سبوم چیست؟ سبوم = چربی طبیعی پوست

غدد سباسه که هر کدام به یک فولیکول مو وصل هستند، سبوم را طی فرایندی که با آن ترشح هالوکرینی می گوییم تولید می کنند. سبوم داخل غدد سباسه تولید می شود و به مدت یک هفته در داخل سلول چربی باقی می ماند. بعد از یک هفته سلول چربی پر از سبوم شده، می ترکد و چربی از داخل آن خارج می شود. سپس سبوم به همراه لاشه سلولهای چربی از طریق مجاری غدد سباسه که به فولیکول موها وصل است وارد فولیکول مو می شود. مو چربی را به بیرون از پوست هدایت می کند. سبوم روی سطح پوست و مو می نشیند و از آن محافظت میکند.
 
غدد چربی از بدو تولد همه جای بدن به جز کف پا، کف دست و لب ها وجود دارد. بعد از تولد، این غده ها سبوم را به میزان کافی تولید میکنند زیرا در بدن کودکان و نوزادان تعادل هورمونی وجود دارد. اما وقتی که کودک به بلوغ می رسد تعادل هورمونها به هم می ریزد. آندروژن بدن به شدت افزایش می یابد و غدد چربی شروع به پمپ کردن سبوم می کنند.
صورت، کف سر، گردن و دکلته بیشترین مقدار غدد سباسه را دارند. بنابراین سبوم زیادی در این نواحی تولید می شود و به همین خاطر بیشتر جوش می زنند.
اندازه غدد چربی و میزان تاثیر پذیری آنها از هورمونها توسط ژنتیک تعیین می شود. بنابراین می توان گفت که خشکی پوست، چرب بودن پوست و آکنه ای شدن پوست بیشتر تحت تاثیر ژنتیک است.
سبوم آمیزه پیچیده ای زا چربی های مختلف است. گلیسریدها، اسیدهای چرب آزاد، درصد قابل توجهی از استرهای واکسی، اسکوالن، استرهای کلسترول و خود کلسترول ترکیبات تشکیل دهنده سبوم هستند.

ترکیبات تشکیل دهنده سبوم

سبوم آمیزه پیچیده ای زا چربی های مختلف است. گلیسریدها، اسیدهای چرب آزاد، درصد قابل توجهی از استرهای واکسی، اسکوالن، استرهای کلسترول و خود کلسترول ترکیبات تشکیل دهنده سبوم هستند.
 

عوامل مؤثر بر میزان ترشح سبوم

سن سن عامل مهمی است زیرا ترشح هورمونها مستقیماً به سن فرد وابسته است.
هورمونها: گیرنده های آندروژن در سطح سلول های زایای غدد سباسه و غلاف خارجی فولیکول مو قرار دارند. تستوسترون با ورود به این محل تحت تأثیر آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز به دی هیدروتستوسترون (DHT) احیا می شود. این ماده اثری ۵ تا ۱۰ برابر بیشتر از تستوسترون دارد. تحت تأثیر این ماده سنتز آنزیم های سازنده اسیدهای چرب، تری گلیسریدها، اسکوالن و کلسترول در غدد سباسه افزیش می یابد. آندروژن ها تکثیر سلول های غدد سباسه را نیز افزایش می دهند.
  آنتی بیوتیک ها: آنتی بیوتیک هایی مثل تتراسیکلین ها، اریترومایسین، لینکومایسین، کلیندامایسین، کوتریموکسازول و غیره می توانند سبب کاهش اسیدهای چرب سبوم و افزایش مقدار تری گلیسریدها شوند.
رتینوییدها: ۸ هفته پس از درمان با ایزوترتینوئین می توان کاهش چشمگیر در ابعاد غدد سباسه را مشاهده نمود. تحت تأثیر این ماده علاوه بر کاهش اندازه غده سباسه، تمایز سلول های غدد سباسه کاهش می یابد و ترشح چربی ها کم می شود

عملکرد سبوم

نقش و عملکرد سبوم در سطح پوست انسان، تاکنون، کاملاً شناخته شده نیست. بر اساس فرضیه های موجود می توان سه عملکرد زیر را برای سبوم پیشنهاد نمود.

1- هالوکرین = Holocrine

2- استرهای واکسی = Wax Esters

3- درصد قابل توجه = Substantial Percentage

4- استرهای کلسترول = Cholesterol Esters

5- ترشح هالوکرینی = Holocrine Secretion

6- اسکوالن = Squalene

7- سلول چربی = Sebocyte

8- غده ها = Glands

9- اولئیک اسید = Oleic Acid

10- غده سباسه = Sebaceous Gland

11- آنتی بیوتیک = Antibiotic

12- دکلته = Decollete

13- توکوفرول = Tocopherol

14- کاهش اندازه = Size Reduction

15- آمیزه = Mixture

16- ایزوترتینوئین = Isotretinoin

17- کلسترول = Cholesterol

18- غدد سباسه = Sebaceous Glands

19- تستوسترون = Testosterone

20- خشکی پوست = Skin Dryness