لایه شاخی اپیدرم پوست
چکیده: فوقانی ترین لایه اپیدرم لایه شاخی نام دارد. سلولهای لایه شاخی اپیدرم را کورنئوسیت می نامند.
نویسنده:
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
لایه شاخی پوست، ساختار لایه ای پوست
فوقانی ترین لایه اپیدرم لایه شاخی نام دارد.
سلولهای لایه شاخی اپیدرم را کورنئوسیت (corneocyte) می نامند.
کورنئوسیت ها مرده و فاقد حیاتند. اما نقش بسیار با اهمیتی دارند. ساختار لایه شاخی شبیه یک دیوار آجری است. دیواری که آجرهایش را
corneocyte
ها و ملات سیمانی آن را مایعات بین سلولی تشکیل می دهند.
لایه شاخی مهمترین لایه پوست است. زیرا:
لایه شاخی از ۱۰ تا ۵۰ طبقه سلول روی هم تشکیل شده است و ضخامت آن ۱۰-۵۰ µm می باشد. لایه شاخی می تواند با جذب آب متورم شود و ضخامتش چند برابر گردد. ضخیم ترین نقطه پوست از نظر لایه شاخی کف دست و کف پا دیده می شود. نازک ترین لایه شاخی را لب ها دارند. این لایه حاوی سلول های مرده، بدون هسته و کراتینیزه می باشد. لایه شاخی یک لایه مرده قلمداد می شود. با اینکه ضخامت کمی دارد اما مانع مؤثری در برابر عبور مواد چه از داخل به خارج پوست و چه از خارج به داخل پوست است. لایه شاخی اصلی ترین عامل در ممانعت از هدر رفتن رطوبت پوست می باشد.
• رطوبت پوست را حفظ نموده و مانع از اتلاف آب از راه پوست می شود.
• از نفوذ آلودگی ها و میکروبهای مضر به داخل پوست جلوگیری می کند.
• از ورود پرتوهای آسیب رسان به پوست جلوگیری می نماید.
• از نفوذ آلودگی ها و میکروبهای مضر به داخل پوست جلوگیری می کند.
• از ورود پرتوهای آسیب رسان به پوست جلوگیری می نماید.
لایه شاخی از ۱۰ تا ۵۰ طبقه سلول روی هم تشکیل شده است و ضخامت آن ۱۰-۵۰ µm می باشد. لایه شاخی می تواند با جذب آب متورم شود و ضخامتش چند برابر گردد. ضخیم ترین نقطه پوست از نظر لایه شاخی کف دست و کف پا دیده می شود. نازک ترین لایه شاخی را لب ها دارند. این لایه حاوی سلول های مرده، بدون هسته و کراتینیزه می باشد. لایه شاخی یک لایه مرده قلمداد می شود. با اینکه ضخامت کمی دارد اما مانع مؤثری در برابر عبور مواد چه از داخل به خارج پوست و چه از خارج به داخل پوست است. لایه شاخی اصلی ترین عامل در ممانعت از هدر رفتن رطوبت پوست می باشد.
•
• لایه شاخی
مطلب قبلی: لایه هیدرولیپیدی
مطلب بعدی: لایه شفاف
آشنایی با شوره سر
شوره شکل خفیف درماتیت سبورئیک است که در اثر به همی خوردن نظم ریزش طبیعی سلولهای مرده کف سر ایجاد می شود. شوره های خشک به شکل پودر سفیدرنگ لابه لای موها و روی شانه ها و لباس ریخته و ظاهر می شود. شوره چرب با رنگ زرد ناشی از امیخته شدن با چربی مشخص است و گاهی به جای پودر نرم به شکل لخته های سفید چرب است. گاهی این لخته های چربی کف سر می چسبد و فقط با تکنیک های اسکراب اسکالپ قابل جداسازی است.
American Academy of Dermatology
سلولهای لایه شاخی که در طی فرایند کراتینیزه شدن تولید می شوند هسته سلولی ندارند. اما گاهی سلولهای لایه شاخی به صورت ناقص تشکیل می شوند و هسته سلولی در آنها باقی می ماند. علت آن تکثیر و تقسیم بیش از حد سلوهای اپیدرم یا کراتینیزه شدن سریع است که در اثر عواملی مثل التهاب به وجود می آید. به این پدیده پاراکراتوسیس گفته می
شود. حتی در لایه شاخی پوست های سالم سر و صورت هم گاهی تعدادی سلول هسته دار دیده می شود. هر چه پوست صورت زبر تر باشید احتمال اینکه این سلولهای هسته دار در لایه شاخی وجود داشته باشد بیشتر است. در پوست سر هر چه سلولهای هسته دار در لایه شاخی بیشتر باشد شوره بیشتر اتفاق می افتد.
به دنبال رشد و تکثیر این میکروارگانیسم ها و فعالیت متابولیک آن ها، تری گلیسریدهای موجود در سبوم توسط آنزیم های لیپاز تجزیه می گردد و اسیدهای چرب آزاد (از جمله اولئیک اسید) در سطح پوست سر آزاد می شود. نفوذ این اسیدهای چرب به بخش های فوقانی اپیدرم سبب بروز پاسخ های التهابی در لایه شاخی پوست فرد می گردد. این واکنش های التهابی با تغییر تعادل وضعیت موجود، سبب جدا شدن قطعاتی از سلول های لایه شاخی از سطح پوست می شود که به صورت شوره بروز می نماید.
چرا پوست سر شوره می زند؟
اگرچه با قطعیت نمی توان گفت که فعالیت بیش از حد میکروارگانیسم ها سبب شوره سر می گردد، اما بی تردید این میکروارگانیسم ها در بروز شوره سر نقش دارند.
در مجموع برخی عوامل داخلی و خارجی را می توان برای ایجاد شوره سر برشمرد.
مشاهده مطلب
شوره خشک روی شانه مخصوصا وقتی لباسهای تیره می پوشید به شکل پودر سفیدرنگ ظاهر می شود
پیاز مو چیست؟
پیاز مو بخش پیازی شکل ریشه مو است. بخش میانی پیاز مو به سمت داخل فرو رفته و برآمدگی های درم را احاطه می کند.
بخش پیازی شکل ریشه مو را پیاز مو می گویند. بخش وسط پیاز مو به سمت داخل فرو رفته و درمال پاپیلا را احاطه می کند.
درمال پاپیلا حاوی مویرگ و رشته های عصبی بوده، مواد مغذی و اکسیژن توسط درمال پاپیلا جذب شده و برای ساخته شدن و رشد مو استفاده می شود. سلول های مو که با درمال پاپیلا تماس دارند، ماتریس مو نامیده می شوند. این سلول ها مسئول ساخت مو هستند. به عبارت دیگر، ماتریس مو، مواد مغذی و اکسیژن دریافتی از مویرگ های درمال پاپیلا را جذب نموده و موزایی می کند و برای تقسیم سلولی استفاده می کند. سلول های ملانوسیت که وظیفه ساخت ملانین مو را دارند، بخشی از ماتریس مو می باشند. شکل زیر، یک مدل بزرگنمایی شده از پیاز مو را نشان می دهد.
خطی که در قطر بزرگ بیضی پیاز مو رسم شده را خط بحرانی اوبر می نامند. این خط، مرز بین بخش بالایی و پایینی پیاز مو را تعیین می کند. بخش پایینی پیاز مو در واقع ماتریس مو می باشد که حاوی سلول های در حال تکثیر و متمایز نشده است. تقریباً همه تقسیمات سلولی در نیمه پایینی پیاز مو صورت می گیرد و تقریبا در نیمه بالایی پیاز مو، عمل تکثیر اتفاق نمی افتد.
سلول های ماتریس مو که به طرف نیمه بالایی پیاز مو حرکت می کند، ساقه مو را تشکیل می دهد. آنها رشد می کنند، تکثیر می شوند و مدولا، کورتکس، کوتیکول، غلاف داخلی ریشه مو که از کراتین ساخته شده را تشکیل می دهد. این فرایند شباهت بسیاری با فرایندی دارد که در لایه شاخی پوست اتفاق می افتد. در آنجا نیز، کراتینوسیت های لایه زیرین اپیدرم به طور پیوسته تکثیر شده و به طرف بیرونی سطح مو حرکت می کنند. کراتینوسیت های اپیدرم مسئول فرایند کراتین سازی نرمال هستند و نهایتاً به سلول های کراتین تبدیل می شوند که همگی شبیه یکدیگرند. در فرایند کراتین سازی، همه سلول ها شبیه هم نیستند. سلول های مدولا، کورتکس، کوتیکول و غلاف داخلی ریشه مو به سلول هایی که مورفولوژی خاصی دارند تبدیل می شوند و هر یک نوع خاصی از کراتین هستند.
مشاهده مطلب
شامپوی ضدشوره چیست؟
اما شاید اصلا نیازی به دکتر رفتن نباشد؛ البته اگر به موقع اقدام کنیم. زیرا شوره های سر اگر از ابتدا و در بدو پیدایش با آنها مقابله شود، به راحتی از بین می روند.
البته برخی از افراد به علت پرکاری غدد چربی ساز پوست تحت تأثیر هورمون ها، روی پوست سرشان قارچی به نام مالاسزیا رشد می کند و فرد را به بیماری شوره سر مبتلا می نماید.
شوره سر در دوران بلوغ به شکل شایعی بروز می کند. شوره ها روی یقه پیراهن و کت های مشکی به صورت پوسته های خشک و در برخی موارد چربی های سفید مایل به زرد خودشان را نشان می دهند. برخی افراد روی ابروها، گوش و حتی بینی شان نیز شوره دیده می شود.
راه مقابله با شوره سر چیست؟
کلوتریمازول، کتوکونازول، سلنیوم سولفاید، زینک پریتیون از موادی هستند که در شامپوها، کرم ها و لوسیون های ضدشوره برای مقابله با شوره سر یافت می شوند. البته این مواد پرکاری غدد چربی ساز را برطرف نمی کنند.
در واقع اگر مسبب بیماری از بین نرود ممکن است مشکل شوره سر تا پایان عمر با شخص باقی بماند و درمان ها فقط دوره ای و مقطعی خواهد بود.
شامپوهای ضدشوره حاوی مواد لایه برداری هستند که لایه شاخی را تراش داده و سلول های مرده را از پوست سر خارج می کنند. این شامپوها همچنین حاوی ترکیبات ضد قارچ، ضدالتهاب هستند.
معرفی شامپوهای ضدشوره ایرانی
مشاهده مطلبفیتواسفینگوزین در محصولات مراقبت از پوست و مو
اسفینگوزین یکی از لیپیدهای پوست است. فیتو اسفینگوزینها در واقع اسفینگوزین های گیاهی با خاصیت ضدالتهابی، ضد آکنه و ضدپیری هستند که به عنوان مواد اولیه در صنایع آرایشی بهداشتی کاربرد دارند.
فسفواسفینگوزین یکی از لیپیدهای طبیعی لایه شاخی پوست است. این ترکیب هم به شکل آزاد هم به عنوان بخشی از سرامیدهای پوست، چسبندگی سلول های پوست را ایجاد می کند.
فیتواسفینگوزین ها التیام دهنده، ضدآکنه و ضدپیری هستند و کاربردهای آرایشی بهداشتی گسترده ای دارند. اما به علت مشکلات فرآوری از جمله حلالیت اندک در آب و روغن، بالا بودن دمای انحلال (بالاتر از درجه سانتیگراد)، متبلور شدن در دمای محیط و ریسک تشکیل رسوب با گذشت زمان در فرمولاسیون های آرایشی بهداشتی کمتر استفاده شده است.
مشاهده مطلبایزوترتینوئین در محصولات مراقبت از پوست
ایزوترتینوئین شکلی از ویتامین A است که برای درمان مشکلات پوستی در محصولات دارویی استفاده می شود. فرم خفیف شده آن یعنی رتینول و مشتقات آن برای کاربردهای آرایشی بهداشتی مناسب هستند.
2. نازک شدن لایه شاخی پوست
ایزوترتینوئین با کاهش ضخامت لایه شاخی (stratum corneum) و منظم کردن تمایز سلولی، باعث میشود سلولهای مرده راحتتر از سطح پوست جدا شوند. این فرایند تدریجی است و شبیه لایهبرداری ملایم عمل میکند.
مشاهده مطلبلایه بردار، اکسفولیانت در محصولات مراقبت از پوست و مو
اسیدهای آلفاهیدروکسی و بتاهیدروکسی تغییراتی در لایه شاخی و لایه دانه دار اپیدرم ایجاد می کنند که باعث کاهش چسبندگی کورنئوسیت ها در نتیجه افزایش سرعت ریزش پوست می شود.
اکسفولیانت ها یا مواد لایه بردار حاوی اسیدهای هیدروکسی هستند که در اپیدرم و درم تغییر ایجاد می کنند. تغییراتی که در اپیدرم ایجاد می شود سریع است و در محل تقاطع لایه شاخی و لایه دانه دار ایجاد می شود. این تغییرات شامل کاهش ضخامت لایه شاخی به علت کاهش چسبندگی کورنئوسیت ها می باشد. تغییرات درم با تأخیر ایجاد می شود و شامل افزایش سنتز گلایکوزآمینوگلایکن ها است. اسیدهای آلفا هیدروکسی (گلیکولیک اسید، لاکتیک اسید و مالیک اسید) که از اپیدرم به درم نفوذ می کنند، از ترکیباتی هستند که روی بخش میانی پوست نیز تغییر ایجاد می کنند.
مشاهده مطلبپنتنول در محصولات مراقبت از پوست
دپنتنول یا پرو ویتامین B5 برای رطوبت رسانی به پوست و همچنین خواص تسکینی اش در محصولات آرایشی بهداشتی استفاده می شود.
پنتنول محلول در آب و پایدار است. وزن مولکولی پایینی دارد و به راحتی به داخل لایه شاخی نفوذ می کند.
رطوبت رسانی
پانتنول خاصیت هیگروسکوپی (جذب آب) دارد. یک مرطوب کننده موثر برای لایه شاخی می باشد و در کنار گلیسرول اثربخش تر هم می شود. خشکی، زبری، خارش و قرمزی پوست را برطرف می کند. برای درمان درماتیت آتوپیک، ایکتیوز، پسوریازیس و درماتیت تماسی موثر است.
پانتنول محلول در آب، پایدار و با وزن ملکولی پایین است و به راحتی به لایه شاخی نفوذ می کند.
مشاهده مطلباکلوسیو، پوشاننده، مسدود کننده
پوشاندن و ایجاد لایه غیرقابل نفوذ بر روی پوست، یکی از مهمترین و قدیمی ترین روش های حفظ رطوبت پوستی است که با استفاده از وازلین و روغن پارافین ایجاد می شود. پوشانندگی یا انسداد یکی از مکانیزم های مورد استفاده در محصولات مرطوب کننده است.
روغن ها نیز از جمله پرکاربردترین مواد پوشاننده می باشند. روغن پارافین اگرچه در
سال اخیر مورد استفاده موضعی داشته است ولی بی گمان روغن های طبیعی از جمله پوشاننده های پرمصرف در فرآورده های آرایشی می باشند. از جمله اسیدهای چرب ضروری که در این روغن ها وجود دارد می توان به اسید لینولئیک اشاره نمود. روغن آفتابگردان که حاوی اولئیک اسید و لینولئیک اسید می باشد، علاوه بر اثرات پوشانندگی به سرعت سد دفاعی لایه شاخی را ترمیم می کند. روغن اناگر از گیاهی به نام اناگر با نام علمی Oenothera biennis
استخراج می شود حاوی
اسیدهای چرب امگا- است که هم لینولئیک اسید و هم گاما لینولئیک اسید دارد. این روغن نیز با حفظ ساختار لایه شاخی و اعمال اثرات پوشانندگی یک مرطوب کننده مناسب است. روغن زیتون علاوه بر ترکیبات چرب ضروری، دارای ترکیبات آنتی اکسیدان نیز می باشد. روغن جوجوبا نیز در فرآورده های آرایشی کاربرد فراوانی دارد.
مشاهده مطلبگلیسرول در محصولات مراقبت از پوست و مو
گلیسیرین یک ترکیب قند الکلی با سه گروه هیدروکسیل و سه اتم کربن است. گلیسیرین یک رطوبت رسان معروف بوده و در لایه شاخی پوست به خوبی نفود می کند. گلیسیرین همچنین یکی از فاکتورهای مرطوب کننده طبیعی پوست است که از تجزیه فیلاگرین به طور طبیعی در پوست تشکیل می شود.
از گذشته یکی از بهترین عوامل رطوبت رسان بوده و هست. به لطف نفوذپذیری عالی اش در لایه شاخی پوست، می تواند مقادیر زیادی آب را به صورت درجا ذخیره نماید. اما مشکلی که دارد آن است که فراریت معینی داشته و نسبت به نوسانات رطوبت محیط حساس است. به همین علت باید مواد جاذب الرطوبه دیگری (به خصوص سوربیتول) به عنوان مکمل در کنار آن استفاده شود.
گلیسرین یکی از موادی است که بیشترین کاربرد را در فرآورده های مرطوب کننده دارد.
گلیسرول در بسیاری از فرآورده های آرایشی از استیک ها تا میکروامولسیون ها قابل استفاده است. و حتی کاربرد آن ها در کرم ها می تواند سبب افزایش پایداری سیستم امولسیونی کرم شود.
مشاهده مطلبفاکتور مرطوب کننده طبیعی در محصولات مراقبت از پوست و مو
از هیدرولیز پروتئین فیلاگرین در پوست ترکیباتی مثل هیالورونیک اسید و گلیسیرین تشکیل می شود که عوامل مرطوب کننده طبیعی پوست هستند. فرم سنتز شده این مواد در صنایع آرایشی بهداشتی به عنوان مرطوب کننده استفاده می شوند.
مهم ترین عامل در نگهداری آب پوست و جلوگیری از تبخیر آن مربوط به عوامل مرطوب کننده طبیعی پوست یا NMF است که در داخل سلول های طبقه شاخی قرار گرفته است. این مواد حدود 30-20 درصد وزن خشک کورنئوسیت ها را تشکیل می دهند. بسیاری از این مواد از هیدرولیز فیلاگرین (filaggrine) بدست می اید. این پروتئین غنی از اسیدهای آمینه هیستیدین و گلوتامین است که در هیالوکراتین یافت می شود. فیلاگرین در لایه های پایینی اپیدرم نقش ساختمانی دارد ولی در لایه شاخی به آمینواسیدهای جاذب الرطوبه و با توان اتصال به آب بالا می شکند. از جمله این اسیدهای آمینه می توان به هیستیدین، گلوتامین و آرژینین اشاره نمود
استفاده تبلیغاتی از عوامل مرطوب کننده طبیعی
این ها موادی هستند که به طور طبیعی در داخل پوست قرار دارند. موادی مثل اوره، اسید لاکتیک و فسفولیپیدها. این مواد بهانه خوبی برای تبلیغ برخی شرکت های تولیدکننده مواد آرایشی شده است. اوره در لایه شاخی پوست وجود دارد و اسیدلاکتیک باعث نرم شدن لایه شاخی پوست می شود. وقتی چربی های پوست کم می شود، عمل سدی لایه شاخی مختل می شود و رطوبت پوست از دست می رود. گفته می شود که فسفولیپیدها باعث نفوذ ترکیبات مرطوب کننده به پوست شده و رطوبت پوست را نگه می دارند.
مشاهده مطلبچه کار کنیم صورتمان بعد از اصلاح جوش نزند؟
برای پیشگیری از بروز آکنه قبل از اصلاح باید عوامل اینجاد کننده آکنه که در حین اصلاح ممکن است وجود داشته باشد را حذف کنیم. می دانیم که یکی از عوامل بروز آکنه، باکتری ها هستند. بنابراین باید وسایل اصلاح تمیز و به دور از آلودگی باشند. از تیغ های نو استفاده کنید. ماشین ریش تراشی را با الکل ضدعفونی کنید. بعد از اصلاح دست کثیف به صورت نزدید. از محلولهای حاوی ترکیبات ضدباکتری استفاده کنید. افترشیوها معمولا دارای الکل هستند. زیرا الکل هم ضدعفونی می کند و هم پوست را خنک می کندو این خنکی به رفع التهاب کمک می کند. اما بوی الکل معمولا آزار دهنده است. به همین علت پیشنهاد می کنم از اسپری آنتی آکنه ژنو استفاده کنید. یکی دیگر از عوامل بروز آکنه التهاب است. برای اینکه کمترین التهاب به پوست وارد شود باید تیغ تمیز باشد.
خوب اولین عامل این است که سلول های مرده لایه شاخی (Stratum Corneum) می آیند تجمع میکنند در منافذ پوست و آن جا راه بندان ایجاد می کنند. سوالی که پیش میآید این است که مگر موقعی که ما با تیغ ریشمان را می زنیم یک لایه از روی پوستمان بر نمی داریم؟ بنابراین سلولهای لایه شاخی قاعدتا بایستی که خارج شده باشد و این نباید باعث ایجاد بروز آکنه شود. خوب این حرف می تواند درست باشد.
افترشیوها در داخلشان مقدار زیادی الکل است این الکل مجاری تنفسی شما را آزرده می کند و این بوی بدی که ایجاد می کند باعث می شود اطرافیان هم آزرده خاطر بشوند. اما در داخل این، مقداری الکل به صورت کنترل شده و در غلظت خیلی پایین تر وجود دارد این مقدار الکل برای ضدعفونی کردن پوست شما کافی است. اما فقط الکل نیست که این محصول را برای من محبوب کرده است، در داخل این اسپری ترکیباتی است که ضد التهاب اند مثل عصاره آلوئه ورا (Aloevera)، مثل بیزابولول (Bisabolol) . این ها عامل التهاب را هم برطرف می کنند یعنی علاوه بر این که میکروب کشی دارد عامل التهاب را هم برطرف می کند اسید سالیسیلیک (Salicylic acid) دارد، این اسید سالیسیلیک به زدوده شدن سلول های مرده لایه شاخی که تیغ شما نتوانسته از عمق منافذ بیرون بیاورد کمک می کند.
پس سه تا عامل از چهار تا عامل بروز آکنه را این برای شما برطرف می کند. عامل اول چه بود؟ عامل اول الکلی است که خاصیت آنتی باکتریال دارد و از رشد باکتری ها جلوگیری می کند. عامل دوم چه بود؟ موادی مثل آلوئه ورا که خاصیت ضد التهاب دارد و از ایجاد آکنه در اثر التهاب ناشی از تیغ شما جلوگیری می کند و عامل سوم اسید سالیسیلیک است که این اسید سالیسیلیک باعث می شود که پوست لایه برداری بشود و سلول های لایه شاخی که به صورت مرده در داخل منافذ تجمع می کنند و با تیغ برداشته نمی شوند این را هم بردارد. ضمنا یک ماده ای دارد که به تولید آنتی بیوتیک های طبیعی توسط بدن خود شما کمک می کند.
مشاهده مطلبکراتینوسیت یا سلولهای کراتین ساز پوست
کراتینوسیت ها بخش عمده سلولهای لایه اپیدرم را تشکیل می دهند و درگیر برنامه تمایز سلولی هستند
دانشمندان امروزه دریافته اند که کراتینوسیت ها، دوش به دوش سلولهای لانگرهانس برای دفاع از پوست در برابر عوامل آسیب رسان مبارزه می کنند. کراتینوسیت ها بخش عمده سلولهای لایه رویین پوست (اپیدرم ) را تشکیل می دهند و درگیر برنامه بسیار دقیق تمایز و رشد سلولی هستند که منجر به ساخت کراتین ها و لیپیدهای پیچیده لایه شاخی (کراتینی) پوست می شوند. کراتینوسیت ها همچنین قادرند با محرک های مختلف واکنش نموده و سایتوکین های مورد نیاز برای ارتباطات سلولی را تولید نمایند. وقتی کراتینوسیت ها آسیب ببیند دیگر نمی توانند این سایتوکین ها را تولید کنند. وجود این سایتوکین ها برای حفظ زیبایی پوست ضروری است. تحریک کراتینوسیت های آسیب دیده موجب می شود که تولید سایتوکین ها از سر گرفته شود.
مشاهده مطلبدانستنی های پوست و مو: لایه هیدرولیپیدی
روی لایه شاخی پوست یک روکش امولسیونی وجود دارد که فاز روغنی آن را سبوم و فاز آبی آن را عرق تشکیل می دهد. این روکش امولسیونی لایه هیدرولیپیدی نام دارد که مانند سدی از تبخیر اب و اتلاف رطوبت پوستی جلوگیری می کند.
در سطح پوست و روی لایه شاخی یک روکش امولسیونی متشکل از سبوم و عرق وجود دارد که مانند سدی از تبخیر آب جلوگیری می کند.
اجزاء تشکیل دهنده این روکش شامل آب، املاح، آمینواسیدها، اوره، تری گلیسریدها، کلسترول (آزاد و استریفیه)، اسکوالن، اسیدهای چرب و موم ها می باشد. این علاوه بر عملکرد فیزیکی عملکرد بیوشیمیایی نیز دارد. یکی از منابع سازنده ترکیبات این لایه سبوم می باشد. البته نمی توان میزان رطوبت پوست را به تنهایی به میزان سبوم نسبت داد، زیرا در آقایان با وجود آنکه میزان سبوم تا درصد بیشتر از خانم ها می باشد، درصد رطوبت پوست در سطح پایین تری قرار دارد.
مشاهده مطلبلایه دانه دار پوست
لایه دانه دار اپیدرم از یک تا چهار ردیف، سلول تشکیل شده که هنوز زنده اند و فعالیت های متابولیکی دارند.
طبقه دانه دار اپیدرم دارای ماده مهمی به نام کراتوهیالین است. کراتوهیالین که خاستگاه کراتین پوست است در لایه دانه دار ساخته شده و به سمت لایه شاخی حرکت می کند. لایه دانه دار حاوی ماده ای به نام پروفیلاگرین است که پیش ساز سنتز پروتئین فیلاگرین می باشد.
فیلاگرین با تشکیل پل های عرضی با کراتین، سبب افزایش استحکام این پروتئین می گردد.
مشاهده مطلباپیدرم یا روپوست
پوست انسان از لایه های مختلفی تشکیل شده که لایه فوقانی آن اپیدرم یا روپوست نام دارد.
اپیدرم: روپوست
سطحی ترین لایه پوست اپیدرم می باشد که خود از لایه های مختلفی تشکیل شده است. عمقی ترین لایه اپیدرم، لایه بازال نام دارد که در واقع محل زایش سلولهای پوستی می باشد. به همین دلیل آن را لایه زایا نیز می نامند. سلولهای پوستی لایه زایای اپیدرم (کراتینوسیتها) از طریق تقسیم سلولی ظرف مدت یک روز زائیده شده و به یک لایه بالاتر منتقل می شود. سلولهای پوستی اپیدرم در بدو زایش، پر آب بوده و دارای شکل هندسی شبه مکعبی هستند. اما رفته رفته هر چه در طول لایه ها بالاتر می روند و به سطح پوست نزدیک می شوند رطوبت خود را از دست داده، خشکتر و پهنتر می شوند. نهایتا در سطح پوست، به شکل لایه هایی از سلولهای مرده به نام لایه شاخی در می ایند. از زمانی که سلولهای پوستی در لایه بازال اپیدرم تولید می شوند تا وقتی به لایه شاخی برسند حدود دو هفته طول می کشد. حدود دو هفته نیز طول می کشد تا این سلولها در لایه شاخی بالا رفته، خود را به سطح پوست برسانند و نهایتا از پوست جدا شده و بیفتند
اپیدرم- لایه فوقانی پوست
در واقع، وظیفه اصلی اپیدرم، ساختن لایه شاخی است. لایه شاخی از سلولهای مرده و مقاوم به آب تشکیل شده است که توسط مایع بین سلولی (عمدتا ترکیبات پیچیده ای از نوع ترکیبات چرب) به هم متصل شده اند. این ترکیبات چرب نقش اصلی در جلوگیری از هدر رفتن آب از راه پوست را به عهده دارند. لایه شاخی مرتبا در حال شکل گیری و پوسته ریزی می باشد.
. به طور متوسط در هر روز یک لایه سلول مرده از طبقه شاخی جدا می گردد و بنابراین به طور میانگین زمان لازم برای تجدید لایه و تشکیل یک طبقه شاخی جدید (Turnover) حدود دو هفته می باشد.
مشاهده مطلب
در شکل بالا آن بخشی که با رنگ قرمز و متفاوت مشخص شده است لایه اپیدرم پوست می باشد. همان طور که می بینید در جایی که مو رشد کرده اپیدرم به داخل درم نفوذ کرده است. فولیکول مو در واقع بخشی از اپیدرم است. به همین دلیل هم رنگ اپیدرم نشان داده شده است. فولیکول در واقع فرورفتگی اپیدرم به داخل درم است.
سبوم چیست؟ سبوم = چربی طبیعی پوست
ترکیباتی که توسط غدد سباسه یا غدد مولد چربی به سطح پوست رانده می شوند در اصطلاح سبوم خوانده می شود. برخی از چربی های سبوم در سلول های غدد سباسه ساخته می شوند و بخشی دیگر از جریان گردش عمومی خون دریافت می شوند. چربی های واقع در سطح پوست مخلوطی از سبوم و چربی هایی هستند که منشأ اپیدرمیک دارند.
3. افزایش رطوبت پوست:
عملکرد دیگری که به سبوم در سطح پوست نسبت داده می شود، افزایش هیدراسیون پوست است. از جمله این موارد تجزیه تری گلیسریدها در سطح پوست و آزاد شدن اسیدهای چرب و به دنبال آن گلیسرین است که یکماده جاذب الرطوبه قوی است و سبب افزایش محتوای آب لایه شاخی می گردد. همچنین حفظ هموستاز پوست نیز از جمله مواردی است که به عملکرد سبوم نسبت داده می شود.
مشاهده مطلب
سبوم یا چربی پوست
مواد جاذب الرطوبه در محصولات مراقبت از پوست و مو
گلیسیرین، سوربیتول، پروپیلن گلایکول و سدیم هیالورونات به عنوان مواد جاذب الرطوبه در محصولات آرایشی بهداشتی استفاده می شوند.
گلیسیرین: یکی از بهترین عوامل رطوبت رسان است. نفوذپذیری اش در لایه شاخی پوست عالی است. اما فراریت معینی داشته و نسبت به نوسانات رطوبت محیط حساس است.
مشاهده مطلبشیمی آرایشی بهداشتی
مبانی شیمی آرایشی بهداشتی. مفهوم آبدوست و آبگریز، ترکیبات قطبی و غیر قطبی، اسید آمینه، پپتید، پروتئین، امولسیون، شوینده، مایسل، لیپوزوم
اینها وقتی که تقسیم می شوند و بالا می روند، هسته و سیتوپلاسمشان (Cytoplasm) را از دست می دهند. وقتی به لایه شاخی می رسند تقریبا دیگر در کما هستند. در لایه شاخی می میرند و بعد جسدشان از سطح پوست جدا می شود.
مشاهده مطلبTEWL در آزمایشگاه آرایشی بهداشتی
تبخیر نامحسوس آب از سطح پوست توسط دستگاهی که مجهز به پروب بوده و روی پوست دست گذاشته می شود، قابل اندازه گیری است. این کمیت تبخیر نامحسوس آب از سطح پوست را که با چشم غیرمسلح و حتی میکروسکوپ هم دیده نمی شود اندازه می گیرد. اتلاف آب ترانس اپیدرمال با تبخیر محسوس آب از پوست در اثر تعریق فرق می کند.
Image source: cortex.dk
مقدار این اتلاف آب در حدود میلی گرم به ازاء هر cm2 پوست در هر ساعت است ولی بسته به نواحی مختلف بدن متفاوت است.
افزایش TEWL زمینه را برای خشکی پوست فراهم می کند.
مهم ترین مانع در مقابل این تبخیر، لایه شاخی پوست است، به طوری که اگر لایه شاخی را با Stripping از پوست جدا کنیم، مقدار TEWL به
میلی گرم به ازاء هر Cm2 در هر ساعت می رسد.
مشاهده مطلبدی هیدروکسی استون چیست؟
دی هیدروکسی استون ماده مؤثره اغلب محصولات برنزه کننده است. این ماده با آمینواسیدهای پوست واکنش شیمیایی داده و پوست را قهوه ای می کند. این واکنش ها به صورت آنی انجام نمی شوند.
دی هیدروکسی استون را معمولا در امولسیون های روغن در آب فرموله می کنند. روغن و موم می تواند رنگ را کاهش دهد. استفاده از سیلیکون در فرمولاسیون می تواند قابلیت پخش روغن را به محصول بدهد و به این ترتیب از لکه شدن یا رگه شدن در اثر استفاده روی پوست جلوگیری می شود. به حداقل رساندن اندازه ذرات میسل در امولسیون انتخاب شده، پخش یکنواخت روی سطح پوست را بهبود می بخشد. با توجه به شیمی دی هیدروکسی استون، فرمولاسیون برنزه کننده باید در pH اسیدی بین 4 تا 5 بافر شده و در پروسه ساخت، DHA حرارت نبینند و در دمای زیر 40 درجه سانتی گراد به فرمولاسیون اضافه شود.
موارد ناسازگاری
دی هیدروکسی استون می تواند با ترکیبات نیتروژن دار و اکسیژن دار واکنش دهد. بنابراین کلاژن، مشتقات اوره، اسیدهای آمینه و پروتئین ها می توانند با DHA واکنش دهند. به همین علت از این ترکیبات نباید در فرمولاسیون حاوی دی هیدروکسی استون استفاده شود.
همانند بسیاری از محصولات آرایشی بهداشتی، زیبایی محصول بستگی زیادی به حامل های فرمولاسیون دارد. محصولات را می توان با اضافه کردن امولینت ها و هومکتانت ها به فرمولاسیون مناسب پوست خشک تبدیل کرد. محصولاتی که به فرم ژل یا حامل های الکلی فرموله شده باشند برای پوست های چرب مناسب ترند.
مکانیزم عملکرد دی هیدروکسی استون
محل اثرگذاری دی هیدروکسی استون، لایه شاخی پوست است. به همین علت در صورتی که نوارچسبی روی پوست چسبانده شده و به سرعت کنده شود، رنگ ناشی از DHA زدوده خواهد شد. با مالش دادن مکانیکی نیز می توان این رنگ را از پوست زدود. جایی که لایه شاخی ضخیم تر است، لکه شدن عمیق تر اتفاق می افتد و در نواحی که لایه شاخی نازک است یا اصلا وجود ندارد، برنزه شدن اتفاق نمی افتد. دی هیدروکسی استون را می توان به عنوان جایگزین دنسیل کلراید برای اندازه گیری میزان تبادلات سلولی در لایه شاخی استفاده نمود.
پس از مالیدن محلول موضعی حاوی دی هیدروکسی استون که می تواند به فرم لوسیون باشد، تغییر رنگ می تواند بعد از یک ساعت مشاهده شود. این تغییر رنگ می تواند تحت نور wood که به آن نور سیاه نیز می گویند ظرف مدت 20 دقیقه مشاهده شود. بیشترین مقدار تیرگی بعد از 8 تا 24 ساعت اتفاق می افتد. فرد می تواند هر چند ساعت یک بار مصرف را تکرار کند تا به نتیجه دلخواه برسد. رنگ ایجاد شده بعد از یک بار استفاده بین 5 تا 7 روز دوام دارد. بسته به آناتومی موضع استفاده شده همان رنگ می تواند با استفاده هر یک تا چهار روز یک بار به صورت دائم باقی بماند. روی صورت، مقدار کمتری از محصول باید مالیده شود اما دفعات مالیدن باید بیشتر باشد تا رنگ دلخواه باقی بماند. عمق رنگ بسته به ضخامت و تراکم لایه شاخی متفاوت است. کف دست و کف پا به شکل عمقی تر تیره می شوند. به همین دلیل توصیه می شود که پس از استفاده، دست ها شسته شود تا رنگ باقی نماند. مو و ناخن هم رنگی می شوند، اما غشاء مخاطی که لایه شاخی و لایه کراتینی ندارد، رنگی نمی شود. پوست های زبرتر و هایپرکراتوتیک روی زانوها، آرنجها، قوزک پا به شکل غیریکنواخت تری رنگی می شوند. همچنین رنگ پوست در این نواحی بیشتر باقی می ماند.
راهنمای صحیح استفاده از این محصولات بنابراین بسیار حائز اهمیت است تا رضایت مشتری حاصل گردد. برای آمادهسازی پوست می توان از یک لایه برداری ملایم استفاده نمود. لایه برداری باید به صورت یکنواخت انجام شود. برنزه کردن باید به صورت یکنواخت انجام شود و توجه ویژه ای به ناحیه آرنج ها، زانوها، قوزک پا شود تا بیش از حد این نواحی تیره نشوند. دقت ویژه ای نیز اطراف خطوط موها باید صورت پذیرد چرا که ممکن است موهای روشن تر تیره شوند. دست ها باید بلافاصله پس از مصرف شسته شوند تا کف دست، انگشتان و ناخن ها تیره نشود. واضح است که احتیاط، مهارت و تجربه برای استفاده از این محصولات ضروری است.
فعالیت ضد آفتابی دی هیدروکسی استون
در ایالات متحده آمریکا، سازمان غذا و داروی آن کشور، در سال 1993 دی هیدروکسی استون را به عنوان یک ضد آفتاب تأیید شده در هنگام استفاده با LAWSONE (2 هیدروکسیل 1 و 4 نفتوکوئینون) شناخته است. اتحادیه اروپا اما دی هیدروکسی استون را به عنوان یک فیلتر فرابنفش مجاز قلمداد نمی کند. دی هیدروکسی استون اثر خفیفی روی فاکتور حفاظت آفتاب دارد و این فاکتور را 3 تا 4 درجه افزایش می دهد. زیرا رنگ قهوه ای ایجاد شده روی پوست می تواند بخش مرئی نور را که با UVA بلندموج کمی همپوشانی دارد جذب نموده و به نوعی از پوست در برابر UVA نوع 1 محافظت کند.
افرادی که از محصولات برنزه کننده حاوی دی هیدورکسی استون استفاده می کنند، باید مراقب باشند که بر خلاف تیرگی واضح پوست، این محصولات حفاظت بسیار کمی در برابر آفتاب را دارند. بنابراین برای دستیابی به محافظت قابل توجه، در برابر آفتاب نیاز به فیلترهای فرابنفش می باشد. عدد SPF درج شده روی محصول برای چند ساعت پس از استفاده قابل اتکا است، نه برای روزهای آینده.
اندیکاسیون
حتی با وجود پیشرفت های اخیر که در فرمولاسیون محصولات حاوی دی هیدروکسی استون پدید آمده، رنگ برنزه ناشی از DHA وابستگی زیادی به نوع پوست دارند. افرادی که پوست با تیرگی متوسط دارند و فوتوتایپ 2 یا 3 دارند، نتایج متفاوتی با افرادی که پوست روشن تر یا تیره تر دارند ایجاد می شود و رنگ مطلوب تری روی پوستشان ایجاد می شود. افرادی که رنگ زمینه پوستشان طلایی است، از افرادی که پوستشان قرمز، زرد و زیتونی رنگ است، نتایج بهتری می گیرند. مصرف کنندگان مسن تر که دارای پوست ضخیم تر و هایپرکراتوزشده هستند و افرادی که روی پوستشان لکه هایی در اثر آفتاب ایجاد شده، نتایج چندان مطلوبی نمی گیرند. متخصصین پوست، این نوع برنزه کننده را به عنوان جایگزین ایمن مواجهه با آفتاب توصیه می کنند. این محصولات همچنین برای پوشش دادن برخی التهابات پوستی مثل ضایعه رگ عنکبوتی پا قابل استفاده است. بیمارانی که دچار ضایعه ویتیلیگو یا برص هستند نیز می توانند از مزایای این نوع برنزه کننده برخوردار شوند. چرا که در حالت عادی وقتی در مواجهه با آفتاب قرار می گیرند، ناحیه برص شده پوستشان تمایز بیشتری با قسمت های دیگر پوست خواهد داشت. به همین علت برنزه کننده می تواند این تمایز را کمتر کند. محصولات برنزه کننده همچنین می توانند برای افرادی که حساسیت های نوری دارند، مناسب باشد و از پوست این افراد محافظت کند.
ایمنی
تغییر رنگ مشهود در اثر استفاده از محصولات برنزه کننده، ممکن است این تصور را در برخی مصرف کنندگان ایجاد کند که این محصولات خطرناک هستند اما با توجه به شیمی دی هیدروکسی استون و ویژگی های توکسیکولوژیکی این ماده، دی هیدروکسی استون را می توان یک ماده غیرسمی در نظر گرفت. واکنش این ماده در سطح لایه شاخی بوده و جذب سیستمی آن بسیار کم است. سمیت حاد دی هیدروکسی استون آنچنان که در سال 1920 برای بیماران دیابتی تست شده، نتایج قابل قبولی داده و مصرف دهانی این محصول، قابل تحمل است. فسفات دی هیدروکسی استون به صورت طبیعی به عنوان یکی از مواد واسطه چرخه کربس به صورت طبیعی وجود دارد. بسیاری از حساسیت های گزارش شده ثانویه بوده و در اثر حضور مواد دیگر ایجاد می شود.
مواد برنزه کننده جایگزین
ماده شیمیایی لاوسون که در گیاه حنا و جاگلون با فرمول شیمیایی 5 هیدروکسی 1 و 4 نفتوکوئینون که از گردو مشتق شده، می تواند پوست، مو و ناخن ها را رنگی کند. این مواد قرن ها برای رنگ کردن موها مورد استفاده قرار می گرفت. اما این مواد جذب تمایلی به پوست نداشته و علاوه بر پوست لباس ها را نیز رنگی می کنند. رنگ پوستی که ایجاد می کند، شبیه برنزه کننده های طبیعی نیست.
افزودنی ها
علاوه بر مواد فعال اصلی، افزودنی هایی نیز می تواند به فرمولاسیون های حاوی دی هیدروکسی استون اضافه شود. ویتامین ها، عصاره های گیاهی، آنتی اکسیدان ها، مواد ضد التهاب و حتی اسیدهای آلفاهیدروکسی می تواند برای افزایش حیطه ادعای محصول شما به فرمولاسیون اضافه شود. اضافه کردن ترکیبات ضدآفتاب به محصولات برنزه کننده، نیاز به بحث مفصل دارد.
مراجع
مشاهده مطلبفیلترهای فرابنفش در محصولات مراقبت از پوست و مو
فیلترهای فرابنفش ترکیباتی هستند که در محصولات ضدآفتاب استفاده می شوند و از پوست در برابر پرتوهای زیانبار آفتاب محافظت می کنند. فیلترهای فرابنفش به دو دسته فیزیکی و شیمیایی تقسیم بندی می شوند.
با توجه به این ویژگی های نامناسب، مشتقات پابا طراحی و سنتز گردید. این مشتقات، حلالیت بهتری در آب دارند و کمتر به داخل لایه شاخی نفوذ می یابند.
مشاهده مطلبفلسفه لایه برداری – پیلینگ چیست و چرا انجام می شود؟
در لایه اپیدرم پوست، دو پدیده همیشه در حال انجام است: نوسازی سلولی و ریزش سلولی. نوسازی سلولی را کراتینیزاسیون می گوییم و ریزش سلولی را دسکواماسیون. سرعت نوسازی سلولی در یک پوست سالم برابر ریزش سلولی است یعنی به همان تعداد که از سطح پوست سلول مرده می ریزد، تقریبا به همان تعداد نیز سلول تازه در لایه زایای اپیدرم تولید می شود. این دو همواره در تعادل هستند. هرگاه این تعادل به هم بخورد. مثلا ریزش سلولی بیشتر شود، خود به خود نوسازی سلولی نیز افزایش می یابد تا جبران کند. در لایه برداری یه صورت کنترل شده و با استفاده از مواد لایه بردار، ریزش سلولی را افزایش می دهیم. به این ترتیب، پوست برای اینکه بتواند این آسیب را جبران کند شروع به سلولسازی می کند به این ترتیب، پوست شاداب تر و جوان تر می شود. لایه برداری همچنین باعث می شود تیرگی پوست برطرف شود زیرا رنگدانه های ملانین که قبلا دراعماق اپیدرم ساخته شده بودند و به لایه های بالایی مهاجرت کردند، از پوست زدوده می شود. با لایه برداری همچنین درب منافذ پوست باز می شود. هوا به داخل منافذ پوست جریان پیدا می کند و باکتری های بی هوازی، که در اثر مسدود شدن منافذ وانباشت چربی ایجاد شده بود از بین می روند. به این ترتیب لایه برداری هم موجب جوان سازی می شود، هم لک را کاهش می دهد و پوست را روشن می کند و هم باعث می شود که کومدون ها ای جوش های سرسفید و سرسیاه زدوده شوند.
همزمان به کراتینیزاسیون در لایه بازال، در لایه شاخی ریزش سلولی اتفاق می افتد. به این فرایند دزکواماسیون گفته می شود.
اگر دقت کرده باشید آقایانی که کشاورزی می کنند یا آقایانی که وزنه برداری می کنند کف دستشان پینه بسته است. آن ها افرادی هستند که لایه شاخی شان بیش از حد ضخیم شده است.
حساسیت پوست
حال حالت برعکس را در نظر بگیرید. موقعی را در نظر بگیرید که ریزش سطح سلولی یا D خیلی بزرگتر از K باشد. در آن صورت اپیدرم نازک می شود و پوست حساس می شود. حساسیت پوست یکی از عواملش این است.
فلسفه لایه بردرای
خوب حالا می آییم به فلسفه لایه برداری نزدیک می شویم. اگر شما به صورت کنترل شده یک لایه از روی لایه شاخی بردارید چه اتفاقی می افتد؟
در واقع سرعت ریزش سلولی یا D را زیاد کردید. حال پوست می خواهد خودش را به تعادل برساند K زیاد می شود که مساوی باD شود. کراتینیزاسیون اتفاق می افتد، تکثیر و تقسیم سلول ها در لایه بازال اتفاق می افتد، نوسازی سلولی انجام می شود تا آن لایه شاخی که ریخته شده را جبران بکند و به این ترتیب پوست نو می شود، سلول های تازه می آید جای سلول های مرده قدیمی را می گیرد و طراوت پوست زیاد می شود.
درمان لک با کمک لایه برداری
لک در اثر چه عواملی تشکیل می شود؟
سلول های ملانوسیت ملانین تولید می کنند. این ملانین توسط کراتینوسیت ها مهاجرت می کند و روی لایه های فوقانی پوست قرار می گیرد. در واقع روی لایه شاخی سوار می شود. وقتی شما لایه برداری می کنید ملانینی که قبلا ساخته شده و الان روی سطح پوستتان قرار گرفته است از روی سطح پوست خارج می شود و به این ترتیب به روشن شدن پوست کمک می کند.
مشاهده مطلبمیکرودرم ابریژن چیست؟
میکرودرم ابریژن یک روش لایهبرداری پوست است. در این روش، لایه بیرونی پوست (اپیدرم) با استفاده از یک دستگاه مخصوص که کریستالهای ریز یا نوک الماسی دارد، ساییده می شود.
در میکرودرم ابریژن لایه شاخی برداشته می شود.
اگر با میکرودرم ابریژن فقط لایه شاخی را بردارید 14 روز طول می کشد تا به طور کامل ترمیم شود بنابراین تا 14 روز نباید آفتاب بخورد.
مشاهده مطلبنفوذ به پوست - قسمت اول کاهش اندازه ذرات
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی از این راه ها که ساده ترین آن ها هم هست، این است که سایز آنها را کاهش دهیم. مثلا کلاژن و الاستین مولکول های بزرگی هستند و به راحتی به پوست نفوذ نمی کنند. آنها از جنس پروتئین هستند. ولی اگر پروتئین را کوچک کنیم به پپتیدها واسیدهای آمینه تبدیل می شوند. پپتیدها و اسیدهای آمینه راحت تر به داخل پوست نفوذ میکنند. یا مثلا هیالورونیک اسید یک مولکول پلیمری است و از تعداد زیادی واحد همشکل تشکیل شده است. کوچک کردن سایز هیالورونیک اسید می تواند به افزایش نفوذ آن کمک کند.
هیالورونیک اسید درست است که جایگاه اصلی اش در لایه میانی پوست است ولی یک هیالورونیک اسید هم در لایه شاخی پوست داریم یعنی فوقانی ترین لایه پوست کجا؟ داخل سلول های کورنئوسیت (Corneocyte). در مورد سلول های کورنئوسیت الان به شما بیشتر توضیح می دهم تا متوجه بشوید.
خوب من می خواهم در مورد اپیدرم با شما صحبت کنم. مجبورم که یک مقداری این را زوم بکنم، یعنی قسمت بالای پوست را زوم بکنم. این جا در این شکل شما دارید اپیدرم را می بینید. لایه ها ی مختلف اپیدرم در این شکل نشان داده شده است. فرق اپیدرم با درمیس این است اپیدرمیس فرقس با درمیس این است اپیدرم خودش مطبق است، خودش لایه لایه است. ببینید لایه فوقانی لایه شاخی (Stratum corneum) است، پایین می آیید لایه شفاف (Stratum lucidum) می شود، لایه دانه دار (Stratum granulosum)، دوباره بیا پایین تر لایه خاردار Stratum spinosum) )، دوباره بیا پایین تر می شود لایه بازال (Stratum basale). این ها لایه های مختلف اپیدرم هستند.
در این لایه ها ما به لایه شاخی کار داریم یعنی این بالا بالایی. میزنم این طرف تا شما لایه شاخی را بهتر ببینید. لایه شاخی خودش یک ساختاری شبیه دیوار آجری دارد. یک دیوار آجری که آجرهای این دیوار کورنئوسیت ها هستند. ملات سیمانی این دیوار چیست؟ ترکیباتی که در کل به آن لیپید می گوییم. کورنئوسیت ها پس در واقع سلول های لایه شاخی هستند. در داخل این کورنئوسیت ها یک استخرهایی وجود دارد که مواد جاذب الرطوبه آن جا قرار گرفته اند و رطوبت آب را جذب می کنند. جلوتر من به شما شکلش را نشان می دهم.
این گوشه این شکل می بینید لیپیدها را با یک مستطیل نشان داده، من دوباره این را بزرگنمایی اش می کنم. به لیپیدها یک نگاه دقیق تر بیندازیم. ببینید سه تا لیپید در لایه شاخی داریم. اسمهایشان چه چیزهایی است؟ سرامیدها (Ceramide)، اسیدهای چرب (Fatty acid) و کلسترول (Cholesterol).
این سه چربی از جنس چربی هایی هستند که در لایه شاخی وجود دارد با چربی های سبوم (Sebum) فرق می کنند. سبوم یک غده ای داخل پوست است که چربی تولید می کند، چربی هایش بیشتر از جنس تری گلیسیرید (Triglyceride) است و اتفاقا تفاوت پوست چرب و پوست خشک این است که پوست چرب سبوم بیشتری دارد ولی ما الان به سبوم کاری نداریم با لیپیدهای لایه شاخی کار داریم.
کلمه امگا (Omega) را روی بعضی از ترکیبات آرایشی بهداشتی دیدید حتما. مثلا امگا 3، امگا 6، امگا 9. این ها همین اسیدهای چرب ضروری هستند. در کنارش کلسترول و سرامید این ها ملات سیمانی لایه شاخی را تشکیل می دهند. خوب این لایه شاخی با این ملات سیمانی و این ترکیبات جاذب الرطوبه کاری می کند که رطوبت از پوست خارج نشود.
اما یک بخش عمده ای از آب را همان طور که می بینید برگشت کرده یعنی این لایه لیپیدی اجازه نمی دهد که آب از داخل پوست خارج شود و به بیرون برود و از آن طرف هم این ترکیبات جاذب الرطوبه ای که در لایه شاخی وجود دارد و ما به آن NMF یا نچرال مویستیورایزینگ فاکتور (Natural moisturizing factor)، این ها رطوبت پوست را جذب می کنند و نمی گذارند که خارج بشود.
مشاهده مطلبنفوذ به پوست - قسمت دوم: گرما و افزایش حرارت
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی دیگر از راه کارهای استفاده از روش گرم کردن و حرارت دادن است. گرما انرژی جنبشی مولکولها را بالا می برد. به همین علت نفوذ پذیرتر میشوند. برای گرم کردن از روش های مختلفی استفاده می شود. یکی از آنها بخور دادن است. بخور گرم باعث می شود که اولا آب بین سلولهای بیفتد. به این ترتیب غشاء سلولهای متورم شده و فضای بین سلولها هم بازتر می شود. ماسکهای حرارتی مثل ماسک گچی که در داخل آنها واکنش هایی از جنس هیدراسیون انجام می شود که واکنش های گرما زا هستند و همچنین پلاستیک هایی که داخلشان المنت هست و به وارم ماسک ها معروفند می توانند برای افزایش نفوذ، راهکار خوبی باشند.
در این شکل پوست را می بینید. لایه رویی پوست یک لایه شاخی (Stratum corneum) است تشکیل شده از سلول هایی که لابهلایش چربی هایی از جنس لیپید (Lipid) است. این سلول ها و چربی هایی که لابهلایش است یک سد نفوذ ناپذیر در برابر ترکیبات ایجاد می کند.
مشاهده مطلبنفوذ به پوست - لایه برداری و حذف سلولهای مرده
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی از این راه ها لایه برداری است. همانطور که می دانیم لایه فوقانی پوست، خود از لایه های مختلفی تشکیل شده که فوقانی ترین آن، سلولهای مرده لایه شاخی می باشد. روش های مختلفی برای حذف این سلولها وجود دارد. لایه بردارهای شیمیایی، فیزیکی و آنزیمی به این منظوراستفاده می شوند. اسیدهای آلفاهیدروکسی و بتاهیدروکسی با حذف پیوندهای پروتئینی بین سلولهای لایه شاخی که به آنها کورنئودسموزوم ها می گوییم به ریزش سلولهای لایه شاخی کمک می کنند و ضخامت لایه شاخی را کاهش می دهند.
کمی پایین تر برویم یک پیوند دیگری وجود دارد از جنس پروتئین. یعنی علاوه بر آن پیوندی که از جنس چربی و لیپید بود یک پیوندی هم داریم از جنس پروتئین. حالا اسم علمی این ها کورنئودسموزوم (Corneodesmosomes) است که سلول های لایه شاخی را که اسمشان کورنئوسیت (Corneocyte) است به هم دیگر نگه می دارند.
مشاهده مطلبنفوذ به پوست - قسمت پنجم: الکتروتراپی
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی از این روش ها الکتروتراپی است. این روش که به هیدرودرمی نیز مشهور است با استفاده از یک جریان الکتریکی DC است که فرکانس پایینی دارد. در داخل پوست یک جریان الکتریکی خفیفی وارد می شود و این جریان الکتریکی باعث می شود که مواد دارای بارالکتریکی مثبت به داخل پوست حرکت کنند. آب و مواد جاذب الرطوبه اسیدی با این جریان حرکت می کنند و پوست را به صورت موقتی سرشار از رطوبت می کنند. این رطوبت علاوه بر شاداب سازی پوست، به افزایش نفوذ ترکیبات موثره نیز کمک می کند. نوعی دیگر از الکتروتراپی که به هایفرکوئنسی مشهور است دستگاهی است که یک جریان متناوب فرکانس بالا را از طریق یک بازویی یا هندپیس وارد الکترودهای شیشه ای می کند که به شکل های مختلفی موجودند. انواع قارچی، قاشقی، نقطه ای و شانه ای هستند که کاربردهای مختلفی دارند. در داخل این الکترودها، یک گاز بی اثر مثل ارگون یا نئون وجود دارد. اگر این گاز، آرگون باشد نوری که ایجاد می شود قرمز رنگ خواهد بود. اگر نئون باشد نوری که ایجاد می شود، سبز رنگ خواهد بود. در اثر تماس الکترود با پوست، اکسیژن هوا تبدیل به ازن شده و این ازن موجب ضدعفونی شدن پوست از طریق حذف باکتری های هوازی می کند. الکترود شانه ای برای حذف جوش های پوست سر، رفع شوره و تقویت گردش خون مویرگی استفاده می شود. الکترود قارچی روی نواحی وسیعتر صورت استفاده می شود. الکترودی که تیز است روی جوش های نقطه ای استفاده میشود.
جریان الکتریکی مثبت از الکترود فعال می آید و از الکترود غیر فعال یا پسیو خارج می شود. مواد، داخل پوست می شوند تا کجا؟ تا عمق لایه شاخی. مواد مرطوب کننده تا عمق لایه شاخی یعنی فوقانی ترین لایه پوست نفوذ می کنند و مواد مرطوب کننده وارد پوست می شود. پوست را به صورت موقتی رطوبت رسانی می کند.
مشاهده مطلبپوست نرمال - مشخصات، روش تشخیص، مراقبت ها
پوستی که رطوبت و چربی آن متعادل بوده و مشکل خاصی ندارد را پوست نرمال می نامند. مراقبت از پوست نرمال برای زیبایی و حفظ عملکرد آن ضرورت دارد.
پوستی که درای شرایط خوبی از نظر میزان رطوبت و چربی باشد و مشکل خاصی که به سلامت و زیبایی آن لطمه بزند وجود نداشته باشد را پوست نرمال می نامند. پوست نرمال دارای عملکرد مناسبی است و مراقبت های منظم و مرتب باعث طبیعی و نرمال ماندن آن می شود. این طرز فکر که پوست های نرمال نیاز به مراقبت و رسیدگی ندارند، اشتباه است. زیرا در صورت عدم مراقبت کافی، پوست نرمال و طبیعی دچار مشکلات می شود.
پوست طبیعی یا نرمال پوستی است که نرم، حاوی ساختار مسطح، فاقد منفذ و لک و آسیب، فاقد ناحیه چربی و یا پوسته پوسته می باشد و حاوی بیش از
درصد آب در لایه شاخی خود است. این نوع پوست دارای شالوده ای نرم و هموار و شفاف، قابل ارتجاع می باشد که نه چرب است و نه خشک. میزان ترشحات سبوم در این نوع پوست در حد نرمال است. این نوع پوست دارای رنگی براق و صورتی می باشد که ریشه در جریان خون سالم و سلامت تن دارد. اغلب این نوع پوست را می توان در کودکان سالم، پیش از دوره بلوغ مشاهده نمود.
این نوع پوست گهگاهی در خانم ها به دلیل عادت ماهیانه دارای آکنه می شود که به دلیل تغییرات هورمونی و فعالیت زیاد غدد سباسه می باشد. غفلت در محافظت از این نوع پوست سبب پیری و چروک شدن آن می شود.
مشاهده مطلب
پوست نرمال و طبیعی
کرم های مرطوب کننده
اهمیت رطوبت رسانی به پوست، این روزها بر کسی پوشیده نیست. خانم و آقا فرقی ندارد. تقریبا همه از کرم های مرطوب کننده استفاده می کنند.
تفاوت کرم های روز و کرم های شب چیست؟
نیاز پوست در هنگام روز با نیاز روز در هنگام شب متفاوت است.
کرم های مرطوب کننده روز باید به میزان سبک تری روی پوست قرار بگیرند و بدون لغزش از آرایش شما محافظت کنند. محصولات آرایشی بهداشتی مناسب روز، حاوی آنتی اکسیدانها و ترکیبات محافظی هستند که از پوست در برابر آفتاب محافظت می کنند.
محصولات شب دارای فرمولاسیونی هستند که به پوست در حال استراحت مزایای بیشتری بدهند. خواب زمانی است که تمام بدن از جمله پوست در حال بازیابی و استراحت است. محصولات شب طوری طراحی می شوند که مزایای مثبت خواب شبانه را افزایش دهند. زیرا هنگام شب شما نگران پاک شدن آرایش خود نیستید. همچنین از اینکه پوستتان برق بزند، احساس بدی ندارید. در هنگام خواب، جریان خون به سطح پوست نزدیکتر است. اگرچه محصولات آرایشی به اعماق پوست و جریان خون نفوذ نمی کنند، اما می توانند گردش خون مویرگی را افزایش دهند.
اما اگر ترجیح می دهید فقط یک محصول بخرید که هم شب استفاده کنید و هم روز، محصول مناسب روز را بخرید. چون محصولات روز را در شب نیز می توان استفاده نمود. اما بهتر است هم کرم های روز و هم کرم های شب را داشته باشید.
کرمهای روز حاوی فیلتر ضد آفتاب ولی کرمهای شب حاوی ویتامین ها و مواد مغذی مفید برای پوست است . تا در طول شب بر روی پوست مانده و تأثیر خود را ظاهر کنند.
آیا نحوه به کار بردن کرم مرطوب کننده مهم است؟ مثلاً ماساژ دادن در جهت بالا و بیرون صورت؟
شیوه مالیدن اهمیت چندانی ندارد. به طور کلی نباید با مالیدن شدید، پوست را تخریب کرد. فرقی ندارد در چه جهتی باشد.
عامل مرطوب کننده طبیعی که در تبلیغات برخی کرم ها از آن یاد می شود چه مفهومی دارد؟
این ها موادی هستند که به طور طبیعی در داخل پوست قرار دارند. موادی مثل اوره، اسید لاکتیک و فسفولیپیدها. این مواد بهانه خوبی برای تبلیغ برخی شرکت های تولیدکننده مواد آرایشی شده است. اوره در لایه شاخی پوست وجود دارد و اسیدلاکتیک باعث نرم شدن لایه شاخی پوست می شود. وقتی چربی های پوست کم می شود، عمل سدی لایه شاخی مختل می شود و رطوبت پوست از دست می رود. گفته می شود که فسفولیپیدها باعث نفوذ ترکیبات مرطوب کننده به پوست شده و رطوبت پوست را نگه می دارند.
کلاژن چیست؟
کلاژن یک پروتئین بزرگ است که آب را به خود جذب می کند. به همین علت مرطوب کننده خوبی محسوب می شود. اما با توجه به اینکه از سطح پوست جذب نمی شود، اثراتی که در مورد آن ادعا می شود، مثل اثر پیشگیری از چین و چروک را براورده نمی کند.
بهترین مرطوب کننده چیست؟
پاسخ به این سؤال فقط از طریق سعی و خطا امکانپذیر است. حتی اگر به پزشک متخصص مراجعه کنید، او احتمالاً نمونه محصولاتی را که در اختیارش گذاشته شده، به شما خواهد داد و آنها را باید امتحان کنید. در نهایت ممکن است برای نواحی مختلف بدن و در زمان های مختلف روز، مرطوب کننده های مختلفی را انتخاب کنید.
روش صحیح استفاده از مرطوب کننده ها
در نواحی مودار بدن مرطوب کننده را در جهت رشد موها به صورت ملایم روی پوست پخش کنید. از مالش شدید خودداری کنید.
مشاهده مطلب
کرم های مرطوب کننده moisturizers
ضد پیری چیست؟
در این مقاله به دو روش آرایشی بهداشتی مبارزه با پیری پوست که رطوبت رسانی و لایه برداری از پوست هستند اشاره می شود. روشهای جراحی در جای دیگری توضیح داده می شود.
مبارزه با پیری پوست با استفاده از اسیدهای هیدروکسی
پاک کننده ها و مرطوب کننده های حاوی « اسیدهای هیدروکسی » با کاهش استحکام پیوند بین سلول ها فرایند نوسازی لایه شاخی پوست را تسریع می کنند.
اسیدهای آلفا هیدروکسی یا همان «اسیدهای میوه ای» مانند اسیدلاکتیک و اسیدگلیکولیک در بسیاری از محصولات آرایشی برای سرعت بخشیدن به عمل نوسازی سلولهای پوست کاربرد دارند. علاوه بر برخی میوه ها، شیر هم حاوی یک اسید آلفا هیدروکسی می باشد.
کلئوپاترا برای تمیز کردن پوست خود حمام شیر می گرفت!
سالیسیلیک اسید نیز که یک اسید بتاهیدروکسی است به پوسته اندازی لایه شاخی کمک می کند. این ماده تاثیر چندانی بر کاهش محتوی آب لایه شاخی پوست ندارد به همین علت موجب سوزش و خارش پوست نمی شود . اسیدهای بتاهیدروکسی به صورت عمقی در اپیدرم (لایه روپوست) نفوذ نمی کنند.
استفاده منظم از محصولات حاوی هیدروکسی اسیدها می تواند خطوط نازک و چروک های ریز پوست را از طریق آبرسانی و پوست اندازی محوتر نمایند.
مشاهده مطلبمعادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب
1- لایه شفاف = Stratum Lucidum
stratum lucidum is made of translucent cells that allow the light to pass through
استراتوم لوسیدم حاوی سلولهایی است که به نور اجازه عبور میدهد
استراتوم لوسیدم حاوی سلولهایی است که به نور اجازه عبور میدهد
stratum lucidum
استراتوم لوسیدوم = لایه شفاف
استراتوم لوسیدوم = لایه شفاف
4- سلول های مرده = Dead Cells
5- ممانعت = Inhibit
Epidermal growth factor receptor inhibitors
مهارکنندههای گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال؛ داروهای ضدسرطان هدفمند که میتوانند عوارض پوستی و مویی مانند فولیکولیت، خشکی پوست و تغییرات ساقه مو ایجاد کنند.