کراتینوسیت یا سلولهای کراتین ساز پوست
چکیده: کراتینوسیت ها بخش عمده سلولهای لایه اپیدرم را تشکیل می دهند و درگیر برنامه تمایز سلولی هستند
نویسنده:
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
دانشمندان امروزه دریافته اند که کراتینوسیت ها، دوش به دوش سلولهای لانگرهانس برای دفاع از پوست در برابر عوامل آسیب رسان مبارزه می کنند. کراتینوسیت ها بخش عمده سلولهای لایه رویین پوست (اپیدرم ) را تشکیل می دهند و درگیر برنامه بسیار دقیق تمایز و رشد سلولی هستند که منجر به ساخت کراتین ها و لیپیدهای پیچیده لایه شاخی (کراتینی) پوست می شوند. کراتینوسیت ها همچنین قادرند با محرک های مختلف واکنش نموده و سایتوکین های مورد نیاز برای ارتباطات سلولی را تولید نمایند. وقتی کراتینوسیت ها آسیب ببیند دیگر نمی توانند این سایتوکین ها را تولید کنند. وجود این سایتوکین ها برای حفظ زیبایی پوست ضروری است. تحریک کراتینوسیت های آسیب دیده موجب می شود که تولید سایتوکین ها از سر گرفته شود.
• Keratinocytes
• کراتینوسیت
مطلب قبلی: سلول های بنیادی
مطلب بعدی: مست سل
آناتومی تخصصی پوست
دانستن لایه های پوست و شناخت اجزاء کلیدی پوست و مو اولین درسی است که باید برای ورود به حیطه اسکین کر و اسکالپ یاد بگیرید. به همین علت مبحث آناتومی پوست و مو در دو سطح مقدماتی و تخصصی در این سایت آموزش داده شده است. بخش مقدماتی رایگان است و به صورت فایل ویدئویی در دسترس است برای دسترسی به مبحث مقدماتی آناتومی پوست و مو کافیست به بخش ویدئوهای رایگان مراجعه کنید. اما برای یک اسکین تراپیست و اسکالپ تراپیست حرفه ای، شناخت دقیق ساختار پوست و لایه های تشکیل دهنده آن و سلولهای کلیدی پوست از جمله کراتینوسیت ها، ملانوسیت ها، فیبروبلاست ها، پیوندهای سلولی، فعال و انفعالاتی که در پوست اتفاق می افتد تا یک مشکل پوستی بوجود آید و درمان شود بسیار مهم است. به همین علت یک آموزش تخصصی به آن اختصاص داده شده است که می توانید سرفصلهای آن را در این صفحه مشاهده کنید. تجربه شخصی من نشان داده، یادگیری این مبحث با روش مالتی مدیا یعنی فیلم آموزشی که همزمان اسلایدها جابجا می شود و توضیحات ارائه می شود بسیار سریعتر و کارآمد تر از یادگیری آن از روی کتاب است.
• سلولهای پوست: کراتینوسیت، ملانوسیت، فیبروسیت، سبوسیت، آدیپوست، سلولهای لانگرهانس، سلولهای مرکل، مست سل ها
• دسموزوم، کورنئودسموزم، کراتینوسیت، کورنئوسیت
مشاهده مطلب
هایپرپیگمنتاسیون - درمان لک و تیرگی پوست
پیگمانتاسیون می تواند هایپر یا هایپو باشد. هایپرپیگمنتاسیون یا هایپرپیگمنتیشن یکی از عوارض پوستی است که در اثر تجمع غیریکنواخت رنگدانه های ملانین در پوست اتفاق می افتد. این عارضه شایع اما بی ضرر است. از 40 سالگی به بعد از هر 3 خانم یک نفر دچار لکه های پیری می شود و از 50 سال به بالا بیش از 90 درصد خانم ها به هایپرپیگمنتیشن مبتلا می شوند. برای از بین بردن کک و مک، لکه های پیری و هایپرپیگمنتاسیون از لیزر می توان استفاده نمود.
ملانوسیت ها در واقع کارخانه های تولید ملانین هستند هر ملانوسیت تقریباً 36 کراتینوسیت را از ملانین پر می کند.
اما برخی از لکه ها یا ضایعات هیپرپیگمنتاسیون، درمال هستند. در این نوع از ضایعات، کراتینوسیت ها به لایه درم نفوذ کرده و حاشیه ضایعات، محو می باشد. درمان لکه های درمال سخت تر است و برگشت پذیری بالاتری دارد. برای درمان این نوع لکه ها از لیزر استفاده می شود. در لکه های درمال، کراتینوسیت های ملانین دار و ملانوسیت ها به داخل درم نفوذ می کنند. در این حالت، شرایط درمان متفاوت است. در اینجا از یک کرم موضعی حاوی AHA نباید انتظار داشت که لک را برطرف کند.
در کارخانه دو اتفاق دیگر بعد از ساخت، می افتد. یکی انتقال یا رسانش است که ملانین های ساخته شده را از ملانوسیت به کراتینوسیت ها منتقل می کند و مرحله آخر بارگذاری ملانین در سطح پوست یا Installation است که در طی آن ملانین ساخته شده، در جای خود قرار می گیرد. این پروسه از ابتدای تولید تا قرار گرفتن ملانین در بخش فوقانی پوست حدوداً 4 هفته زمان می برد پس اگر امروز با درمانی بیاییم و کارخانه را تعطیل کنیم، حدوداً 3 تا 4 هفته دیگر روشن شدن پوست اتفاق می افتد. مگر آنکه بخواهیم از یک لایه بردار استفاده کنیم که از بالا به پایین بیاییم. مثلاً میکرودرم ابریژن انجام دهیم یا لایه برداری انجام دهیم. یا مثلاً لیزر آی پی ال استفاده کنیم.
مشاهده مطلبپیاز مو چیست؟
پیاز مو بخش پیازی شکل ریشه مو است. بخش میانی پیاز مو به سمت داخل فرو رفته و برآمدگی های درم را احاطه می کند.
بخش پیازی شکل ریشه مو را پیاز مو می گویند. بخش وسط پیاز مو به سمت داخل فرو رفته و درمال پاپیلا را احاطه می کند.
درمال پاپیلا حاوی مویرگ و رشته های عصبی بوده، مواد مغذی و اکسیژن توسط درمال پاپیلا جذب شده و برای ساخته شدن و رشد مو استفاده می شود. سلول های مو که با درمال پاپیلا تماس دارند، ماتریس مو نامیده می شوند. این سلول ها مسئول ساخت مو هستند. به عبارت دیگر، ماتریس مو، مواد مغذی و اکسیژن دریافتی از مویرگ های درمال پاپیلا را جذب نموده و موزایی می کند و برای تقسیم سلولی استفاده می کند. سلول های ملانوسیت که وظیفه ساخت ملانین مو را دارند، بخشی از ماتریس مو می باشند. شکل زیر، یک مدل بزرگنمایی شده از پیاز مو را نشان می دهد.
خطی که در قطر بزرگ بیضی پیاز مو رسم شده را خط بحرانی اوبر می نامند. این خط، مرز بین بخش بالایی و پایینی پیاز مو را تعیین می کند. بخش پایینی پیاز مو در واقع ماتریس مو می باشد که حاوی سلول های در حال تکثیر و متمایز نشده است. تقریباً همه تقسیمات سلولی در نیمه پایینی پیاز مو صورت می گیرد و تقریبا در نیمه بالایی پیاز مو، عمل تکثیر اتفاق نمی افتد.
سلول های ماتریس مو که به طرف نیمه بالایی پیاز مو حرکت می کند، ساقه مو را تشکیل می دهد. آنها رشد می کنند، تکثیر می شوند و مدولا، کورتکس، کوتیکول، غلاف داخلی ریشه مو که از کراتین ساخته شده را تشکیل می دهد. این فرایند شباهت بسیاری با فرایندی دارد که در لایه شاخی پوست اتفاق می افتد. در آنجا نیز، کراتینوسیت های لایه زیرین اپیدرم به طور پیوسته تکثیر شده و به طرف بیرونی سطح مو حرکت می کنند. کراتینوسیت های اپیدرم مسئول فرایند کراتین سازی نرمال هستند و نهایتاً به سلول های کراتین تبدیل می شوند که همگی شبیه یکدیگرند. در فرایند کراتین سازی، همه سلول ها شبیه هم نیستند. سلول های مدولا، کورتکس، کوتیکول و غلاف داخلی ریشه مو به سلول هایی که مورفولوژی خاصی دارند تبدیل می شوند و هر یک نوع خاصی از کراتین هستند.
مشاهده مطلب
فولیکول مو چیست؟
مو در داخل کیسه های لوله مانندی به نام فولیکول تشکیل شده و از پوست سر بیرون می آورد.
پیاز مو دارای سلول های با سرعت تکثیر بسیار بالا می باشد که کراتینوسیت های مو را می سازند. این کراتینوسیت ها می توانند به تریکوسیت ها تمایز یابند، یا سلول های غلاف داخلی مو را بسازند که دربرگیرنده دو غلاف در اطراف مو می باشد::
غلاف داخلی (inner root sheat)
که مستقیماً روی تار مو قرار می گیرد .
مشاهده مطلب
نیاسین آمید
نیاسین آمید فرم فیزیولوژیکی نیاسین یا ویتامین B3 است که جزء تشکیل دهنده اساسی آنزیم های کمکی اکسایشی کاهشی به نام های NAD و NADP می باشد. آنزیم های یاد شده، نیروی محرکه متابولیسم سلول ها هستند.niacinamide
نیاسینامید چیست؟
نیاسینامید یا نیکوتینامید یکی از دو شکل اصلی ویتامین B₃ است که در بدن به کوآنزیمهای NAD⁺ و NADP⁺ تبدیل میشود و در بیش از ۴۰۰ واکنش آنزیمی شرکت دارد. این ترکیب محلول در آب، ضدالتهاب و آنتیاکسیدان است و در محصولات مراقبت پوست برای کاهش چربی، التهاب، لک و بهبود سد پوستی استفاده میشود.
نیاسینامید چگونه التهاب را کاهش می دهد؟
نیاسینامید با افزایش سطح NAD⁺ در سلول، تولید سیتوکینهای التهابی اینترلوکین 1 و 6 را کاهش میدهد تا پاسخ التهابی و استرس اکسیداتیو متعادل شود. نتیجه آن کاهش قرمزی، ورم و تحریک در پوست است.
نیاسینامید چگونه به کاهش اندازه منافذ کمک می کند؟
نیاسینامید با فعالکردن مسیر NAD⁺/ATP در سلولهای کراتینوسیت انرژی متابولیکی را بالا میبرد، در نتیجه سنتز سرامید و اسیدهای چرب اپیدرمی افزایش یافته و سد پوستی سفتتر میشود؛ این سفتی بافت اطراف فولیکول باعث جمعتر دیدهشدن منافذ میگردد. همزمان، با مهار آنزیم تریگلیسرید لیپاز و کاهش التهاب سبوسیتها ترشح چربی کمتر میشود، پس دهانهٔ منفذ کمتر منبسط میشود. افزونبراین، خاصیت آنتیاکسیدانی نیاسینامید مانع آسیب UV به کلاژن اطراف منفذ میشود که در بلندمدت از شلشدن و بزرگشدن آن جلوگیری میکند.
نیاسینامید تا چند درصد ضدالتهاب است و از چند درصد به بعد محرک پوست؟
در غلظتهای ۱ تا ۵٪ خاصیت ضدالتهاب، کاهش قرمزی و کنترل چربی دارد؛ از حدود بیش از ۷٪ احتمال تحریک، سوزش یا خارش در پوستهای حساس افزایش مییابد، و در ۱۰٪ به بالا ممکن است موقتاً قرمزی و احساس گرما ایجاد کند. بنابراین محدودهٔ ایمن و مؤثر معمولاً ۳ تا ۵٪ است که هم ضدالتهاب محسوب میشود و هم تحریک کمی دارد.
نیاسینامید خوراکی هم داریم یا فقط موضعی؟
هر دو نوع وجود دارد؛ نیاسینامید خوراکی همان ویتامین B₃ است که در مکملها یا مولتیویتامینها به کار میرود و برای بهبود متابولیسم، پوست و اعصاب مفید است، اما در درمان پوستی اثرش بهصورت غیرمستقیم و خفیف است. فرم موضعی با غلظت ۲ تا ۱۰٪ مستقیماً روی سلولهای پوست اثر میگذارد و برای کنترل چربی، التهاب و لک مؤثرتر است.
مشاهده مطلبلایه خاردار اپیدرم پوست
لایه خاردار اپیدرم، ضخیم ترین بخش زنده اپیدرم بوده و از ۳ تا ۱۰ ردیف سلول چندوجهی تشکیل شده است.
سلولهای لایه خاردار اپیدرم را کراتینوسیت (Keratinocyte) می نامند.
مشاهده مطلب
لایه خاردار اپیدرم پوست
اثر استرس بر پوست و مو
در داخل فولیکول مو سه دسته سلول وجود دارد. سلولهای کراتینوسیت که مسئول کراتین سازی یا موزایی هستند. سلولهای ملانوسیت که مسئول ملانین سازی و مشکی بودن مو هستند و سلولهای فیبروبلاست که درمال پاپیلا را تشکیل میدهند. در اثر استرس، رادیکال های آزاد تولید می شود. رادیکال های آزاد برای تامین الکترون مورد نیاز خود به سلولهای کراتینوسیت حمله می کند و آنها را ازکار می اندازد. به این ترتیب موزایی متوقف می شود. همچنین به سلولهای ملانوسیت حمله می کنند و از غشا و هسته آن سلول الکترون می دزدند و سلول را از کار می اندازند. به این ترتیب سلولهای ملانین ساز از بین رفته و مو سفید می شود. همچنین با پروکسی کردن لیپیدهای غشاء سلولهای فیبروبلاست و ازکار انداختن آنها موجب کوچک شدن درمال پاپیلا و سست شدن استحکام مو به پوست سر می شود. همچنین با اثرگذاری روی سلولهای فیبروسیت پوست سایر نواحی بدن، کلاژن سازی و الاستین سازی را متوقف نموده و موجب پیرشدن پوست می شوند.
در این قسمت سلول های ملانوسیت (Melanocyte) را می بینید و سلول های کراتینوسیت (Keratinocyte) و در این قسمت برآمدگی این جا هم سلول هایی به اسم فیبروبلاست (Fibroblast) وجود دارد. خوب من الان این ها را برای شما بزرگ می کنم و به شما می گویم که استرس یکی یکی چه بلایی سر این سلول ها می آورد.
حال ببینیم یکی یکی این سلول ها چه هستند؟ اگر الکترونشان دزدیده بشود چه بلایی سر پوست می آید. اولین سلول، سلول کراتینوسیت است. این جایی که می بینید ماتریس پوست است. در ماتریس پوست دو نوع سلول وجود دارد سلول کراتینوسیت که این جا می بینید و سلول های ملانوسیت که همان طور که می بینید دندانه دار هستند.
کراتینوسیت ها مو می سازند، ملانوسیت ها ملانین مو را می سازند و در نتیجه اگر این رادیکال آزاد به سلول کراتینوسیت حمله کند چه اتفاقی می افتد؟ کراتین دیگر ساخته نمی شود، مو دیگر ساخته نمی شود. رادیکال آزاد به سلول ملانوسیت حمله کند چه اتفاقی می افتد؟ دیگر ملانین ساخته نمی شود. چرا؟ چون ملانوسیت دارد از بین می رود. وقتی ملانین تولید نشود، رنگدانه تولید نشود، موهای ما دیگر سیاه نیست، سفید خواهد شد. این است که می گوییم استرس باعث می شود که هم موها بریزد هم موها سفید بشود.
مشاهده مطلبشیمی آرایشی بهداشتی
مبانی شیمی آرایشی بهداشتی. مفهوم آبدوست و آبگریز، ترکیبات قطبی و غیر قطبی، اسید آمینه، پپتید، پروتئین، امولسیون، شوینده، مایسل، لیپوزوم
کراتینوسیت (Keratinocyte) سلول اصلی لایه اپیدرم (Epidermis) است.
سلول های اصلی لایه اپیدرم کراتینوسیت (Keratinocyte)، سلول های اصلی لایه درم، فیبروبلاست (fibroblastus) است.
پس در لایه اپیدرم (Epidermis) کراتینوسیت ها (Keratinocyte) هستند که نوسازی می شوند تقسیم می شوند تکثیر و تقسیم می شوند و یک لایه بالاتر می روند.
کورنئوسیت (Corneocyte) همان کراتینوسیت (Keratinocyte) است که هسته و سیتوپلاسمش (Cytoplasm) را از دست داده است.
مشاهده مطلبفلسفه لایه برداری – پیلینگ چیست و چرا انجام می شود؟
در لایه اپیدرم پوست، دو پدیده همیشه در حال انجام است: نوسازی سلولی و ریزش سلولی. نوسازی سلولی را کراتینیزاسیون می گوییم و ریزش سلولی را دسکواماسیون. سرعت نوسازی سلولی در یک پوست سالم برابر ریزش سلولی است یعنی به همان تعداد که از سطح پوست سلول مرده می ریزد، تقریبا به همان تعداد نیز سلول تازه در لایه زایای اپیدرم تولید می شود. این دو همواره در تعادل هستند. هرگاه این تعادل به هم بخورد. مثلا ریزش سلولی بیشتر شود، خود به خود نوسازی سلولی نیز افزایش می یابد تا جبران کند. در لایه برداری یه صورت کنترل شده و با استفاده از مواد لایه بردار، ریزش سلولی را افزایش می دهیم. به این ترتیب، پوست برای اینکه بتواند این آسیب را جبران کند شروع به سلولسازی می کند به این ترتیب، پوست شاداب تر و جوان تر می شود. لایه برداری همچنین باعث می شود تیرگی پوست برطرف شود زیرا رنگدانه های ملانین که قبلا دراعماق اپیدرم ساخته شده بودند و به لایه های بالایی مهاجرت کردند، از پوست زدوده می شود. با لایه برداری همچنین درب منافذ پوست باز می شود. هوا به داخل منافذ پوست جریان پیدا می کند و باکتری های بی هوازی، که در اثر مسدود شدن منافذ وانباشت چربی ایجاد شده بود از بین می روند. به این ترتیب لایه برداری هم موجب جوان سازی می شود، هم لک را کاهش می دهد و پوست را روشن می کند و هم باعث می شود که کومدون ها ای جوش های سرسفید و سرسیاه زدوده شوند.
درمان لک با کمک لایه برداری
لک در اثر چه عواملی تشکیل می شود؟
سلول های ملانوسیت ملانین تولید می کنند. این ملانین توسط کراتینوسیت ها مهاجرت می کند و روی لایه های فوقانی پوست قرار می گیرد. در واقع روی لایه شاخی سوار می شود. وقتی شما لایه برداری می کنید ملانینی که قبلا ساخته شده و الان روی سطح پوستتان قرار گرفته است از روی سطح پوست خارج می شود و به این ترتیب به روشن شدن پوست کمک می کند.
مشاهده مطلبملانوسیت ها یا سلولهای ملانین ساز پوست
ملانوسیتها سلولهای کلیدی تولید رنگ پوست هستند که با تولید ملانین از پوست در برابر آسیبهای محیطی بهویژه اشعه UV محافظت میکنند. تفاوت رنگ پوست بیشتر به میزان فعالیت این سلولها مربوط است تا تعداد آنها. اختلال در عملکرد ملانوسیتها میتواند باعث لک، روشن شدن غیرطبیعی یا حتی سرطان پوست شود.
ملانوسیت سلول هایی هستند که در بخش پایینی اپیدرم پوست قرار گرفته و مسئولیت ساخت رنگدانه های ملانین را به عهده دارند.
ملانین رنگدانه ای است که رنگ پوست و مو را تشکیل می دهد.
ملانوسیت های پوست
بعد از اینکه ملانین در ملانوسیت های اپیدرم پوست ساخته شد، به کراتینوسیت های اپیدرم منتقل می شود و رنگ طبیعی پوست را تشکیل می دهد.
ملانوسیت های پوست
ملانوسیت های مو
بعد از اینکه ملانین در ملانوسیت های فولیکول مو ساخته شد، به کراتینوسیت های پیاز مو منتقل می شود و رنگ طبیعی مو را تشکیل می دهد.
مشاهده مطلب
ملانوسیت ها، سلول های دندانه دار هستند که ملانین تولید می کنند و رنگدانه های ملانین تولید شده از طریق دندانه ها وارد کراتینوسیت های مجاور می شود
ملانین سازی چیست؟
ملانوژنز یا سنتز ملانین در پوست از اسید آمینه تایروسین شروع شده و با کاتالیزگری تیروزیناز پس از عبور از DOPA و دوپاکینون، دو نوع رنگدانه به نام های یوملانین و فائوملانین تولید می شود. این فرآیند کاملاً تنظیمشده، چندمرحلهای و تحت تأثیر عوامل ژنتیکی، هورمونی و محیطی (بهخصوص UV) است.
5- انتقال ملانوزومها به کراتینوسیت
مشاهده مطلبروشن کردن پوست
گرایش به پوست روشن یا تیره در فرهنگ های مختلف فرق می کند. مثلاً خانم های آسیایی دوست دارند پوست روشن داشته باشند اما خانم های اروپایی برنزه بودن برایشان جذاب است. محصولات روشن کننده نه فقط برای روشن کردن پوست بلکه برای از بین بردن لک های پوست استفاده می شوند. هیدروکینون، آربوتین، کوجیک اسید از جمله ترکیبات روشن کننده پوست می باشند.
در مورد فلاونوئیدها بیشتر بدانیم
ضد لک های بر پایه
کوجیک اسید (kojic acid)
کوجیک اسید یک متابولیت قارچی است که از قارچ هایی مثل آسپرژیلوس و پنی سیلیوم استخراج می شود. این ماده به شکل گسترده ای به عنوان یک افزودنی غذایی برای پیشگیری از قهوه ای شدن مواد غذایی و افزایش قرمزی توت فرنگی های نارس و کال، مورد استفاده قرار می گیرد. کوجیک اسید با شلات کردن یون مس سبب مهار آنزیم تیروزیناز می گردد.
این مواد در فرآورده های آرایشی برخی کشورها مانند ژاپن کاربرد گسترده ای دارد. اثرات آنتی بیوتیک و محافظتی این ماده به افزایش عمر عمر مفید فراورده های آرایشی بهداشتی کمک می کند. فرآورده های حاوی کوجیک اسید به مدت 1 تا 2 ماه (گاه حتی بیشتر) و با دوز دو بار در روز استفاده می شوند تا اثربخشی مناسب حاصل گردد. متأسفانه این ماده در برخی افراد ایجاد حساسیت های پوستی تماسی ایجاد می کند، به همین علت معمولاً فرآورده 1% آن به انواع 2% ترجیح داده می شود. مشتقاتی از این ماده با نفوذ پوستی بیشتر نیز تحت بررسی هستند.
ضدلک و سفیدکننده های مهارکننده انتقال ملانوزوم ها
ضدلک های بر پایه نیاسینامید
در مورد این ویتامین پیشتر نیز مطالبی ارائه گردید. این ماده اثرات ضد التهابی، آنتی اکسیدان و تنظیم کننده سیستم ایمنی دارد. علاوه بر ویژگی های بیان شده، ثابت شده است که این ماده از انتقال ملانوزوم ها به کراتینوسیت ها، جلوگیری می کند. استفاده از فرآورده موضعی نیاسینامید 5%، دو بار در روز و به مدت 8 هفته و یا فرآورده 3.5% آن همراه با رتینیل پالمیتات، به شکل معنی داری سبب روشن شدن پوست می گردد. باید توجه داشت که این اثرات برگشت پذیر می باشند.
ضد لک های بر پایه سویا
مردم چین بر این باورند که کارگران شاغل به کار در مراکز فراوری سویا پوست های زیباتری دارند. در کراتینوسیت ها گیرنده ای به نام PAR-2 وجود دارد که با از بین بردن ملانوزوم ها، میزان آن ها را کنترل می کند. شیر سویا و مشتقات آن دارای انواعی از پروتئین است که با تحریک این گیرنده سبب کاهش ملانوزوم ها و اثرات روشن کنندگی می گردد. اثر این مواد در لک زایی پوست به دنبال تابش اشعه ماورای بنفش، به اثبات رسیده است. البته فرآیندهای حرارتی مانند پاستوریزه کردن، سبب تخریب ساختار مواد روشن کننده پوست می گردد.
مشاهده مطلبمعادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب
2- سایتوکین = Cytokine
4- کراتینوسیت = Keratinocytes
keratinocytes
کراتینوسیتها؛ سلولهای اصلی اپیدرم و اپیتلیوم فولیکولی که کراتین تولید میکنند.
keratinocytes
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی