیدرات ها هستند. این عمل به طور موثری هر نوع رطوبتی را گیر می اندازد و ایجاد پودرهای خشک و با خاصیت ریزش مناسب می کند. سدیم سولفات مثالی رایج از آن هاست.
  • حلال به انحلال ترکیبات شوینده در شوینده های لباس مایع کمک می کند.

برخی از حلال ها که امتزاج پذیر هستند قادر به حل کردن مواد اولیه در آب هستند. این حلال ها ترکیبی یکنواخت در شوینده های مایع ایجاد می کند.

  • الکل ها مثالی از حلال هایی است که اثری اضافی در کاهش نقطه انجماد شوینده های مایع دارد. این ماده از شکستن ویژگی های فیزیکی مواد شوینده که می تواند موجب تشکیل کریستال در انباداری سرد شود جلوگیری می کند. دیگر مثال ها شامل اتانول و پروپانول می شود.
   
  • تنظیم کننده های کف:

چه عملی انجام می دهند؟

تنظیم کننده های کف از تشکیل کف طی فرایند شستشو جلوگیری می کنند. علی الخصوص در ماشین های لباس شویی که از جلو بارگیری می شوند، انرژی مکانیکی از طریق برخورد دیواره های وان چرخان ایجاد می شود. مقادیر زیاد کف اثر به هم خوردن را خنثی کرده و شستشو اثر لازم را ندارد.

تنظیم کننده های کف از تشکیل کف به وسیله پخش سورفکتانت ها در فصل مشترک هوا – آب و تشکیل حباب جلوگیری می کنند و یا باعث می شوند حباب های کف یا سدهای هیدروفوب تشکیل شده در محیط شستشو متلاشی شوند.

مثال: تنظیم کننده های کف عموما مولکول های بلند زنجیر روغنی یا هیدروفوب هستند. برخی صابون ها، سیلوکسلن ها و پارافین ها تنظیم کننده های کف بکار می روند.    
  • بازدانده های خوردگی:

چه عملی انجام می دهند؟

این مواد از خوردگی سطوح فلزی ماشین لباسشویی در بخش های داخلی آن جلوگیری می کند. این مواد اهمیت چندانی ندارد چون اجزای در معرض ماشین لباس شویی معمولا از استیل ضد زنگ ساخته شده است.

وظیفه آنها چیست؟

برای رخداد خوردگی، عوامل زیر برای تولید یک سلول گالوانیک نیاز است:

  • آند (الکترود بار مثبت که از آن الکترون جاری می شود و عمل اکسیداسیون در آن رخ می دهد).
  • کاتد (الکترود بار منفی که الکترون ها به آن جاری می شوند و عمل کاهش در آن رخ می دهد).
  • سیم الکتریکی بین آند و کاتد (مثلا یک قطعه فلز)
  • یک مایع که می تواند بار آند و کاتد را یکدیگر متصل کند (الکترولیت)

در ماشین لباس شویی، کاتد و آند سطوح فلزی هستند که بین آن ها اختلاف بار وجود دارد حتی اگر این اختلاف بار لحظه ای باشد، سیم الکتریکی با سطوح فلزی بین این دو ناحیه تامین می شود و الکترولیت مخلوط آب و شوینده است. جریان الکتریسته در این سل موجب خوردگی سطوح فلزی به مرور زمان می شود. بازدارنده های خوردگی با جلوگیری و کاهش نواحی با اختلاف بار و تشکیل لایه ای نازک در آن محل نقش خود را ایفا می کنند.

مثال ها: سدیم سیلیکات یک بازدارنده خوردگی رایج است.


• صدرا شیمی

youth4

youth5

کانال تلگرام اصلی

@hosnani1

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- نوکلئیک = Nucleic نوکلئیک

Deoxyribonucleic Acid, DNA = دِاوكسی ریبونوكلئوایك اسید
2- سر آبدوست = Hydrophilic Head سر آبدوست
3- سازنده ها = Builders
4- نوت = Note

تلفظ top notes, middle noses and base notes ↓
5- عطر = Perfume
copycat perfume = عطرهای تقلیدی که محصول نظیرسازی عطرهای معروف هستند اما با همان بسته بندی و نام عرضه نمی شوند. بلکه با هدف کیفیت بهتر و قیمت پایین تر تولید می شوند. 

perfume and parfum = پرفیوم و پارفوم، شکل های مختلف عطر، از نظر لغوی، پارفوم معادل فرانسوی پرفیوم است

unscented or the same scent as your perfume = بدون بو یا از رایحه ای هم خانواده با عطر شما 

Natural perfumes = عطرهای طبیعی

Neroli perfume = عطرهای نرولی

perfumer’s palette = پالت عطرساز

masculine perfumes = عطر مردانه 

Eau de perfume = ادوپرفیوم
عطرساز
عطر


تلفظ perfume and parfum ↓


تلفظ perfume ↓


تلفظ perfumer ↓


تلفظ unscented or the same scent as your perfume ↓
6- میکروارگانیسم = Microorganism
fungus, eukaryotic organisms that includes unicellular microorganisms such as yeasts and molds, as well as multicellular fungi = قارچ، ارگانیسم یوکاریوتیکی که شامل میکروارگانیسم های تک سلولی مثل مخمر و کپک و همچنین قارچ های چند سلولی می شود. 
میکروارگانیسم
7- استیک = Stick
color stick = استیک های رنگ مو، رنگ موهای استیکی، رنگ مو های قلمی، رنگ موهای ماژیکی 

plaque = soft, sticky film that builds up on your teeth = پلاک دندان، لایه نرم و چسبناک که روی دندان انباشته می شود

lipsticks and lip glosses = رژ لب ها و برق لب ها 

Makeup Sticks = قلم های آرایشی

Hair Color Sticks = استیک رنگ مو
استیک، قلمی

Lipstick = رژ لب


تلفظ lipsticks and lip glosses ↓
8- قارچ = Fungus
pullulan,polysaccharide polymer produced from starch by the fungus Aureobasidium pullulans. = پولولان، پلی ساکارید طبیعی که از قارچ به دست می آید و فرآیند تولید آن، فرمنتاسیون ذرت نشاسته مایع در حضور یک قارچ مخمر مانند به نام پولولان 

fungus, eukaryotic organisms that includes unicellular microorganisms such as yeasts and molds, as well as multicellular fungi = قارچ، ارگانیسم یوکاریوتیکی که شامل میکروارگانیسم های تک سلولی مثل مخمر و کپک و همچنین قارچ های چند سلولی می شود. 

fungus infections = عفونت قارچی 


تلفظ fungus infections ↓


تلفظ fungus ↓
9- میسل = Micelle
micelles, micelle, aggregate of surfactant molecules that arrange themselves in a spherical form in aqueous solutions = میسل، مایسل، تجمع مولکول های سورفکتانت که به شکل کروی در محلول آبی


تلفظ micelles ↓
10- ویسکوزیته = Viscosity ویسکوزیته، گرانروی، قوام، مقاومت در برابر جاری شدن

high viscosity at rest = ویسکوزیته بالا در حالت سکون 
مثلا رزورسینول در فرمولاسیون رنگ موبه عنوان کوپلر استفاده می شود.
11- سورفکتانت = Surfactant
biosurfactants, amphiphilic compounds produced on living surfaces = بیوسورفکتانت ها، ترکیبات آمفی فیلی (دو خصلتی) که توسط ارگانیسم های سطحی تولید می شوند 

micelles, micelle, aggregate of surfactant molecules that arrange themselves in a spherical form in aqueous solutions = میسل، مایسل، تجمع مولکول های سورفکتانت که به شکل کروی در محلول آبی
سورفکتانت، ماده فعال سطحی 
سورفکتانت، ماده فعال سطحی

surfactant or emulsifier = سورفکتانت یا امولسیفایر


تلفظ biosurfactants ↓


تلفظ surfactants ↓


تلفظ surfactants2 ↓
12- مصرف کننده = Consumer
consumer perception = درک مصرف کننده 
مصرف کنندگان 
مصرف کننده

consumer appeal = جذب مشتری 


تلفظ consumers ↓
13- رنگ کردن = Dyeing
swatch dyeing test = تست رنگ سواچ
رنگ کردن
14- آنیونی = Anionic آنیونی، دارای بار الکتریکی منفی
15- تار مو = Strand Of Hair تار مو


تلفظ strand of hair ↓
16- مواد اولیه = Raw Materials
aminofunctional raw materials = مواد اولیه دارای گروه عاملی آمینی 
مواد اولیه 


تلفظ raw materials ↓
17- پوشش = Coverage
Gray hair coverage = پوشش سفیدی موها

good coverage = پوشش خوب 
پوشش
18- ویسکوز = Viscose ویسکوز، با قوام
19- کاتیونی = Cationic
aluminum salts and cationic ingredients = نمک های آلومینیوم و ترکیبات کاتیونی 
کاتیونیک، کاتیونی

cationic peptide = پپتید کاتیونی
20- باکتری ها = Bacteria
pseudomonas, genus of Gram-negative bacteria = سودوموناس، گونه ای از باکتری های گرم نگاتیو

negative-charged membrane of bacteria = باکتری ها را که دارای بار منفی 

Blemish causing bacteria = باکتری های ایجاد کننده لک پوست

acne causing bacteria = باکتری های ایجاد کننده آکنه

thermal water, type of mineral water that is located deep underground which contains healing properties and is exempt from bacteria and pollution (jeancoutu.com). spring whose water issued at a temperature higher than the mean temperature of the locality where the spring (merriam-webster.com) = آب چشمه های آب گرم 

bacterial agents = عوامل باکتریایی

bacterial growth = رشد باکتریایی

antibacterial = ضد باکتری
باکتری ها


تلفظ bacteria ↓


تلفظ bacterial agents ↓
21- خیس = Wet

تلفظ wet scrubber ↓
22- سنتزی = Synthetic
synthetic detergents = دترجت های صناعی، شوینده های سنتزی
سنتزی، مصنوعی، صناعی

synthetic chemicals = مواد شیمیایی سنتزی

synthetic polymer = پلیمر سنتزی 
مثال: میزان سبوم در دو طرف پیشانی با سبومتر اندازه گیری شد.

تلفظ synthetic chemicals ↓
23- اوره = Urea

تلفظ urea ↓
24- نرمی = Softness نرمی
25- سازنده = Manufacturer سازنده
26- الکترولیت = Electrolite الکترولیت 
27- گلی = Floral
hyrdosol, Herbal distillates, floral waters, hydrosols, hydrolates, herbal waters, and essential waters, are aqueous products of distillation. = هیدروسل، مقطره گیاهی، گلاب، هیدرولات ها، آب اسانسی، محصول آبی تقطیر
پلی هولوزیدها مشابه هیالورونیک اسید تا چندین برابر حجم خود آب جذب می کنند. فلورال، بر پایه رایحه گل ها
28- درخشان = Radiant درخشان، یکی از ویژگی های مطلوب پوست 
29- حوله = Towel حوله
30- پلی اتیلن = Polyethyene
31- تنوع = Versatility
formulation versatility = تنوع فرمولاسیون
تنوع
32- تگزاپون = Texapon تگزاپون، نام تجاری سدیم لوریل اثر سولفات
مبنای جدید محاسبه میزان محافظت فرآورده ضد آفتاب که مبنای محاسبه در آن نسبت جذب متوسط UVA به جذب متوسط UVB است. در این سیستم اگر این نسبت بین 0.7 تا 0.8 باشد، سه ستاره تعلق می گیرد.
33- آمونیوم = Ammonium آمونیوم
34- جار = Jar

تلفظ blender jar ↓
35- سختی آب = Hardness Of Water
36- نرم = Loose
adherent and loose white flakes = پوسته های سفید نرم و چسبنده

loose powder = پودرهای نرم
شل، نرم


تلفظ loose powder ↓
37- طول موج = Wavelength طول موج، فاصله بین قله های متوالی یک موج
38- حیوانی = Animalic
39- غان = Birch
Birch, Betula pendula roth = غان، سندر، توس، قان
40- سدیم لوریل اتر سولفات = Sodium Lauryl Ether Sulfate
41- ماده فعال = Active Matter ماده فعال، بخش فعال سورفکتانت آنیونی که با روش تیتراسیون پتانسیومتری در آزمایشگاه کنترل کیفیت شرکت های صنایع شوینده اندازه گیری می شود.
42- چرک = Dirt
43- آب سخت = Hard Water آب سخت


تلفظ hard water ↓
44- قطبیت = Polarity قطبیت، تمایل قطبی 
45- چسبندگی = Adhesion چسبندگی
46- پاک کردن = Cleansing
bad skin cleansing = عدم پاکسازی صحیح پوست

cleansing ingredients = مواد پاک کننده
پاک کنندگی


تلفظ cleansing ingredients ↓
47- ضد باکتری = Antibacterial ضد باکتری
48- قلیاییت = Alkalinity قلیاییت
49- قلیا = Alkali
alkalizing agent = عامل قلیایی کننده، ماده ای که به محصول خاصیت قلیایی می دهد، مثل آمونیاک در رنگ مو
قلیاها، مواد قلیایی، بازها، مواد با خاصیت بازی
قلیا، باز متضاد اسید

alkalizing ingredient = ماده قلیایی کننده
پودرهای آرایشی که به فرم نرم و پرس نشده عرضه می شوند. در مقابل پودرهای فشرده
alkalinity = قلیاییت


تلفظ alkalizing ingredient ↓
50- قارچ ها = Fungi
fungus, eukaryotic organisms that includes unicellular microorganisms such as yeasts and molds, as well as multicellular fungi = قارچ، ارگانیسم یوکاریوتیکی که شامل میکروارگانیسم های تک سلولی مثل مخمر و کپک و همچنین قارچ های چند سلولی می شود. 
51- بید = White Willow
White willow, Salix species = بید سفید، گونه های بید
52- آب اکسیژنه = Hydrogene Peroxide پراکسید هیدروژن، اکسیژن پروکساید
53- سر قطبی = Polar Head سر قطبی 
54- آروما = Aroma
essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 
آروما، ماده معطر، اسانس، ماده خوشبو، ترکیبات آروماتیک

aromatherapy = آروماتراپی، رایحه درمانی

aromatic agent = ماده معطر و آروماتیک
محصول آرایشی که معمولا در انتهای فرایند اصلاح برای تثبیت آرایش مو استفاده می شود
Clove, syzgium aromaticum = میخک، قرنفل، اوژنول

Chinese Cinnamon, Cinnamomum aromaticum = دارچین چینی، سلیخه

aroma chemicals = مواد شیمیایی معطر

Chemical aroma = ماده شیمیایی معطر

aromatherapist = آروماتراپیست 

plant aroma = آرومای گیاهی

Aromatic plants = گیاهان معطر

Nepalese Cardamom, Amomum aromaticum = هل نپالی


تلفظ aromatherapist ↓


تلفظ aromatherapy ↓
55- قلیاها = Alkalis قلیاها، مواد قلیایی، بازها، مواد با خاصیت بازی
56- تری اتانول آمین = Triethanolamine تری اتانول آمین
57- EDTA = EDTA

تلفظ Tetra sodium EDTA ↓
58- دلپذیر = Mellow دلپذیر
59- ماده اولیه = Raw Material
aminofunctional raw materials = مواد اولیه دارای گروه عاملی آمینی 

raw material supplier = تأمین کننده ماده اولیه
مواد اولیه 


تلفظ raw material supplier ↓


تلفظ raw materials ↓
60- آب گریز = Hydrophobe
61- کربوکسی متیل سلولز = Carboxymethyl Cellulose
Carboxymethyl Cellulose, CMC = کربوکسی متیل سلولز، قوام دهنده رایج در صنایع آرایشی بهداشتی
62- متابولیت = Metabolite متابولیت
63- ضد آب = Water-Proof
waterproof,water-proof = ضدآب
64- زیست تخریب پذیر = Biodegradable زیست تخریب پذیر
65- بویایی = Olfaction بویایی
66- استیک اسید = Acetic Acid
EDTA, Ethylenediaminetetraacetic acid = ادتا، ا.د.ت.آ، اتیلن دی آمین تترا استیک اسید، ماده شلات کننده، از افزودنی های شامپو که به منظور کاهش اثر سختی آب بر کف کنندگی اضافه می شود
استیک اسید، مایع اسیدی بدون رنگ که اسید اصلی سرکه است.
Sudden hair loss that starts with one or more circular bald patches that may overlap. Alopecia areata occurs when the immune system attacks hair follicles, and may be brought on by severe stress.
67- غیر قطبی = Non Polar غیر قطبی
68- ضد میکروب = Anti Microbial ضدمیکروبی
69- سدیم بی کربنات = Sodium Bicarbonate
70- حس بویایی = Olfactory
olfactory glomerulus = synapse = spherical structure located in the olfactory bulb of the brain = ساختار کروی در داخل پیاز بویایی مغز که رشته های عصبی اولیه را به رشته های عصبی ثانویه پیوند می دهد (هم آیه می کند). 

Ciliated olfactory receptors = رسپتور های تاژک دار، همان گیرنده های حسگر بویایی

Primary olfactory neurons = نورون های بویایی اولیه 

Olfactory receptors neurons = سلول های عصبی حسگر بو
وابسته به حس بویایی

Olfactory cilia = تاژک های بویایی 

olfactory epithelium = اپیتلیوم بویایی

Olfactory mucus = مخاط های بویایی

olfactory system = سیستم بویایی

olfactory bulb = پیاز بویایی

olfactory mucosa = مخاط بویایی

olfactory strength = قدرت بویایی

Olfactory pyramid = هرم بویایی


تلفظ olfactory system ↓
71- میکروب کش = Germicide میکروب کش
72- رسوب مجدد = Redeposition
73- پودر = Powder
Micro granulated powder = پودر میکروگرانوله، پودر گرانول شده، دانه دانه شده با اندازه های ریز

Powder puff = وسیله ای نرم برای پودرزنی

powder foundation = فنداسیون های پودری آرایش

pressed powder products = محصولات پودری فشرده

light beige powder = پودر بژ رنگ سبک 
either with sunscreen or other appropriate measures, like covering exposed skin
powdery makeup products = مواد آرایشی پودری
پلی هولوزیدها واحدهای قندی هستند که به علت قطبیتشان تار و پودهایی برای به دام انداختن مولکول های آب تشکیل می دهند.
Broken powder = پودر خرد شده 

eyeshadow powder = پودر سایه چشم

loose powder = پودرهای نرم

Decolorizing powder = پودر دکلره

Powder Brush = برس پودر 
پودر 
پودری


تلفظ eyeshadow powder ↓


تلفظ loose powder ↓


تلفظ powder ↓
74- هیدروفوب = Hydrophobic
essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 

hydrophobic, having a tendency to mix with oil = هیدروفوب، چربی دوست، ماده ای که گرایش به آمیزش با روغن دارد
75- دارای بار مثبت = Possitively Charged دارای بار الکتریکی مثبت 


تلفظ possitively charged ↓
76- کشش سطحی = Surface Tension
surface tension of water = کشش سطحی آب 


تلفظ surface tension of water ↓
77- سورفکتانت = Surfactants
biosurfactants, amphiphilic compounds produced on living surfaces = بیوسورفکتانت ها، ترکیبات آمفی فیلی (دو خصلتی) که توسط ارگانیسم های سطحی تولید می شوند 
سورفکتانت، ماده فعال سطحی 


تلفظ biosurfactants ↓


تلفظ surfactants ↓


تلفظ surfactants2 ↓
78- شیمی = Chemistry
organic chemistry = شیمی آلی 
شیمی 


تلفظ chemistry ↓


تلفظ organic chemistry ↓
79- لوریل = Lauryl
sodium lauryl sulfate = سدیم لوریل سولفات 


تلفظ lauryl ↓


تلفظ sodium lauryl sulfate ↓
80- ازن = Ozone
secondary pollutants, A secondary pollutant is not directly emitted as such, but forms when other pollutants (primary pollutants) react in the atmosphere.Examples of a secondary pollutant include ozone, which is formed when hydrocarbons (HC) and nitrogen oxides (NOx) combine in the presence of sunlight; NO2, which is formed as NO combines with oxygen in the air; and acid rain, which is formed when sulfur dioxide or nitrogen oxides react with water. = آلاینده های ثانویه هوا که بر خلاف آلاینده های اولیه به شکل مستقیم وارد هوا نمی شوند. بلکه در اثر واکنش آلاینده های اولیه با عوامل دیگر ایجاد می شوند. از ازن تروپوسفری می توان به عنوان نمونه ای از آلاینده ثانویه نام برد. زیرا از واکنش هیدروکربن ها و اکسیدهای نیتروژن در حضور نور آفتاب ایجاد می شود. باران های اسیدی نمونه دیگری از آلاینده های ثانویه هستند. زیرا در اثر ترکیب اکسید گوگرد و اکسید نیتروژن با آب باران ایجاد می شوند. 

tropospheric ozone, Ozone that is a constituent of the troposphere. The troposphere extends from the Earth's surface to between 12 and 20 kilometers above sea level = ازن تروپوسفری، ازنی که در لایه تروپوسفر جو زمین قرار دارد. تروپوسفر آن قسمت از جو زمین است که از سطح زمین تا فاصله 12 و 20 کیلومتری بالای سطح دریا ادامه دارد.

photochemical smog, haze in the atmosphere accompanied by high levels of ozone and nitrogen oxides = مه دود فوتوشیمیایی، دودآلود شدن هوا به علت وجود ازن و اکسیدهای نیتروژن 

Ozone, trioxygen, an inorganic molecule with the chemical formula O3 = ازن، تری اکسیژن 


تلفظ ozone ↓


تلفظ tropospheric ozone ↓

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید