فولیکول مو چیست؟
چکیده: مو در داخل کیسه های لوله مانندی به نام فولیکول تشکیل شده و از پوست سر بیرون می آورد.
نویسنده:
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
فولیکول مو
شکل زیر، مقطعی از مو و فولیکول مو را نشان می دهد. اپیدرم در برخی از نواحی پوست به داخل درم فرو رفته و کیسه ای لوله مانند به نام فولیکول مو را تشکیل می دهد. غدد سبابه مستقیما به بخش بالایی فولیکول متصل است. این غدد چربی مورد نیاز برای محافظت و نرمی مو و پوست سر را تأمین می کنند. یک ماهیچه صاف به نام پیلی که تحت اختیار خودش است، به بخش مرکزی فولیکول مو وصل است و با زاویه ای از اپیدرم مو را نگه می دارد. به این ماهیچه، ماهیچه راست کننده می گویند زیرا مو در هنگام احساس سرما توسط این ماهیچه راست می شود.
. در فوقانی ترین بخش بالایی پیاز مو محور طولی سلول ها به سمت خط عمود بر محور فولیکول مو متمایل می شود. وقتی سلول ها تقریبا به فاصله یک سوم بالای فولیکول مو رسیدند لبه بیرونی سلول های کوتیکول تغییر جهت داده، از حالت افقی به حالت عمودی قرار گرفته و مانند پولک های ماهی همدیگر را می پوشاند. سلول های کوتیکول وقتی به نیمه فولیکول می رسند، تقریبا تغییر ساختار و تغییر جهتشان کامل شده است. در این نقطه هسته سلول از دست رفته و در تماس مستقیم با سلول های کورتکس قرار می گیرد.
فولیکول مو دربرگیرنده دو غلاف در اطراف مو می باشد. غلاف داخلی (inner sheat) که مستقیماً روی تار مو قرار می گیرد و غلاف خارجی (outer sheat) که بر روی غلاف داخلی چسبیده است. هر فولیکول مو دارای بخش های اپیتلیال (epithelial) و مزانشیمال (mesenchymal) می باشد. سلول های اپیتلیوم تقسیم می شوند و در بخش فوقانی، بخش های بالایی و دایم مو را به وجود می آورند؛ بخش های پشتی، عضله راست کننده مو (arrector pili muscle) را می سازند و بخش های پایینی، پیاز مو را به وجود می آورد. در این بخش ملانوسیت ها نیز قرار دارند که رنگدانه های مو را می سازند. این رنگدانه ها به سلول های مویی (trichocyte) تار مو انتقال می یابد.
پیاز مو دارای سلول های با سرعت تکثیر بسیار بالا می باشد که کراتینوسیت های مو را می سازند. این کراتینوسیت ها می توانند به تریکوسیت ها تمایز یابند، یا سلول های غلاف داخلی مو را بسازند که دربرگیرنده دو غلاف در اطراف مو می باشد::
فولیکول مو دربرگیرنده دو غلاف در اطراف مو می باشد. غلاف داخلی (inner sheat) که مستقیماً روی تار مو قرار می گیرد و غلاف خارجی (outer sheat) که بر روی غلاف داخلی چسبیده است. هر فولیکول مو دارای بخش های اپیتلیال (epithelial) و مزانشیمال (mesenchymal) می باشد. سلول های اپیتلیوم تقسیم می شوند و در بخش فوقانی، بخش های بالایی و دایم مو را به وجود می آورند؛ بخش های پشتی، عضله راست کننده مو (arrector pili muscle) را می سازند و بخش های پایینی، پیاز مو را به وجود می آورد. در این بخش ملانوسیت ها نیز قرار دارند که رنگدانه های مو را می سازند. این رنگدانه ها به سلول های مویی (trichocyte) تار مو انتقال می یابد.
پیاز مو دارای سلول های با سرعت تکثیر بسیار بالا می باشد که کراتینوسیت های مو را می سازند. این کراتینوسیت ها می توانند به تریکوسیت ها تمایز یابند، یا سلول های غلاف داخلی مو را بسازند که دربرگیرنده دو غلاف در اطراف مو می باشد::
غلاف داخلی (inner root sheat)
که مستقیماً روی تار مو قرار می گیرد .
غلاف خارجی (outer root sheat) که بر روی غلاف داخلی چسبیده است.
غلاف خارجی مو، پیکره مو و تار مو از سلول های بنیادی اپتلیال برجستگی پیاز مو منشأ می گیرد. سلول های بنیادی فوق، سلول های سازنده تار موی جدیدی را که قرار است پس از افتادن تار موی فعلی جایگزین شود را نیز می سازند.
غلاف خارجی (outer root sheat) که بر روی غلاف داخلی چسبیده است.
• Sebaceous Follicles
• فولیکول
مطلب قبلی: پیاز مو
مطلب بعدی: گیاهان ضد ریزش مو
آناتومی تخصصی پوست
دانستن لایه های پوست و شناخت اجزاء کلیدی پوست و مو اولین درسی است که باید برای ورود به حیطه اسکین کر و اسکالپ یاد بگیرید. به همین علت مبحث آناتومی پوست و مو در دو سطح مقدماتی و تخصصی در این سایت آموزش داده شده است. بخش مقدماتی رایگان است و به صورت فایل ویدئویی در دسترس است برای دسترسی به مبحث مقدماتی آناتومی پوست و مو کافیست به بخش ویدئوهای رایگان مراجعه کنید. اما برای یک اسکین تراپیست و اسکالپ تراپیست حرفه ای، شناخت دقیق ساختار پوست و لایه های تشکیل دهنده آن و سلولهای کلیدی پوست از جمله کراتینوسیت ها، ملانوسیت ها، فیبروبلاست ها، پیوندهای سلولی، فعال و انفعالاتی که در پوست اتفاق می افتد تا یک مشکل پوستی بوجود آید و درمان شود بسیار مهم است. به همین علت یک آموزش تخصصی به آن اختصاص داده شده است که می توانید سرفصلهای آن را در این صفحه مشاهده کنید. تجربه شخصی من نشان داده، یادگیری این مبحث با روش مالتی مدیا یعنی فیلم آموزشی که همزمان اسلایدها جابجا می شود و توضیحات ارائه می شود بسیار سریعتر و کارآمد تر از یادگیری آن از روی کتاب است.
• آناتومی آکنه: فولیکول سباسه، غده چربی، سلولهای سبوسیت، هورمونهای سبوم ساز، هایپرکراتوز فولیکولار، باکتری مولد آکنه، نقش التهاب در بروز آکنه، آکنه های التهابی
مشاهده مطلب
آموزش اسکالپ سطح پیشرفته - مدرس: احسان حسنانی
اسکالپ تراپیست های با تجربه و کسانی که قبلا در زمینه اسکراب اسکالپ آموزش دیده و خدمات انجام داده اند برای یک آپدیت اصولی و آماده شدن برای حیطه تدریس می توانند در ادامه آموزش اسکالپ پیشرفته را بگذرانند. در آموزش اسکالپ پیشرفته با التهاب پوست سر بیشتر آشنا می شوید و با بیماری های تخصصی اسکالپ و گونه های پاتوژنیک قارچ ها و باکتری ها مثل میکروسپروم ها، درماتوفیت ها آشنا می شوید. با آلوپسی ها و انواع ریزش مو بیشتر آشنا می شوید. یاد می گیرید که جواب آزمایش را چگونه تفسیر کنید و ارتباط پارامترهایی مثل هورمونهای تیروئید، هورمونهای محرک فولیکول را با ریش مو و مشکلات اسکالپ درک کنید. با هوش مصنوعی و دستگاه های مجهز به هوش مصنوعی آشنا می شوید و یاد میگیرید چگونه از هوش مصنوعی برای تشخیص و درمان بهره ببرید.مشاهده مطلب
مقالات مبحث آکنه و جوش
آکنه بیماری دستگاه پیلوسباسه است که شامل ضایعات التهابی و غیرالتهابی می باشد. ضایعات غیرالتهابی را کمدون می گویند. کمدون ها می توانند سرسیاه یا سرسفید باشند. پاپول ها، پوستچول ها، نگول ها، کیست ها از دیگر انواع آکنه هستند. آکنه های خفیف با آنتی بیوتیک و آکنه های شدید با ایزوترتینوئین درمان می شوند.
تخلیه آکنه
خارج کردن چرک، چربی، سلول مرده از داخل فولیکول را تخلیه می گویند.
مشاهده مطلبآشنایی با ریزش مو
ریزش مو، زیبایی، جوانی و اعتماد به نفس انسان را کاهش می دهد. ریزش مو شش تقسیم بندی کلی دارد که رایج ترین آن آلوپسی آندروژنی می باشد. علت های ریزش مو: از جمله ژنتیک و تغییرات هورمونی، همچنین تقسیم بندی ریزش مو در این مقاله بیشتر توضیح داده می شود.
تقسیم بندی ریزش مو
ریزش مو انواع مختلف و علل متفاوتی دارد که نمی توان همه آنها را در یک گروه قرار داد و به یک شکل درمان نمود. طبقه بندی ریزش مو نیز بسیار مشکل است در واقع دانشمندان مختلف هر یک با توجه به نوع نگرش و دیدگاه تخصصی خود نوعی از تقسیم بندی را ارائه نموده اند. بطور کلی ریزش مو را می توان بر حسب آنچه در ظاهر مشاهده می شود به دو نوع (برگشت ناپذیر) و (برگشت پذیر) طبقه بندی نمود. بر اساس این تقسیم بندی عوامل ریزش مو که باعث آسیب به ریشه مو می شوند به طوری که پوست سر توانایی رشد مجدد مو را ندارد جزء دسته برگشت ناپذیر محسوب می گردند در این نوع از ریزش مو اسکار (جا) باقی می ماند. سوختگی های شدید، تومورها و برخی از بیماری های پوستی جزء این دسته هستند.
طاسی های شایع بیشتر از نوع قابل برگشت هستند که در آن پوست سر سالم است ولی مویی در آن ناحیه وجود ندارد یا تعداد آن کم شده است. چند مورد شایع از این نوع عبارتند از:
طاسی ارثی (آندروژنتیک)
فولیکول موی برخی افراد در اثر دو عامل یکی ژنتیک و دیگری هورمونهای مردانه (آندروژن) در دوره جوانی دچار پیری زودرس شده و فولیکول موی آنها کم کم موی نازک تری تری رشد و پرورش می دهد به طوری که به تدریج موهای ضخیم تبدیل به موهای کرکی می گردد. برای همین به این نوع ریزش مو ریزش موی آندروژنتیک (آندروژن + ژنتیک)می گویند.این نوع طاسی در افراد مختلف متفاوت است و بستگی به عوامل مختلفی دارد.
بیشتر بدانیم
رشد موی بسیاری از پستانداران از جمله انسان به صورت پیوسته نیست بلکه بعد از آنکه به طول حداکثری رسید می افتد سپس موی تازه ای در همان فولیکول مجددا رشد می کند. رویش، توقف رشد و ریزش مو در مراحل جداگانه ای که در مجموع
چرخه رویش مو
نام دارد انجام می شود این مراحل را آناژن(فاز رشد)، کاتاژن (مرحله کوتاه انتقالی) و تلوژن(فاز استراحت) می نامند.
مشاهده مطلبمحلول های ضد ریزش مو
در بازار پرهیاهوی محصولات آرایشی بهداشتی خیلی از محصولات، خیلی ها ادعا می کنند محصولشان ضد ریزش مو است. اطلاعات صحیح و بی طرف خیلی کم یاب شده.
در مقابل، درباره آمینکسیل گفته میشود که بیشتر روی کاهش سفتی و فیبروز اطراف فولیکول مو اثر دارد و به حفظ محیط مناسب اطراف ریشه مو کمک میکند. با این حال، مطالعات انجامشده درباره آمینکسیل نسبت به ماینوکسیدیل بسیار محدودتر است و شواهد علمی آن قدرت و گستردگی ماینوکسیدیل را ندارد.
مشاهده مطلب
آشنایی با ریزش موی هورمونی
ریزش موی هورمونی، آندروژنتیک، ارثی
آندروژنتیک یعنی چه؟
اعضای بدن انسانها به طور طبیعی با افزایش سن دچار پیری و فرسودگی می شود این یک پدیده فیزیولوژیک است و فولیکولهای موی انسان نیز که بستر رشد موها به حساب می آید و یکی از اعضای بدن به شمار می آید از این قاعده مستثنی نیستند و در پیری، توانایی دوره جوانی خود را از دست می دهند. فولیکول موی برخی افراد در اثر دو عامل یکی ژنتیک و دیگری هورمونهای مردانه (آندروژن) در دوره جوانی دچار پیری زودرس شده و فولیکول موی آنها کم کم موی نازک تری تری رشد و پرورش می دهد به طوری که به تدریج موهای ضخیم تبدیل به موهای کرکی می گردد. برای همین به این نوع ریزش مو ریزش موی
آندروژنتیک
(آندروژن + ژنتیک)می گویند.این نوع طاسی در افراد مختلف متفاوت است و بستگی به عوامل مختلفی دارد.
مثلا مردی که قبل از بلوغ اخته شده باشد هیچ وقت دچار ریزش موی از نوع آندروژنتیک نمی شود و برعکس در افرادی که زمینه ارثی وجودندارد، وجود هورمونهای مردانه باعث ریزش مو نمی شود بنابراین برای درمان آن کافی است یکی از این عوامل از بین برده شود.
عوامل موثر بر ریزش موی آندروژنتیک
در شرایط نرمال،
چرخه رشد مو
تحت تاثیر اختلالات هورمونی قرار نمی گیرد.
فولیکول مو توسط بافتهای پیوندی و درمال پاپیلا احاطه گردیده و التهاب یا استرسهای اکسیدانی حداقل است یا وجود ندارد.
چرخه مو در افرادی که از طاسی سر رنج می برند غالباً در اثر افزایش هورمون دی هیدروتستوسترون مختل شده است. بافت پیوندی در برگیرنده فولیکول های مو در این افراد یکپارچگی خود را از دست داده، پوست سرشان بیشتر ملتهب می شود و بیشتر دستخوش استرسهای اکسیدانی می شوند.
با افزایش سن، تعداد فولیکولهای پوست سر و اندازه آنها کاهش یافته، محور مو نازکتر شده و نتیجتاً ریزش مو افزایش می یابد.
-
عوامل هورمونی
تحقیقات نشان داده است که ریزش موی اندروژنتیک به هورمونهای مردانه (آندروژن ها ) خصوصا تستوسترون و هورمون وابسته به آن یعنی دی هیدروتستوسترون در ارتباط است.
دی هیدروتستوسترون در اثر عمل آنزیم
5α-reductase
بر تستوسترون تشکیل می شود.
دی هیدروتستوسترون با کاهش طول فاز رشد چرخه مو (آناژن) و افزایش طول فاز استراحت (تلوژن) باعث کوچک سازی فولیکول ها و تدریجا ساخت موهای نازکتر و کوتاهتر می شود. نهایتاً این موها به طور کامل محو می شوند.
تحقیقات همچنین نشان داده است که مقدار هورمونهای تستوسترون در بدن افراد طاس طبیعی بوده و فرقی با بقیه ندارد. اما مقدار آنزیم
5α-reductase
، هورمون DHT و رسپتورهای آندروژن در بدن این افراد بیشتر است. فعالیت آنزیم
5α-reductase
در آقایان، در مناطقی از بدن که دچار ریزش مو شده است شدیدتر است.
-
درمال پاپیلا
درمال پاپیلا از گروه بسیار فعالی از سلولها (عمدتاً فیبروبلاست ها) تشکیل شده که قادرند فولیکول را از اپیدرم بسط داده و عمل ساخت تارهای مو را انجام دهند. درمال پاپیلا تولید فولیکول مو را هدایت و مدیریت می کند و این قابلیت را در سرتاسر چرخه مو حفظ می کند. هر چه درمال پاپیلا بزرگتر و سالمتر باشد، سلول های بیشتری تولید می کند. نتیجتاً موهای ضخیمتری توسط فولیکولها ساخته می شود.
اندزه فولیکول مو به حجم درمال پاپیلا بستگی دارد. حجم درمال پاپیلا نیز به تعداد سلول های تشکیل دهنده اش و حجم ماتریس برون سلولی بستگی دارد. مورفولوژی و الگوی رشد سلول های درمال پاپیلا مشابه مورفولوژی و الگوی رشد فیبروبلاست های پوستی است. سلول های درمال پاپیلا مقادیر قابل توجهی از پروتئینهای ماتریس را که با پروتئینهای ماتریس برون سلولی مثل فیبرونکتین و
کلاژن های نوع 1و 3 مشابهت دارند تولید می کنند.
کاهش اندازه سلول های ماتریس پیاز مو و درمال پاپیلای آن با ریزش موی اندروژنتیک در ارتباط است.
اگر ECM بخوبی نوسازی نشود، مو به تدریج استحکام خود را از دست داده، اندازه فولیکول کوچکتر شده، مو نازک شده و می ریزد.
-
التهاب پوست سر
التهاب مزمن فولیکول مو یکی از عوامل شناخته شده ریزش موی اندروژنتیک است. ریز التهابات فولیکولی نیز نقشی تکمیلی در این زمینه ایفا می کنند. واژه «ریزالتهاب» به این جهت پیشنهاد شده است که فرایند التهاب در ریزش موی اندروژنتیک بر خلاف «التهابات کلاسیک» یک پروسه آهسته، ظریف ، بدون درد و فاقد انرژی است. گرما، اصطکاک، پرتوهای فرابنفش و میکروارگانیسمهای طبیعی پوست از عوامل ایجاد کننده التهاب پوست سر می باشند.
مشاهده مطلب
الگوی ریزش مردانه نوروود همیلتون
سیکل رشد مو یا چرخه رشد مو
موی سر برخلاف ناخن به صورت پیوسته رشد نمی کند. بلکه هر تار مو به مدت چند سال رشد می کند، سپس رشد آن متوقف شده، می ریزد و جای خود را به موی دیگری می دهد. به این فرایند سیکل رشد مو یا چرخه مو می گویند. چرخه رشد مو شامل سه مرحله مجزا به نام های آناژن، کاتاژن و تلوژن می باشد. آناژن مرحله فعال رشد مو است، کاتاژن مرحله میانی و تلوژن فاز استراحت یا ریزش مو می باشد.
- مرحله آناژن(مرحله رشد):
آناژن مرحله فعال سیکل رشد مو است. در فاز آناژن، سلول ها در ریشه مو به سرعت در حال تقسیم هستند. موی جدید، موی قدیمی را به بالای فولیکول هدایت نموده و سرانجام موی قدیمی خارج می شود.
در طول مدت فاز آناژن، مو هر روز، یک سانتی متر رشد می کند.
آناژن
به طور متوسط
تا سال
(
برای موی سالم تا سال
)
به طول می انجامد.
Catagen
(Intermediate phase)
- مرحله تلوژن (استراحت):
این مرحله که فازافتادن نیز نام دارد موی تازه روییده موی قبلی را به بیرون رانده و جایگزین موی قبلی می گردد.این مرحله تا ماه به طول می انجامد.
Telogen
(Resting or shedding phase)
به فاز استراحت رشد مو تلوژن می گویند. معمولا 6 تا 8 درصد موها در فاز تلوژن به سر می برند. تلوژن برای موهای سر حدود روز به طول می انجامد. و برای موهای ابرو، مژه، دست و پا طولانی تر است.
در طول این فاز، فولیکول مو در حال استراحت بوده و با بیرون رفتن مو از این فاز ماده سفیدرنگ سخت، محکم و خشکی در ریشه مو ظاهر می شود. حدود تا تار مو که در فاز تلوژن هستند، هر روزه به صورت نرمال و طبیعی ریزش می کنند.
در پایان فاز تلوژن، فولیکول مو مجدداً وارد فاز آناژن شده، درمال پاپیلا و پایه فولیکول مجدداً به یکدیگر متصل شده و ساخت موی جدید آغاز می شود. اگر موی قدیمی هنوز نیفتاده باشد، توسط موی جدید به بیرون رانده شده و چرخه رشد مو مجدداً آغاز می گردد.
مشاهده مطلب
چرخه یا سیکل رشد مو شامل فازهای آناژن (رشد)، کاتاژن (انتقالی)، تلوژن (استراحت)
پیاز مو چیست؟
پیاز مو بخش پیازی شکل ریشه مو است. بخش میانی پیاز مو به سمت داخل فرو رفته و برآمدگی های درم را احاطه می کند.
سلول های کورتکس به تدریج به سمت بالا حرکت می کنند و به صورت فنری طولشان زیاد شده و کراتینیزه می شوند. ضمن اینکه این رشته ها به همدیگر تنیده شده و توده های فیبری تشکیل می دهند. سلول های کوتیکول یک لایه منفرد از سلول هایی است که در ماتریس مو تشکیل شده و به سمت بالای پیاز مو حرکت نموده و بالاتر می رود. تقریباً در بخش وسطی قسمت بالای پیاز مو، سلول های کوتیکول شروع به رشد می کنند. در فوقانی ترین بخش بالایی پیاز مو محور طولی سلول ها به سمت خط عمود بر محور فولیکول مو متمایل می شود. وقتی سلول ها تقریباً به فاصله یک سوم بالای فولیکول مو رسیدند لبه بیرونی سلول های کوتیکول تغییر جهت داده، از حالت افقی به حالت عمودی قرار گرفته و مانند پولک های ماهی همدیگر را می پوشاند. سلول های کوتیکول وقتی به نیمه فولیکول می رسند، تقریبا تغییر ساختار و تغییر جهتشان کامل شده است. در این نقطه هسته سلول از دست رفته و در تماس مستقیم با سلول های کورتکس قرار می گیرد.
مشاهده مطلب
ترکیبات گیاهی و گیاهان ضد ریزش مو
ترکیبات گیاهی زیادی برای کمک به متوقف کردن ریزش مو استفاده می شوند. عصاره نخل اره ای یک ماده ضد ریزش در ترکیبات ضد ریزش مو، عصاره دانه انگور به عنوان یک آنتی اکسیدان و عصاره آسیاساری در ریزش مو مؤثر هستند. در این مقاله برخی از عصاره ها و ترکیبات گیاهی مؤثر بر ریزش مو معرفی شده است. عصاره نخل اره ای یکی از مواد موثره به کار رفته در فرمول محلولهای ضد ریزش ریوایوژن و فیتولیوم است.
pumpkin seed
عصاره تیموس
باعث کاهش DHTو پوشاندن فولیکول مو و محافظت از آن در مقابل این هورمون می شود.
عصاره آسیا ساری
در تحقیقی که روی ریشه گیاه آسیاساری انجام و نتیجه اش در ژورنال علوم درماتولوژی در سال 2005 چاپ شد، محققان اثر 45 گیاه را روی رشد مو بررسی نمودند.
در این آزمایش از موشها به عنوان سوژه تست استفاده شد.
این تحقیق نشان داد که عصاره این گیاه بیشترین تاثیر را در افزایش رشد مو نسبت به بقیه گیاهان دارد.
در مورد این تحقیق بیشتر بخوانید
مشاهده مطلب
سائوپامتو یکی از گیاهان ضد ریزش مو
درمال پاپیلا چیست؟
درمال پاپیلا فولیکول را از اپیدرم بسط داده و عمل ساخت تارهای مو را انجام می دهد.
درمال پاپیلا از گروه بسیار فعالی از سلولها (عمدتاً فیبروبلاست ها) تشکیل شده که قادرند فولیکول را از اپیدرم بسط داده و عمل ساخت تارهای مو را انجام دهند. درمال پاپیلا تولید فولیکول مو را هدایت و مدیریت می کند و این قابلیت را در سرتاسر چرخه مو حفظ می کند. هر چه درمال پاپیلا بزرگتر و سالمتر باشد، سلولهای بیشتری تولید می کند. نتیجتاً موهای ضخیمتری توسط فولیکولها ساخته می شود.
اندزه فولیکول مو به حجم درمال پاپیلا بستگی دارد. حجم درمال پاپیلا نیز به تعداد سلولهای تشکیل دهنده اش و حجم ماتریس برون سلولی بستگی دارد. مورفولوژی و الگوی رشد سلولهای درمال پاپیلا مشابه مورفولوژی و الگوی رشد فیبروبلاستهای پوستی است. سلولهای درمال پاپیلا مقادیر قابل توجهی از پروتئینهای ماتریس را که با پروتئینهای ماتریس برون سلولی مثل فیبرونکتین و کلاژنهای نوع 1و 3 مشابهت دارند تولید می کنند.
کاهش اندازه سلولهای ماتریس پیاز مو و درمال پاپیلای آن با ریزش موی اندروژنتیک در ارتباط است.
اگر ECM بخوبی نوسازی نشود، مو به تدریج استحکام خود را از دست داده، اندازه فولیکول کوچکتر شده، مو نازک شده و می ریزد.
علاوه بر کلاژن، لامینین هم در درمال پاپیلا
دیده شده و نقش مهمی در آنکورینگ فولیکول خصوصاً در روزهای اولیه رشد مو ایفا می کند.
مشاهده مطلب
درمال پاپیلا، ماتریس مو، پیاز مو، ماهیچه راست کننده مو، غدد سباسه یا سبابه، شافت مو شامل مدولا، کورتکس و کوتیکول و همچنین ریشه داخلی غلاف مو و ریشه خارجی غلاف مو در این شکل نشان داده شده است.
دی هیدروتستوسترون چیست و چه نقشی در ریزش مو دارد؟
دی هیدروتستوسترون از مشتقات تستوسترون است که با کاتالیزگری 5 آلفا ردوکتاز نوع 2 ایجاد می شود. این هورمون فاز آناژن چرخه رشد مو را کوتاه نموده و اندازه فولیکول ها را کاهش می دهد. موها به ترتیب نازک و کوتاه می شوند و در نهایت ریزش مو اتفاق می افتد.
دی هیدروتستوسترون یا DHT چیست؟
دی هیدروتستوسترون یکی از مشتقات یا محصولات فرعی تستوسترون است. تستوسترون با کمک آنزیم 5 آلفا ردوکتاز نوع 2 که در غدد سباسه کنار فولیکول قرار دارد، به DHT تبدیل می شود. DHT فولیکول های مو را آتروفی می کند. هنگامی که از فعالیت DHT ممانعت می شود، فولیکول به رشد ادامه می دهد.
تحقیقات نشان داده است که ریزش موی اندروژنتیک به هورمونهای مردانه (آندروژن ها ) خصوصا تستوسترون و هورمون وابسته به آن یعنی دی هیدروتستوسترون در ارتباط است.
دی هیدروتستوسترون در اثر عمل آنزیم
5α-reductase
بر تستوسترون تشکیل می شود.
دی هیدروتستوسترون با کاهش طول فاز رشد چرخه مو (آناژن) و افزایش طول فاز استراحت (تلوژن) باعث کوچک سازی فولیکول ها و تدریجا ساخت موهای نازکتر و کوتاهتر می شود. نهایتاً این موها به طور کامل محو می شوند.
تحقیقات همچنین نشان داده است که مقدار هورمونهای تستوسترون در بدن افراد طاس طبیعی بوده و فرقی با بقیه ندارد. اما مقدار آنزیم
5α-reductase
، هورمون DHT و رسپتورهای آندروژن در بدن این افراد بیشتر است. فعالیت آنزیم
5α-reductase
در آقایان، در مناطقی از بدن که دچار ریزش مو شده است شدیدتر است.
مشاهده مطلب
آلوپسی یا ریزش مو چیست؟
آلوپسی، آلوپشیا یا ریزش موی سر به هر شکل از ریزش مو می تواند اطلاق شود. فاکتورهای متعددی از ژنتیکی تا محیطی می تواند ایجاد آلوپسی نماید. آلوپسی آندروژنتیک، رایجترین شکل ریزش مو است. آنچه مبتلایان به آلوپسی آندروژنتیک از پدران خود به ارث می برند، فولیکول هاییست که به صورت ژنتیکی نسبت دی هیدروتستوسترون حساسند. موهای شقیقه و تاج سر نسبت به این هورمون حساس ترند. به همین علت موی شقیقه و تاج سر مردان زودتر می ریزد.
آلوپسی آندروژنی یا طاسی با الگوی مردانه، رایج ترین نوع ریزش مو در آقایان است. البته دلایل دیگری نیز برای ریزش مو وجود دارد. مثل بیماری ها، واکنش به داروها و در موارد نادر، رویدادهای بی نهایت استرس زا از جمله دیگر عوامل ریزش مو می باشد.
چرا آلوپسی ارثی است؟
آنچه مبتلایان به طاسی الگوی مردانه از پدران خود به ارث می برند، فولیکول هاییست که به صورت ژنتیکی نسبت به دی هیدروتستوسترون حساس هستند. این فولیکول ها در اثر مواجهه با هورمون DHT شروع به کوچک شدن می کنند. طول عمر فولیکول به این ترتیب کاهش می یابد. سرانجام فولیکول قدرت خود را در تولید مو از دست می دهد.
چرا موی شقیقه و تاج سر در مردان زودتر می ریزد؟
مشخصه طاسی مردانه عموماً کم شدن موهای پشت سر و نازک شدن موهای جلوی سر است. به نظر می رسد موهای ناحیه شقیقه ها و وسط بالای سر نسبت به DHT حساستر هستند. در مراحل پیشرفته تر طاسی مردانه، ریزش مو الگوی نعل اسبی به خود می گیرد.
مشاهده مطلبگیاه شیتاکه در محصولات مراقبت از پوست و مو
شیتاکه یک قارچ خوراکیست که دارای پروتئین هایی به نام سیرتوئین می باشد. سیرتوئین ها مقاومت فولیکول های مو را افزایش می دهند.
شیتاکه یک قارچ خوراکی است که در آشپزی آسیایی کاربردهای فراوانی دارد. شیتاکه به علت برخورداری از خواص درمانی از گذشته های دور در طب سنتی آسیا کاربرد داشته است. تحقیقات نشان داده اند که مصرف خوراکی قارچ شیتاکه، سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند.
عصاره شیتاکه بخشی از فرمولاسیون کاپیسلپرو است که با افزایش تولید پروتئین های حیاتی (سیرتوئین ها) و با تقویت سیستم دفاع سلولی، مقاومت سلول های فولیکول مو را افزایش می دهد و به این ترتیب در افزایش طول عمر تارهای مو نقش دارد.
مشاهده مطلبنیاسین آمید
نیاسین آمید فرم فیزیولوژیکی نیاسین یا ویتامین B3 است که جزء تشکیل دهنده اساسی آنزیم های کمکی اکسایشی کاهشی به نام های NAD و NADP می باشد. آنزیم های یاد شده، نیروی محرکه متابولیسم سلول ها هستند.niacinamide
نیاسینامید چیست؟
نیاسینامید یا نیکوتینامید یکی از دو شکل اصلی ویتامین B₃ است که در بدن به کوآنزیمهای NAD⁺ و NADP⁺ تبدیل میشود و در بیش از ۴۰۰ واکنش آنزیمی شرکت دارد. این ترکیب محلول در آب، ضدالتهاب و آنتیاکسیدان است و در محصولات مراقبت پوست برای کاهش چربی، التهاب، لک و بهبود سد پوستی استفاده میشود.
نیاسینامید چگونه التهاب را کاهش می دهد؟
نیاسینامید با افزایش سطح NAD⁺ در سلول، تولید سیتوکینهای التهابی اینترلوکین 1 و 6 را کاهش میدهد تا پاسخ التهابی و استرس اکسیداتیو متعادل شود. نتیجه آن کاهش قرمزی، ورم و تحریک در پوست است.
نیاسینامید چگونه به کاهش اندازه منافذ کمک می کند؟
نیاسینامید با فعالکردن مسیر NAD⁺/ATP در سلولهای کراتینوسیت انرژی متابولیکی را بالا میبرد، در نتیجه سنتز سرامید و اسیدهای چرب اپیدرمی افزایش یافته و سد پوستی سفتتر میشود؛ این سفتی بافت اطراف فولیکول باعث جمعتر دیدهشدن منافذ میگردد. همزمان، با مهار آنزیم تریگلیسرید لیپاز و کاهش التهاب سبوسیتها ترشح چربی کمتر میشود، پس دهانهٔ منفذ کمتر منبسط میشود. افزونبراین، خاصیت آنتیاکسیدانی نیاسینامید مانع آسیب UV به کلاژن اطراف منفذ میشود که در بلندمدت از شلشدن و بزرگشدن آن جلوگیری میکند.
نیاسینامید تا چند درصد ضدالتهاب است و از چند درصد به بعد محرک پوست؟
در غلظتهای ۱ تا ۵٪ خاصیت ضدالتهاب، کاهش قرمزی و کنترل چربی دارد؛ از حدود بیش از ۷٪ احتمال تحریک، سوزش یا خارش در پوستهای حساس افزایش مییابد، و در ۱۰٪ به بالا ممکن است موقتاً قرمزی و احساس گرما ایجاد کند. بنابراین محدودهٔ ایمن و مؤثر معمولاً ۳ تا ۵٪ است که هم ضدالتهاب محسوب میشود و هم تحریک کمی دارد.
نیاسینامید خوراکی هم داریم یا فقط موضعی؟
هر دو نوع وجود دارد؛ نیاسینامید خوراکی همان ویتامین B₃ است که در مکملها یا مولتیویتامینها به کار میرود و برای بهبود متابولیسم، پوست و اعصاب مفید است، اما در درمان پوستی اثرش بهصورت غیرمستقیم و خفیف است. فرم موضعی با غلظت ۲ تا ۱۰٪ مستقیماً روی سلولهای پوست اثر میگذارد و برای کنترل چربی، التهاب و لک مؤثرتر است.
مشاهده مطلبنوردی هیدرو گوایارتیک اسید
تنظیم کننده رشد سلولی بوده و با مهار هایپرکراتوسیز و اثر ضدالتهابی با آکنه مقابله می کند.Nordihydroguaiaretic Acid
این ماده در برخی فرمولاسیونها همراه با ترکیباتی مثل اسید سلیسیلیک یا رتینوئیدها استفاده میشود تا تولید سبوم را کاهش دهد و از التهاب فولیکول جلوگیری کند. علاوه بر این، خواص آنتیاکسیدانی NDGA موجب شده در مطالعات مربوط به پیری پوست و محافظت در برابر استرس اکسیداتیو نیز بررسی شود.
کاربردهای دارویی و پژوهشی
در برخی پژوهشهای نوین NDGA به عنوان مهارکننده مسیر لیپواکسیژناز (LOX) بررسی شده است. این مسیر در فرآیندهای التهابی و تولید لوکوترینها نقش دارد. به همین دلیل NDGA در مدلهای حیوانی بیماریهایی مثل آرتریت، التهاب ریه و آسیبهای اکسیداتیو مورد مطالعه قرار گرفته است.
مشاهده مطلبانواع اسکار آکنه و روش های مقابله با آنها
آکنه یکی از شایعترین بیماریهای پوستی است که در بسیاری از افراد پس از بهبود، آثار و ضایعاتی به نام اسکار آکنه بر جای میگذارد. این اسکارها در اثر آسیب به لایههای عمیقتر پوست و اختلال در روند ترمیم طبیعی بافت ایجاد میشوند. اسکار آکنه میتواند از نظر ظاهری و روانی برای افراد آزاردهنده باشد. شناخت علل ایجاد اسکار، انواع آن و روشهای پیشگیری و درمان میتواند نقش مهمی در کاهش این عارضه داشته باشد. در این مقاله به بررسی کامل اسکار آکنه، عوامل ایجادکننده و روشهای درمان آن پرداخته میشود.
آکنه ولگاریس یک بیماری التهابی مزمن واحد پیلوسباسه است که بیشتر در دوران نوجوانی و جوانی دیده میشود، اما ممکن است در سنین بالاتر نیز رخ دهد. در برخی موارد، پس از بهبود ضایعات آکنه، تغییراتی در بافت پوست ایجاد میشود که به صورت فرورفتگی، برجستگی یا تغییر رنگ باقی میماند. این تغییرات به عنوان اسکار آکنه شناخته میشوند. اسکارها زمانی ایجاد میشوند که فرآیند ترمیم زخم در پوست بهدرستی انجام نشود و تولید کلاژن در محل آسیب دچار اختلال شود.
مکانیسم ایجاد اسکار آکنه
در آکنههای التهابی، دیواره فولیکول مو ممکن است تخریب شود و محتویات آن شامل چربی، باکتریها و سلولهای مرده به داخل بافت اطراف نشت کند. این فرآیند باعث ایجاد التهاب شدید در پوست میشود.
مشاهده مطلبآناتومی آکنه - آکنه چگونه تشکیل می شود؟
تشکیل آکنه در واحد پیلوسباسه آغاز می شود. به مجموعه فولیکول و غدد چربی متصل به آن واحد پیلوسباسه گفته می شود. در این مقاله به شکل مفصل در مورد اجزاء واحد پیلوسباسه صحبت می کنیم و مکانیزم تشکیل آکنه را می گوییم.مشاهده مطلب
چرا نباید جوش های صورت را دستکاری کرد؟
دستکاری جوش های صورت می تواند باعث کمک به از هم گسیختن دیوار فولیکول و تخلیه چرک ها به بخش میانی پوست یا درم شود.مشاهده مطلب
التهاب پوستی چیست؟ چه تفاوتی با اریتما دارد؟
التهاب پاسخ بیولوژیکی پوست در اثر مواد محرک و کاتوژن ها است. التهاب نوعی واکنش دفاعی بدن برای از بین بردن عامل مسبب می باشد. احساس درد، سوزش و قرمزی از علائم التهاب هستند. اگر التهاب اتفاق نمی افتاد، بدن ما توسط باکتری ها از بین می رفت.
التهاب
پاسخ بیولوژیکی بافت مویرگی بدن نسبت به تحریکات در اثر مواد محرک و پاتوژن ها. التهاب یک واکنش دفاعی بدن است که برای از بین بردن علت جراحت های سلول، سلول های مرده و بافت های آسیب دیده ایجاد می شود. علائم التهاب عبارتند از: درد، احساس داغی، قرمزی پوست، ورم و... اگر واکنش های التهابی اتفاق نیفتد، بافت های بدن در اثر عوامل محرک مثل باکتری ها از بین می رود. از طرفی التهابات مزمن به بیماری هایی مثل تب یونجه، تصلب شرایین و حتی سرطان می انجامد.
اثر التهاب فولیکول مو بر ریزش مو
التهاب مزمن فولیکول مو یکی از عوامل شناخته شده ریزش موی اندروژنتیک است. ریز التهابات فولیکولی نیز نقشی تکمیلی در این زمینه ایفا می کنند. واژه «ریزالتهاب» به این جهت پیشنهاد شده است که فرایند التهاب در ریزش موی اندروژنتیک بر خلاف «التهابات کلاسیک» یک پروسه آهسته، ظریف ، بدون درد و فاقد انرژی است. گرما، اصطکاک، پرتوهای فرابنفش و میکروارگانیسمهای طبیعی پوست از عوامل ایجاد کننده التهاب پوست سر می باشند.
مشاهده مطلبسبوم چیست؟ سبوم = چربی طبیعی پوست
ترکیباتی که توسط غدد سباسه یا غدد مولد چربی به سطح پوست رانده می شوند در اصطلاح سبوم خوانده می شود. برخی از چربی های سبوم در سلول های غدد سباسه ساخته می شوند و بخشی دیگر از جریان گردش عمومی خون دریافت می شوند. چربی های واقع در سطح پوست مخلوطی از سبوم و چربی هایی هستند که منشأ اپیدرمیک دارند.
غدد سباسه که هر کدام به یک فولیکول مو وصل هستند، سبوم را طی فرایندی که با آن ترشح هالوکرینی می گوییم تولید می کنند. سبوم داخل غدد سباسه تولید می شود و به مدت یک هفته در داخل سلول چربی باقی می ماند. بعد از یک هفته سلول چربی پر از سبوم شده، می ترکد و چربی از داخل آن خارج می شود. سپس سبوم به همراه لاشه سلولهای چربی از طریق مجاری غدد سباسه که به فولیکول موها وصل است وارد فولیکول مو می شود. مو چربی را به بیرون از پوست هدایت می کند. سبوم روی سطح پوست و مو می نشیند و از آن محافظت میکند.
هورمونها:
گیرنده های آندروژن در سطح سلول های زایای غدد سباسه و غلاف خارجی فولیکول مو قرار دارند. تستوسترون با ورود به این محل تحت تأثیر آنزیم -آلفا ردوکتاز به
دی هیدروتستوسترون (DHT) احیا می شود.
این ماده اثری تا برابر بیشتر از تستوسترون دارد.
تحت تأثیر این ماده سنتز آنزیم های سازنده اسیدهای چرب، تری گلیسریدها، اسکوالن و کلسترول در غدد سباسه افزیش می یابد. آندروژن ها تکثیر سلول های غدد سباسه را نیز افزایش می دهند.
مشاهده مطلب
سبوم یا چربی پوست
غدد اکرینی پوست
غدد آکرینی مستقیما به سطح پوست راه دارند. عرق ترشح شده از این غدد بی بو هستند و برای تنظیم دمای بدن ترشح می شوند. 2.5 میلیکون غده آکرینی در تمام سطح پوست وجود دارد که بیشتر آن ها کف دست و پا، زیربغل و پیشانی قرار گرفته اند.
غدد آپوکرینی (سمت چپ) به دهانه فولیکول متصل هستند.
مشاهده مطلب
غدد آکرینی، سطح پوست، منافذ پوست، برش سطح مقطع پوست
غدد آپوکرینی پوست
ترشحات غدد آپوکرینی به داخل فولیکول مو می ریزد. این غدد تنها در نواحی خاصی از بدن انسان وجود دارند.
آپوکرین نوعی از غدد عرق می باشد که به صورت کویل در محل تقاطع درم و چربی های زیر پوست قرار گرفته است. ترشحات غدد آپوکرینی به داخل فولیکول مو می ریزد. غدد آپوکرینی تنها در نواحی مشخصی از بدن انسان وجود دارند. زیر بغل ها و بخش های خارجی آلت تناسلی از جمله نواحی پوست هستند که حاوی غدد آپوکرینی می باشند.
غدد آپوکرینی (سمت چپ) به دهانه فولیکول متصل هستند.
مشاهده مطلب
آپوکرین ها غدد عرق هستند که به دهانه فولیکول مو راه دارند و به داخل آن جاری می شوند.
اثر استرس بر پوست و مو
در داخل فولیکول مو سه دسته سلول وجود دارد. سلولهای کراتینوسیت که مسئول کراتین سازی یا موزایی هستند. سلولهای ملانوسیت که مسئول ملانین سازی و مشکی بودن مو هستند و سلولهای فیبروبلاست که درمال پاپیلا را تشکیل میدهند. در اثر استرس، رادیکال های آزاد تولید می شود. رادیکال های آزاد برای تامین الکترون مورد نیاز خود به سلولهای کراتینوسیت حمله می کند و آنها را ازکار می اندازد. به این ترتیب موزایی متوقف می شود. همچنین به سلولهای ملانوسیت حمله می کنند و از غشا و هسته آن سلول الکترون می دزدند و سلول را از کار می اندازند. به این ترتیب سلولهای ملانین ساز از بین رفته و مو سفید می شود. همچنین با پروکسی کردن لیپیدهای غشاء سلولهای فیبروبلاست و ازکار انداختن آنها موجب کوچک شدن درمال پاپیلا و سست شدن استحکام مو به پوست سر می شود. همچنین با اثرگذاری روی سلولهای فیبروسیت پوست سایر نواحی بدن، کلاژن سازی و الاستین سازی را متوقف نموده و موجب پیرشدن پوست می شوند.
خوب برای این که به این سوال پاسخ بدهم من بایستی که داخل تارهای موی این شخص بروم. خوب این را بزرگ می کنم و الان شما در واقع دارید فولیکول (Follicle) مو را می بینید. فولیکول به آن فرورفتگی هایی می گوییم که مو از داخلش بیرون می آید و داخلش رشد می کند. در داخل فولیکول سه عدد سلول وجود دارد. سه نوع سلول وجود دارد که در این شکل می بینیدشان. در این شکل البته خیلی واضح نیستند من یکی یکی اسم های این ها را می گویم و بعد این ها را بزرگشان می کنم.
مشاهده مطلبآناتومی و ساختار مو
مو یكی از ضمائم پوست است كه به صورت زائده ای باریك و رشته مانند از پوست سر خارج شده است. وظیفه مو محافظت از بدن می باشد. به علت فقدان رشته های عصبی، تارهای مو فاقد هرگونه حس می باشند. مو از دو بخش ساقه و ریشه تشکیل شده که ساقه بخش قابل رویت و ریشه زیر سطح پوست قرار گرفته است. در مورد آناتومی مو بیشتر بدانیم.
وقتی در مورد مو صحبت می کنیم باید توجه داشته باشیم که مو در واقع بخشی از پوست است. یکی از ضمائم پوست است. همانطور که می دانیم پوست از لایه های مختلفی تشکیل شده. فوقانی ترین لایه پوست اپیدرم است . لایه میانی پوست درم نام دارد. در سرتاسر پوست، اپیدرم در نواحی خاصی به داخل درم فرو رفته و کیسه لوله مانندی به نام فولیکول را تشکیل می دهد که مو در آن ساخته شده، رشد می کند و از پوست بیرون می آید. آن بخشی از مو که هنوز از پوست بیرون نیامده را ریشه مو و بخشی از مو را که بیرون از سطح پوست است و دیده می شود را ساقه یا محور مو می نامیم.
وظیفه اصلی مو محافظت از بدن است. مثلا موی سر از جمجمه محافظت می کند. موی ابرو از ورود عرق پیشانی به داخل چشم جلوگیری نموده و مژه ها همانند سایبانی از چشم در برابر آفتاب محافظت می کنند.
این ماهیچه که
arrector pili
یا عضله راست کننده
نام دارد و
به اختصار پیلی نامیده می شود، تحت اراده ما نیست.
عضله راست کننده
به بخش مرکزی فولیکول مو وصل است و با زاویه ای از اپیدرم، مو را نگه می دارد. مو در هنگام احساس سرما توسط این ماهیچه راست می شود.
غدد سبابه
غدد سبابه مستقیما به بخش بالایی فولیکول متصل است. این غدد، چربی مورد نیاز برای محافظت و نرمی مو و پوست سر را تأمین می کنند.
در مورد کوتیکول مو بیشتر بدانیم
درمال پاپیلا
در پایه فولیکول برآمدگی کوچکی حاوی مویرگ یا رگ های خونی ریز وجود دارد که سلول ها را تغذیه می کنند.
این برآمدگی های درم، درمال پاپیلا نامیده می شود.
درمال پاپیلا که توسط مویرگها تغذیه شده و مواد مغذی مورد نیاز برای ساخت موهای جدید را دریافت می کند، نقش حیاتی در تقابلات درم و اپیدرم داشته و اهمیت زیادی در تشکیل و چرخه رشد مو دارد.
لایه های مو
فولیکول مو
فولیکول مو بخش تونل مانند اپیدرم است که تا پایین درم ادامه می یابد.
فولیکول فرورفتگی لوله مانندی در پوست است که ریشه مو را احاطه می کند.
بر روی پوست سر انسان حدوداً فولیکول مو وجود دارد.
هر فولیکول حدوداً بار در طول عمر یک شخص می تواند مو بسازد.
با افزایش سن، تعداد فولیکولهایی که توانایی موسازی دارند سال به سال کاهش می یابد. این کاهش تعداد، در قسمت بالایی سر مشهودتر است.
در مورد فولیکول مو بیشتر بدانیم
شیمی مو
ساختار شیمیایی مو از مواد مختلف تشکیل یافته است که مهم ترین آن پروتئینی به نام کراتین است. از سایر مواد می توان به گلیکوژن، انواع چربی ها، اسید اوریک، مواد معدنی و رنگدانه ها اشاره نمود.
کراتین پروتئینی است که از 18 نوع اسید آمینه تشکیل شده است.
تراکم گیسو (Hair density)
در هر سانتی متر مربع از پوست سر یک کودک فولیکول مو وجود دارد در حالی که در سن سالگی این رقم به می رسد. از سن تا سالگی تراکم موها کاهش یافته به طوریکه در این سنین متوسط تا تار مو در هر سانتیمتر مربع گزارش شده است.
سرعت رشد مو
سرعت رشد مو نه تنها در قسمتهای مختلف بدن بلکه در قسمت های مختلف سر نیز با یکدیگر متفاوت است. مثلا در مورد ژاپنی ها سرعت رشد موی سر در ناحیه Crown تاج سر
میلیمتر در روز گزارش شده در حالیکه در قسمت شقیقه
(Temporal)
با سرعت میلیمتر در روز می روید.
به طور متوسط مو با سرعت تا سانتیمتر در ماه رشد می کند.
رویش مو
رشد مو بر خلاف ناخن به صورت پیوسته نیست به آن معنا که بعد از مدتی رشد آن متوقف شده و جای خود را به موی تازه روییده می دهد.
فرایند رویش مو، ریزش و رشد مجدد آن در سیکلی به نام «چرخه رشد مو» صورت می پذیرد. این چرخه در سه مرحله با نامهای آناژن، کاتاژن و تلوژن انجام می گردد.
مشاهده مطلب
ساختار لایه ای پوست: اپیدرم، درم و هیپودرم
آیا کاندیشنر باعث ریزش مو می شود؟
با توجه به اینکه کاندیشنرها و حالت دهنده ها تأثیرشان سطحی بوده و فقط روی کوتیکول و ساقه مو مالیده می شوند، از نظر تئوری بر ریزش مو تأثیری ندارند. اما اگر درست استفاده نشوند و مو در حالت خیس شانه شود، موها به هم می چسبند و در اثر شانه شدن کنده شده و از فولیکول مو خارج می شوند. حتما برای شما هم پیش آمده که احساس کنید کاندیشنر موجب ریزش موها می شود. به دکتر هم مراجعه کردید و گفته ریزش مو ربطی به شامپو و کاندیشنر ندارد. اما بسیاری از پزشکان یک نکته را نادیده می گیرند: ممکن است در اثر شانه کردن، موها کنده شده و قبل از پایان مرحله آناژن از فولیکول مو خارج شده و بریزند.
کاندیشنرها فقط روی کوتیکول و ساقه مو اثر دارند. بنابراین از نظر منطقی و تئوری، روی ریشه مو و ریزش مو اثری ندارند.
اما نکته ای که وجود دارد این است که
معمولاً برای پخش کردن کاندیشنر روی موها، از شانه استفاده می شود و موها در حالت خیس آسیب پذیرتر هستند.
به همین علت با توجه به اینکه
کاندیشنر، موها را به هم می چسباند، ممکن است در اثر شانه کردن،
موها کنده شده و قبل از پایان مرحله آناژن از فولیکول مو خارج شده و بریزند.
مشاهده مطلب
آیا کاندیشنر باعث ریزش مو می شود
مراقبت از مو
مراقبت از مو چیست؟
به تکنیک های صحیح شستشو و
شامپو کردن مو
، محافظت از مو در برابر خشکی و دهیدراتگی، محافظت از مو در برابر آسیب های محیطی و مواد شیمیایی مراقبت از مو گفته می شود. بخش مهمی از مراقبت از مو هم به راهکارهای تغذیه ای و سبک زندگی مربوط می شود. مراقبت از
موی رنگ شده
، مراقبت از موی کراتین شده، مراقبت از
موی آسیب دیده مباحثی هستند که در این مقاله در موردشان صحبت می شود.
برای جلوگیری از
ریزش مو
و حفاظت صحیح از پوست کف سر مقالات مربوط به بخش
اسکراب اسکالپ
را دنبال کنید
چرا مراقبت از مو مهم است؟
مو به عنوان یکی از ضمائم پوست نقش مهمی در زیبایی انسان بازی می کند. داشتن موی سالم و زیبا باعث می شود که جوانتر به نظر برسیم. برای کسانی که می خواهند موهای خود را بلند کنند، مراقبت از مو بسیار مهم است زیرا مویی که آسیب دیده باشد اولا زیبا نیست و ثانیا زیاد دوام نمی آورد و قبل از اینکه به اندازه دلخواه برسد، دچار ریزش مو خواهد شد. برای کسانی که می خواهند موهای خود را
مدل بدهند و زیبایی ظاهری مو برایشان مهم است باید مراقبت از مو را رعایت کنند تا موهایشان در اثر باد داغ سشوار، مواد شیمیایی موجود در
اسپری های مو، وکس های مو و بخصوص تاپیک های مو آسیب نبیند. اگر از محصولات آرایش مو استفاده می کنید حتما قبل از خواب شامپو کنید. اگر نگران این هستید که شامپوکردن مو آیا به موهایتان آسیب می رساند یا خیر مطلب مربوط به
روش صحیح شامپو کردن مو
را بخوانید.
چگونه از موهای خود مراقبت کنیم؟ روش صحیح مراقبت ازموی سر
زیبایی موها در درجه اول نتیجه سلامت ریشه و ساقه مو است. پس در درجه اول باید مو را بشناسیم. با
آناتومی مو
آشنایی مختصر داشته باشیم و بدانیم از چه قسمت هایی تشکیل شده است. مو دو بخش دارد. بخشی از آن که داخل پوست سر فرورفته و دیده نمی شود و به آن ریشه مو گفته می شود و بخش دوم که از سطح پوست بیرون آمده و دیده می شود که به آن ساقه مو گفته می شود.
مراقبت از ریشه مو
اگر مو را به گلی تشبیه کنیم که ریشه در خاک دارد، ریشه مو مثل ریشه گل است با این تفاوت که در گلدانی به نام
فولیکول مو
کاشته شده است. فولیکول مو به فرورفتگی بخش فوقانی پوست یعنی
به بخش میانی پوست یعنی درم گفته می شود. به بخش پیازی شکل ریشه مو پیاز مو گفته می شود. در بخش فرورفته پیاز مو یک برامدگی وجود دارد که به آن درمال پاپیلا گفته می شود. در واقع اکسیژن رسانی و تغذیه مو از طریق درمال پاپیلا انجام می شود. در داخل درمال پاپیلا مویرگ ها وجود دارد که تا قله پاپی آمده و برگشته است.
پیاز مو مثل پیاز معمولی از لایه های مختلفی تشکیل شده است. پایینی ترین لایه آن که به درمال پاپیلا متصل است ماتریس مو نام دارد. تا زمانی که موها در فاز آناژن قرار دارند اتصال ماتریس مو به
درمال پاپیلا
برقرار است و موها رشد می کند. معمولا موها 2 تا 6 سال در فاز
آناژن
می مانند و مو به رشد خود ادامه میدهد. بعد از آن مو وارد یک فاز بینابینی به نام کاتاژن می شود که در ان اتصال مو به پوست سر قطع شده. در واقع ماتریس مو دیگر به درمال پاپیلا اتصال ندارد اما هنوز روی سر قرار گرفته. مثل دندانی که لق شده و منتظر افتادن است. بعد از آن مو وارد فاز تلوژن شده و ریزش می کند.
مراقبت از ریشه مو شامل تکنیک هایی است که اولا درمال پاپیلا را تقویت کند و آن را بزرگ و سرحال نگه دارد. ثانیا آلودگی هایی که داخل فولیکول های مو به دام افتاده و مانع از ورود اکسیژن به عمق فولیکول مو می شود را پاک کند. این آلودگی ها شامل
سبوم
انباشته شده و سلولهای مرده است که به جای خارج شدن از فولیکول، داخل آن به دام افتاده و انباشته شده است.
مبحث مراقبت تخصصی از ریشه مو تحت عنوان
اسکراب اسکالپ
مطرح شده است. اسکراب اسکالپ به مجموعه اقداماتی گفته می شود برای پاکسازی عمقی کف سر، لایه برداری از کف سر، روغن تراپی اسکالپ، دتاکس اسکالپ، کربوکسی تراپی اسکالپ و تقویت ریشه مو با سرم ها و ویال های درمانی گفته می شود. شوره های خشک و شوره های چرب،
درماتیت سبورئیک خفیف
با این تکنیک ها قابل درمان است. این آموزش در دو سطح
مقدماتی
و
پیشرفته
توسط احسان حسنانی آموزش داده شده که برای اطلاع از سرفصلها و تهیه این دوره ها می توانید با شماره 09101971690 در ارتباط باشید
مراقبت از ساقه مو
ساقه مو یا محور مو به آن بخش از مو گفته می شود که از پوست سر بیرون زده و دیده می شود. استفاده از شامپوهای خشن و عادت های ناصحیح شامپو کردن از اقداماتی است که در دراز مدت به ساقه مو آسیب می زند. ساقه مو با لایه ای به نام
کوتیکول
پوشیده شده که مثل پولک های ماهی است. در ساقه موی سالم پولک های کوتیکول مو مثل پولک های ماهی یا مثل سقف شیروانی به شکل مرتب روی هم قرار گرفته اند. اما در اثر مواجهه با
پرتوهای فرابنفش
،
آلودگی هوا
، مواجهه با مواد شیمیایی خشن مثل
مواد دکلره
،
رنگ مو، مواد فر و مواد صافی (چه صافی
ریباندینگ
و چه
صافی کراتین
) این پولک ها دیگر به شکل منظم روی یکدیگر نمی خوابند.
در
مبحث تخصصی مراقبت از ساقه مو
توضیح داده ایم که یک لیپید خاص در موی سالم با پیوند کووالانسی به پولک های مو چسبیده که در موهای آسیب دیده این لیپید وجود ندارد. به همین دلیل با استفاده از نرم کننده ها و
کاندیشنرها
سعی می کنیم این لیپید از دست رفته را جبران کنیم. اما پیوندی که برای چسباندن لیپید موجود در نرم کننده ها و محصولات ترمیم مو در اختیار داریم فقط پیوند یونی تشکیل می دهند بنابراین پایدار نیستند.
علاوه بر کوتیکول مو، بخش درونی ساقه مو هم ممکن است آسیب ببیند. در لایه میانی مو که
کورتکس نام دارد، پیوندهایی وجود دارد که اگر از بین برود جبران کردن آنها بسیار مشکل است. به جز پیوندهای هیدروژنی و یونی که در داخل کوتکس مو وجود دارد و رشته های اسید آمینه موازی را به هم پیوند می دهد، پیوندهای دیگری به نام پیوند گوگردی و پیوند پپتیدی هم هست که در واقع اسکلت مو به وجود آنها وابسته است.
مشاهده مطلبملانوسیت ها یا سلولهای ملانین ساز پوست
ملانوسیتها سلولهای کلیدی تولید رنگ پوست هستند که با تولید ملانین از پوست در برابر آسیبهای محیطی بهویژه اشعه UV محافظت میکنند. تفاوت رنگ پوست بیشتر به میزان فعالیت این سلولها مربوط است تا تعداد آنها. اختلال در عملکرد ملانوسیتها میتواند باعث لک، روشن شدن غیرطبیعی یا حتی سرطان پوست شود.
ملانوسیت های پوست
ملانوسیت های مو
بعد از اینکه ملانین در ملانوسیت های فولیکول مو ساخته شد، به کراتینوسیت های پیاز مو منتقل می شود و رنگ طبیعی مو را تشکیل می دهد.
مشاهده مطلب
ملانوسیت ها، سلول های دندانه دار هستند که ملانین تولید می کنند و رنگدانه های ملانین تولید شده از طریق دندانه ها وارد کراتینوسیت های مجاور می شود
نفوذ به پوست - قسمت دوم: گرما و افزایش حرارت
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی دیگر از راه کارهای استفاده از روش گرم کردن و حرارت دادن است. گرما انرژی جنبشی مولکولها را بالا می برد. به همین علت نفوذ پذیرتر میشوند. برای گرم کردن از روش های مختلفی استفاده می شود. یکی از آنها بخور دادن است. بخور گرم باعث می شود که اولا آب بین سلولهای بیفتد. به این ترتیب غشاء سلولهای متورم شده و فضای بین سلولها هم بازتر می شود. ماسکهای حرارتی مثل ماسک گچی که در داخل آنها واکنش هایی از جنس هیدراسیون انجام می شود که واکنش های گرما زا هستند و همچنین پلاستیک هایی که داخلشان المنت هست و به وارم ماسک ها معروفند می توانند برای افزایش نفوذ، راهکار خوبی باشند.
همان طور که می بینید در سطح پوست یک روزنه هایی وجود دارد، یک مجراهای کوچکی وجود دارد. یکی از این مجراها مجرایی است که به غدد عرق وصل می شود. یکی دیگر از این مجراها آن مجراهایی است که در واقع دهانه فولیکول (Follicle) ما است. فولیکول فرورفتگی است که در داخل آن مو تشکیل می شود، رشد می کند و از پوست سر بیرون می آورد. به این فولیکول غده هایی از جنس غده های چربی وصل است که به آن غده سباسه (Sebaceous gland) می گوییم و چربیی تولید می کند به نام سبوم (Sebum). سبوم می آید داخل این حفره را پر می کند و از آن خارج می شود. حال یک ترکیبی را وقتی که می خواهیم وارد پوست بکنیم علاوه بر این که روش عبور از سلول یا عبور از بین سلول ها را داریم، ما روش نفوذ از منافذ را هم داریم.
در داخل غده عرق و مجرای آن همان طور که از اسمش پیداست عرق وجود دارد. یعنی آب. از جنس آب است. ترکیبات آب دوست از این طریق می آید و ترکیبات چربی دوست از داخل فولیکول می آید که داخلش پر از سبوم است. سبوم آن چربیای است که روی سطح پوست قرار می گیرد و پوست را نفوذ ناپذیر می کند. اما اگر که این چربی سیالیتش تغییر بکند، به عبارت علمی تر ویسکوزیته اش (Viscosity) تغییر بکند، مواد ممکن است در داخل پوست بتوانند نفوذ بکنند.
یک چربی را وقتی شما چربی جامد را در ماهیتابه می ریزید و گرم می کنید چه اتفاقی برای آن می افتد؟ مایع می شود. حال اگر یک چربی را که مقداری سفت است حرارتش بدهید چه اتفاقی می افتد؟ شل تر می شود، روان تر می شود، به اصطلاح علمی ویسکوزیته اش کم تر می شود. تحقیقات نشان داده است که وقتی پوست را ده تا دوازده درجه گرم کنید این مایعی که در داخل فولیکول ها است به آن سبوم می گوییم دو برابر روان تر می شود و بنابراین نفوذ ترکیبات به داخل آن راحت تر می شود.
مشاهده مطلبنفوذ به پوست - لایه برداری و حذف سلولهای مرده
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی از این راه ها لایه برداری است. همانطور که می دانیم لایه فوقانی پوست، خود از لایه های مختلفی تشکیل شده که فوقانی ترین آن، سلولهای مرده لایه شاخی می باشد. روش های مختلفی برای حذف این سلولها وجود دارد. لایه بردارهای شیمیایی، فیزیکی و آنزیمی به این منظوراستفاده می شوند. اسیدهای آلفاهیدروکسی و بتاهیدروکسی با حذف پیوندهای پروتئینی بین سلولهای لایه شاخی که به آنها کورنئودسموزوم ها می گوییم به ریزش سلولهای لایه شاخی کمک می کنند و ضخامت لایه شاخی را کاهش می دهند.
در داخل پوست ما منافذی وجود دارد که در داخل این منافذ هم ممکن است آلودگی ها قرار بگیرند. قابل توجه آن هایی که از کرم پودر و آرایش استفاده می کنند. کرم پودر و محصولات آرایشی می آید نفوذ می کند به داخل این منافذ. مخصوصا این منفذی که به غده چربی وصل است به آن فولیکول (Follicle) می گوییم و از آن مو بیرون می آید و در نتیجه پاک سازی عمقی یکی از اهدافش این است که داخل این منافذ پوست را هم پاک بکند.
مشاهده مطلبنفوذ به پوست - قسمت پنجم: الکتروتراپی
پوست انسان سد نفوذ ناپذیری است که مواد به آسانی به داخل آن نفوذ نمی کند. به همین دلیل باید راه هایی پیدا کرد که بتوانیم مواد موثره و ترکیبات دارویی را به داخل پوست وارد کنیم. یکی از این روش ها الکتروتراپی است. این روش که به هیدرودرمی نیز مشهور است با استفاده از یک جریان الکتریکی DC است که فرکانس پایینی دارد. در داخل پوست یک جریان الکتریکی خفیفی وارد می شود و این جریان الکتریکی باعث می شود که مواد دارای بارالکتریکی مثبت به داخل پوست حرکت کنند. آب و مواد جاذب الرطوبه اسیدی با این جریان حرکت می کنند و پوست را به صورت موقتی سرشار از رطوبت می کنند. این رطوبت علاوه بر شاداب سازی پوست، به افزایش نفوذ ترکیبات موثره نیز کمک می کند. نوعی دیگر از الکتروتراپی که به هایفرکوئنسی مشهور است دستگاهی است که یک جریان متناوب فرکانس بالا را از طریق یک بازویی یا هندپیس وارد الکترودهای شیشه ای می کند که به شکل های مختلفی موجودند. انواع قارچی، قاشقی، نقطه ای و شانه ای هستند که کاربردهای مختلفی دارند. در داخل این الکترودها، یک گاز بی اثر مثل ارگون یا نئون وجود دارد. اگر این گاز، آرگون باشد نوری که ایجاد می شود قرمز رنگ خواهد بود. اگر نئون باشد نوری که ایجاد می شود، سبز رنگ خواهد بود. در اثر تماس الکترود با پوست، اکسیژن هوا تبدیل به ازن شده و این ازن موجب ضدعفونی شدن پوست از طریق حذف باکتری های هوازی می کند. الکترود شانه ای برای حذف جوش های پوست سر، رفع شوره و تقویت گردش خون مویرگی استفاده می شود. الکترود قارچی روی نواحی وسیعتر صورت استفاده می شود. الکترودی که تیز است روی جوش های نقطه ای استفاده میشود.
ساختار پوست را می بینید. منافذ پوست گفتیم یک دسته اش وصل می شود به غدد چربی، یک دسته اش وصل می شود به غدد عرق. آن دسته ای که به غدد عرق وصل می شود کار نداریم. آن دسته ای که به غده چربی وصل می شود نامش فولیکول است. داخلش چیست؟ چربی سبوم. چربی سبوم می خواهد خارج بشود. چه کار باید بکنیم؟ ژل دزن روی پوست می آید.
مشاهده مطلبپوست چرب - مشخصات، روش تشخیص، مراقبت ها
پوستی که دارای چربی زیاد بوده و غدد سبوم در آن ها بیش از حد فعال است را پوست چرب می نامند. پوست های چرب مستعد جوش زدن بوده و چروک های عمیقی روی آن ایجاد می شود. اگرچه استعداد چروک شدن در آن ها کمتر است. مراقبت از پوست چرب شامل پاکسازی و زدودن سلول های مرده و آلودگی های چرب پوست می باشد.
پوست هایی که دارای مقدار زیادی چربی یا سبوم هستند و غدد تولیدکننده چربی در آنها بیش از حد فعال است را پوست چرب می نامند. در پوست های چرب معمولا فولیکول ها باز و بزرگتر از حد معمول می باشند. پوست های چرب بیشتر مستعد ایجاد جوش هستند. اما استعداد چروک شدن آن کمتر است. با این وجود چروک هایی که در پوست های چرب ایجاد می شوند، بسیار عمیق تر هستند. اگر پوست چرب به شکل صحیح تمیز نشود، سلول های مرده و آلودگی ها در چربی های پوست جمع شده و با مسدود کردن فولیکول ایجاد دانه های سرسیاه یا کومدون می نمایند.
مشاهده مطلب
معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب
1- ماهیچه راست کننده = Arrector Pili
arrector pili muscles
ماهیچه راست کننده مو
ماهیچه راست کننده مو
arrector pili
ماهیچه راست کننده مو
ماهیچه راست کننده مو
2- اپیتلیال = Epithelial
epithelial detritus
بقایای اپیتلیالی؛ مواد حاصل از ریزش و تخریب سلولهای اپیتلیوم در ضایعه.
3- سلول های بنیادی = Stem Cells
4- کورتکس = Cortex
Hair shaft's cortex
کورتکس ساقه مو؛ لایه اصلی و ضخیم ساقه مو زیر کوتیکول که حاوی کراتین و رنگدانه است و استحکام، رنگ و شکل مو را تعیین میکند.
cortex
کورتکس مو، پوسته مو، لایه میانی مو، سفیده مو، بخش اصلی مو که تعیین کننده استحکام و قابلیت انعطاف مو می باشد
کورتکس مو، پوسته مو، لایه میانی مو، سفیده مو، بخش اصلی مو که تعیین کننده استحکام و قابلیت انعطاف مو می باشد
cortex2
کورتکس
کورتکس
hair cortex
کورتکس مو
کورتکس مو
hair cortex2(1)
hair cortex2
کورتکس مو
کورتکس مو
5- پیاز مو = Hair Bulb
6- تار مو = Hair Strand
7- فولیکول مو = Hair Follicle
Hair follicle
فولیکول مو؛ واحد پوستی تولیدکننده مو که شامل پیاز مو، ساقه در حال رشد، غدد وابسته و دهانه فولیکولی است.
Hair follicles
فولیکولهای مو؛ واحدهای پوستی تولیدکننده مو که میتوانند در عفونتهایی مانند تینئا کاپیتیس، فولیکولیت قارچی یا التهابهای عمقیتر درگیر شوند.
scalp hair follicle
فولیکول موی پوست سر؛ ساختار تولیدکننده مو در اسکالپ.
Multiple hair follicles
فولیکولهای موی متعدد؛ درگیری همزمان چند فولیکول که در بیماریهایی مانند کاربانکل، فولیکولیت گسترده یا سلولیت دیسکتینگ اهمیت دارد.
spares the hair follicle
فولیکول مو را درگیر یا تخریب نمیکند و آن را سالم باقی میگذارد.
Peripheral hair follicles
فولیکولهای موی محیطی؛ فولیکولهای اطراف ضایعه اصلی که ممکن است در گسترش التهاب یا تبدیل فورونکل به کاربانکل درگیر شوند.
destruction of the hair follicle
تخریب فولیکول مو که میتواند به ریزش موی دائمی و آلوپسی اسکاری منجر شود.
Pores may be clogged from dead skin cell buildup in the hair follicle
منافذ پوست ممکن است در اثر انباشت سلول مرده در فولیکول مو مسدود شده باشد
منافذ پوست ممکن است در اثر انباشت سلول مرده در فولیکول مو مسدود شده باشد
hair follicle
فولیکول مو
فولیکول مو
hair follicles
فولیکول های مو
فولیکول های مو
hair follicles2
فولیکول های مو
فولیکول های مو
8- کراتینوسیت = Keratinocytes
keratinocytes
کراتینوسیتها؛ سلولهای اصلی اپیدرم و اپیتلیوم فولیکولی که کراتین تولید میکنند.
keratinocytes
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی
9- سازنده = Manufacturer
10- ملانوسیت = Melanocyte
Rete ridge melanocytes
ملانوسیتهای رتهریج؛ سلولهای تولیدکننده ملانین در برجستگیهای اپیدرمی که در ایجاد الگوهای رنگدانهای پوست نقش دارند.
melanocytes 2
melanocytes(1)
melanocytes
ملانوسیتها، سلولهای رنگدانه ساز
ملانوسیتها، سلولهای رنگدانه ساز
11- رنگدانه = Cosmetic Pigments