آناتومی و ساختار پوست
چکیده: پوست، تمام قسمت های بدن را پوشانده و از آن محافظت می کند. مو و ناخن از ضمائم پوست هستند.
نویسنده:
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
لایه های مختلف پوست
آناتومی پوست
• ماتریس متالوپروتئینازها در محصولات مراقبت از پوست و مو
ماتریس متالوپروتئینازها، آنزیم های تجزیه کننده کلاژن و الاستین
بیرونی ترین لایه ساقه مو کوتیکول است. حدود 10 درصد از وزن مو را کوتیکول تشکیل می دهد.
مقایسه ابعاد قطر خارجی مو و لایه کوتیکول. اگر قطر خارجی مو 80 میکرومتر باشد، قطر لایه کوتیکول که خارجی ترین لایه مو می باشد 5 میکرومتر خواهد بود
حدود ۷۷% از وزن خشک بدون چربی درم، از کلاژن تشکیل یافته است.
هر تار کلاژن از فیبریل های به هم تنیده تشکیل شده که فیبریل ها خود از میکروفیبریل ها ساخته شده اند. در درون میکروفیبریل ها مارپیچ های تروپوکلاژن از جنس پپتیدها وجود دارد.
ماتریس برون سلولی یا ماده زمینه ای درم، بافتی است که سلولها را به هم پیوند می دهد.
لایه های مختلف پوست شامل اپیدرم، درم و هیپودرم. در این شکل فاشیا و ماهیچه نیز نشان داده شده است.
دومین پروتئین مهم لایه میانی پوست بعد از کلاژن پروتئینی به نام الاستین است که 4 درصد وزن خشک درم را تشکیل می دهد. الاستین می تواند تا 2 برابر کش بیاید.
فیبروبلاست سلولهای اصلی بخش میانی پوست است که کلاژن و ماتریس برون سلولی را تولید می کند.
• سایتوکین ها یا پروتئین های انتقال دهنده علائم
سایتوکین ها پروتوئین هایی هستند که علایم را به صورت موضعی بین سلولها منتقل می کنند. 
ماده زمینه ای ماتریس برون سلولی، مهار ماتریس متالوپروتئینازها
glycosaminoglycans
آدیپوسایت ها، سلول های چربی هستند که در عمقی ترین بخش پوست یعنی هیپودرم قرار گرفته اند.
آدیپوسایت ها ، آدیپوسیت ها یا سلول های چربی
• کاربرد سلول های بنیادی در صنایع آرایشی بهداشتی
کاربرد سلولهای بنیادی را خیلی جاها می شنویم. خیلی جاها فقط تبلیغ است و بسیاری از محققان تحقیقات واقعی کرده اند. برخی از افراد عوام فریبی می کنند و با به کارگیری واژه های دهان پرکنی مثل سلولهای بنیادی عوام فریبی می کنند. 
• کراتینوسیت یا سلولهای کراتین ساز پوست
کراتینوسیت ها بخش عمده سلولهای لایه اپیدرم را تشکیل می دهند و درگیر برنامه تمایز سلولی هستند
مست سل ها تنظیم کننده های اصلی master regulators سیستم ایمنی بدن هستند.
مست سل ها
• سلولهای لانگرهانس و اثربخشی محصولات مراقبت از پوست و مو
سلولهای لانگرهانس سربازان خط مقدم سیستم ایمنی پوست هستند. 
سلول های لانگرهانس Langerhans
• دانستنی های پوست و مو: لایه هیدرولیپیدی
روی لایه شاخی پوست یک روکش امولسیونی وجود دارد که فاز روغنی آن را سبوم و فاز آبی آن را عرق تشکیل می دهد. این روکش امولسیونی لایه هیدرولیپیدی نام دارد که مانند سدی از تبخیر اب و اتلاف رطوبت پوستی جلوگیری می کند.
فوقانی ترین لایه اپیدرم لایه شاخی نام دارد. سلولهای لایه شاخی اپیدرم را کورنئوسیت می نامند.
لایه شاخی پوست، ساختار لایه ای پوست
لایه روشن یا شفاف اپیدرم، جایی است که سلول های آن کراتینه و هسته های سلول، متلاشی شده اند.
لایه شفاف پوست
لایه دانه دار اپیدرم از یک تا چهار ردیف، سلول تشکیل شده که هنوز زنده اند و فعالیت های متابولیکی دارند.
لایه خاردار اپیدرم، ضخیم ترین بخش زنده اپیدرم بوده و از ۳ تا ۱۰ ردیف سلول چندوجهی تشکیل شده است.
لایه خاردار اپیدرم پوست
لایه زایا یا لایه بازال زیرین ترین لایه پوست است که برنامه تمایز سلولی از آنجا شروع می شود
اپیدرم، لایه بازال و درم
فصل مشترک درم و اپیدرم از پروتئینهای ساختاری مهمی تشکیل شده که در حفظ یکپارچگی پوست اهمیت دارند
با از هم گسیختن پروتئین های نگهدارنده فصل مشترک درم و اپیدرم، پوست نشست کرده و چروک ها ظاهر می شوند. پروتئین های فصل مشترک درم و اپیدرم که برجستگی ها را نگه می دارد، لامینین 5 و فیبرونکتین هستند.
پوست انسان از لایه های مختلفی تشکیل شده که لایه فوقانی آن اپیدرم یا روپوست نام دارد.
در شکل بالا آن بخشی که با رنگ قرمز و متفاوت مشخص شده است لایه اپیدرم پوست می باشد. همان طور که می بینید در جایی که مو رشد کرده اپیدرم به داخل درم نفوذ کرده است. فولیکول مو در واقع بخشی از اپیدرم است. به همین دلیل هم رنگ اپیدرم نشان داده شده است. فولیکول در واقع فرورفتگی اپیدرم به داخل درم است.
پوست انسان از لایه های مختلفی تشکیل شده که لایه میانی آن درم یا میانپوست نام دارد.
برش سطح مقطع پوست. در این شکل درم یا لایه میانی نشان داده شده است.
• سبوم چیست؟ سبوم = چربی طبیعی پوست
ترکیباتی که توسط غدد سباسه یا غدد مولد چربی به سطح پوست رانده می شوند در اصطلاح سبوم خوانده می شود. برخی از چربی های سبوم در سلول های غدد سباسه ساخته می شوند و بخشی دیگر از جریان گردش عمومی خون دریافت می شوند. چربی های واقع در سطح پوست مخلوطی از سبوم و چربی هایی هستند که منشأ اپیدرمیک دارند. 
سبوم یا چربی پوست
غدد آکرینی مستقیما به سطح پوست راه دارند. عرق ترشح شده از این غدد بی بو هستند و برای تنظیم دمای بدن ترشح می شوند. 2.5 میلیکون غده آکرینی در تمام سطح پوست وجود دارد که بیشتر آن ها کف دست و پا، زیربغل و پیشانی قرار گرفته اند.
غدد آکرینی، سطح پوست، منافذ پوست، برش سطح مقطع پوست
ترشحات غدد آپوکرینی به داخل فولیکول مو می ریزد. این غدد تنها در نواحی خاصی از بدن انسان وجود دارند.
آپوکرین ها غدد عرق هستند که به دهانه فولیکول مو راه دارند و به داخل آن جاری می شوند.
در داخل فولیکول مو سه دسته سلول وجود دارد. سلولهای کراتینوسیت که مسئول کراتین سازی یا موزایی هستند. سلولهای ملانوسیت که مسئول ملانین سازی و مشکی بودن مو هستند و سلولهای فیبروبلاست که درمال پاپیلا را تشکیل میدهند. در اثر استرس، رادیکال های آزاد تولید می شود. رادیکال های آزاد برای تامین الکترون مورد نیاز خود به سلولهای کراتینوسیت حمله می کند و آنها را ازکار می اندازد. به این ترتیب موزایی متوقف می شود. همچنین به سلولهای ملانوسیت حمله می کنند و از غشا و هسته آن سلول الکترون می دزدند و سلول را از کار می اندازند. به این ترتیب سلولهای ملانین ساز از بین رفته و مو سفید می شود. همچنین با پروکسی کردن لیپیدهای غشاء سلولهای فیبروبلاست و ازکار انداختن آنها موجب کوچک شدن درمال پاپیلا و سست شدن استحکام مو به پوست سر می شود. همچنین با اثرگذاری روی سلولهای فیبروسیت پوست سایر نواحی بدن، کلاژن سازی و الاستین سازی را متوقف نموده و موجب پیرشدن پوست می شوند.
• دانستنی های پوست و مو: اسیدیته پوست
روی پوست یک پوشش نازک اسیدی وجود دارد که حاوی اسیدهای چرب ترشح شده از غدد سبابه است که با اسید لاکتیک و اسید آمینه های عرق آمیخته می باشد. pH پوست انسان سالم نسبتاً اسیدی است. این خاصیت اسیدی به ممانعت از رشد باکتری ها کمک می کند.
پوشش اسیدی پوست، مسئول حفاظت از پوست در برابر آلودگی ها، سموم و باکتری ها است.
پوشش اسیدی، لایه بسیار نازکی است که روی سطح سلول های پوست قرار می گیرد و مواد شیمیایی و باکتری ها در آن قرار دارند.
افزایش جریان خون در پوست و همچنین تعریق و تبخیر رطوبت پوستی، مکانیزم های اصلی تنظیم حرارت بدن توسط پوست هستند.
یکی از مکانیزم های تنظیم دمای بدن، تعریق و تبخیر عرق تولید شده توسط غدد عرق از روی سطح می باشد. دو نوع عرق در پوست ترشح می شود. نوع رقیق توسط غدد آکرینی و نوع غلیظ توسط غدد آپوکرینی. یک انسان با فعالیت زیاد می تواند در یک شبانه روز حتی تا 12 لیتر عرق کند.
0آن بخش از دارو یا ماده دارویی که پس از تزریق به بدن وارد جریان خون می شود و می تواند تأثیر داشته باشد، توسط نسبت خاصی بیان می شود که به ان زیست دسترس پذیری می گویند.
• استرس اکسیدانی در آزمایشگاه آرایشی بهداشتی
استرس در اثر افزایش تولید مواد اکسید کننده یا اکسیدان، استرس اکسیدانی یا اکسیدیتیو استرس گفته می شود.
به توالی خاصی از اسیدهای آمینه در یک پپتید یا یک پروتئین که مسئول اثربخشی خاصی است توالی فعال می گویند. مثلا هورمون تحریک کننده ملانوسیت که به آن ملانوتورپین می گویند یک تری دکا پپتید (پپتید 13 تایی) با توالی خاص است. ملانوستاتین (ماده آرایشی مهارکننده ملانین سازی) و کلارن (پپتید آرایشی تحریک کننده کلاژن سازی) از توالی فعال ملانوتروپین در مکتنیسم محصولاتشان استفاده می کنند. فایل اطلاعات فنی این دو محصول توسط احسان حسنانی ترجمه شده است.
به آن بخش از مولکول پپتید که تأثیر مشخصی دارد، توالی فعال می گویند که از به هم چسبیدن چند اسید آمینه خاص ایجاد می شود.
آنژیوژنسیس پدیده ایست که در آن مویرگ های جدید در پوست تشکیل می شود.
• میکروبیوم پوست چیست؟ تاثیر فیشیال بر میکروبیوم پوست
میکروبیوم پوست به مجموعه عظیمی از میکروارگانیسمهای زندهای گفته میشود که بهطور طبیعی روی سطح پوست زندگی میکنند. این میکروارگانیسمها شامل باکتریها، قارچها، ویروسها و حتی برخی مایتهای بسیار ریز هستند. برخلاف تصور قدیمی که میکروبها را فقط عامل بیماری میدانست، امروزه میدانیم بخش بزرگی از این موجودات برای سلامت پوست ضروریاند و به حفظ تعادل طبیعی پوست کمک میکنند. 
پوست، تمام قسمت های بدن را پوشانده و از عوامل آسیب رسان بیرونی در برابر آسیب و کاهش رطوبت محافظت می کند. مو، ناخن، غدد عرق و غدد چربی از ضمائم پوست هستند.
مساحت پوست یک انسان بالغ حدود ۱/۶ متر مربع است.
ضخامت پوست، با سن، جنسیت و بسته به عضو بدن متغیر است. معمولاً پوست آقایان از پوست خانم ها ضخیم تر است. در خانم ها ضخامت چربی زیر پوست بیشتر است.
پوست پلک، نازک ترین و پوست کف پا، ضخیم ترین بخش های پوست بدن هستند.
لایه های مختلف پوست
اپیدرم- لایه فوقانی پوست
ضخامت هیپودرم متغیر بوده و حاوی مقدار زیادی سلول چربی است.
کار اصلی این لایه چسباندن پوست به اندام های زیرین میباشد.
این لایه حاوی رگهای خونی بزرگ و اجسام پاچینی است.
شریانهای بزرگ هیپودرم ، در حد فاصل درم و هیپودرم شبکهای را به نام شبکه جلدی بوجود میآورند که انشعابات آنها هم درم و هم ساختمانهای موجود در هیپودرم را تغذیه میکند.
لایه های پوست
شکل زیر مقطعی از پوست را نشان می دهد. همانطور که می بینید، پوست مثل یک صفحه کاغذ، تخت نیست. بلکه ساختاری لایه لایه دارد. پوست دارای یک لایه رویی به نام اپیدرم، یک لایه درونی به نام درم است. در زیر درم نیز یک لایه زیرین به نام هیپودرم قرار گرفته که بخشی از پوست محسوب نمی شود.لایه های مختلف پوست
اپیدرم: روپوست
سطحی ترین لایه پوست اپیدرم می باشد که خود از لایه های مختلفی تشکیل شده است. عمقی ترین لایه اپیدرم، لایه بازال نام دارد که در واقع محل زایش سلولهای پوستی می باشد. به همین دلیل آن را لایه زایا نیز می نامند. سلولهای پوستی لایه زایای اپیدرم (کراتینوسیتها) از طریق تقسیم سلولی ظرف مدت یک روز زائیده شده و به یک لایه بالاتر منتقل می شود.اپیدرم- لایه فوقانی پوست
درم: میان پوست
همانطور که در شکل دیده می شود، درم در زیر اپیدرم قرار گرفته و توسط یک غشاء از آن جدا شده است. اما مثل اپیدرم ساختار لایه لایه ای ندارد. درم در واقع بستر و محل تغذیه اپیدرم می باشد. استحکام و انعطاف این بستر به علت وجود رشته های کلاژن و الاستین است که به صورت یک شبکه فیبری در سرتاسر درم تنیده شده اند. کلاژن فراوانترین رشته فیبری تشکیل دهنده این بستر است، بطوریکه ۸۵ درصد وزن خشک درم را کلاژن تشکیل می دهد. کلاژن مسئول استحکام پوست است. الاستین نیز یکی دیگر از پروتئینهای فیبری تشکیل دهنده درم است. با وجود اینکه الاستین تنها ۲ درصد کل پروتئین های درم را تشکیل می دهد، اما مهمترین عامل کشسانی و قابلیت انعطاف پوست محسوب می شود.
هیپودرم: لایه زیرپوستی
هیپودرم بخشی از پوست محسوب نمی شود. هیپودرم یا لایه زیرجلد، بافت زیرین «درم» است که هر چند جزو پوست محسوب نمی شود، اما نقش بزرگی در ثبات و محافظت عناصر زیر آن ایفا می کند. هیپودرم (بافت زیرپوستی) محل ذخیره چربی و جایی است که پوست به ماهیچه و یا استخوان متصل می شود.• Skin Anatomy
• آناتومی پوست
مطلب قبلی: بیماری های پوست
مطلب بعدی: محصولات آموزشی
معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب
2- لایه زیرین = Subnatant
3- هیپودرم = Hypodermis
hypodermis
هیپودرم؛ لایه زیرجلدی زیر درم که از بافت چربی و بافت همبند تشکیل شده است.
hypodermis
هیپودرم، هیپودرمیس، لایه زیر پوست
هیپودرم، هیپودرمیس، لایه زیر پوست
4- غدد عرق = Sweat Glands
sweat glands
غدد عرق؛ غدد پوستی تولیدکننده عرق که شامل انواع اکرین و آپوکرین هستند.
5- لایه بازال = Basal Layer
6- کراتینوسیت = Keratinocytes
keratinocytes
کراتینوسیتها؛ سلولهای اصلی اپیدرم و اپیتلیوم فولیکولی که کراتین تولید میکنند.
keratinocytes
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی