باورهای نادرست در مورد ریزش مو

چکیده: خیلی ها فکر می کنند فعالیتهای فکری باعث طاسی سر می شوند. خیلی ها ریزش مو را به قدرت مردانگی ربط می دهند. آما آیا واقیت دارد؟ ریزش مو ربطی به هوش و ذکاوت، توانمندی جنسی و شغل و طبقه اجتماعی افراد ندارد. با مثال های نقض می توان بسیاری از افسانه های ریزش مو را نقض نمود. ریشه برخی از این باورهای نادرست در این نوشته با حقایق علمی مقایسه شده است.

نویسنده:

احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.

افسانه های زیادی وجود دارند که طاسی موی سر را به هوش و ذکاوت، توانمندی جنسی، شغل و طبقه اجتماعی افراد ربط می دهند. هر چند که بسیاری از آنها را می توان با مثال نقض یا عدم وجود دلیل های علمی کافی رد کرد اما در اینجا به طور مختصر فلسفه شکل گیری این باورها را ریشه یابی کرده و آن را با حقایق علمی مقایسه می کنیم.

باور نادرست: فعالیتهای فکری باعث طاسی سر می شوند!

فلسفه پیدایش این افسانه شاید این باشد که: چون مغز در داخل جمجمه و درست زیر محل رویش مو قرار گرفته، تصور می شد که کارهای فکری مثل درس خواندن باعث می شود خون به ریشه موها نرسد و آن را دال بر ریزش مو می دانستند. بعد هم مثلا با دیدن کسانی که کارشان فکری است و مویشان ریخته و مقایسه آنها با افرادی با همان سن و سال که کارشان بدنی است ولی مویشان نریخته ادعای خود را به اصطلاح ثابت می کردند. حقیقت آن است که: ریزش مو انواع مختلف و علتهای متفاوتی دارد بطوریکه دانشمندان مختلف هر کدام با توجه به نوع نگرش و دیدگاه تخصصیشان این پدیده را به صورت های مختلفی تقسیم بندی کرده اند. برخی ریزش مو را بر اساس مشاهدات بالینی تقسیم بندی کرده اند برخی از دید جنبه های آسیب شناسی و عده ای هم برحسب علت ایجاد طاسی.
ریزش مو در بعضی از افراد ارثی است. برخی در اثر اختلالات غدد داخلی. بعضی از انواع طاسی به بیماری های پوستی برمی گردد برخی به بیماری های عمومی. بعضی از انواع ریزش مو موقتی است و برخی دائمی. بعضی در اثر مواد شیمیایی مثل مصرف انواع داروها بوجود آمده اند برخی در اثر فشارهای مکانیکی مثل دم اسبی کردن مو ها. بعضی از انواع ریزش مو منشا تغذیه ای دارند برخی هم در اثر استرسهای روانی بوجود می آیند. خلاصه اینکه ریزش مو انواع گوناگونی دارد و عوامل مختلفی می توانند باعث ریزش مو شوند. بنابراین: با دیدن یک سر بی مو نمی توان در مورد دانشمند یا با سواد بودن فرد قضاوت کرد!

باور نادرست: مردان طاس از نظر جنسی توانمندتر هستند!

فلسفه پیدایش این افسانه شاید این باشد که: پزشکان در گذشته طبیعت و اخلاط آدمی را در توجیه پدیده ریزش مو دخیل می دانستند. مثلا ارسطو معتقد بود: مردانی که دچار طاسی سر می شوند دارای طبعی گرم و قدرت جنسی بالاتری هستند. از آن پس مردم به تبعیت از او به این امر معتقد شدند. در مصر باستان طاس بودن سر باعث افتخار یک مرد بود! تا اینکه بعدها با اندازه گیری میزان هورمونهای مردانه در خون افراد طاس این ابهامات برطرف شد. مثلا نتیجه مطالعه تحقیقاتی که بر روی 40 مرد سالم با متوسط سن51 سال در درمانگاه سلطنتی انگلستان انجام شد نشان داد که طاسی سر ربطی به زیاد بودن هورمون مردانه تستوسترون ندارد و همچنین دلیلی برای بیشتر بودن قدرت مردانگی افراد طاس یافت نشد. (مرجع)
حقیقت آن است که: بعضی از اشکال ریزش مو به علت وجود هورمون مردانه (آندروژن) در افراد مستعد از نظر ژنتیکی ایجاد می شود. به همین دلیل به این نوع ریزش مو آندروژنتیک می گویند چون ترکیبی از دو عامل آندروژن (هورمونهای مردانه) و ژنتیک (زمینه ارثی) باعث ایجاد این نوع از ریزش مو می شوند. دقت کنید که حضور هر دو این عوامل برای طاسی سر لازم است و وجود یک عامل کافی نیست. مثلا مردی که قبل از بلوغ اخته شده باشد هیچ وقت دچار ریزش موی از نوع آندروژنتیک نمی شود و برعکس در افرادی که زمینه ارثی وجودندارد، وجود هورمونهای مردانه باعث ریزش مو نمی شود. بنابراین: طاس بودن سر هیچ ربطی به قدرت باروری یا مردانگی یک مرد ندارد. (مرجع)

باور نادرست: تراشیدن مو با تیغ باعث افزایش ضخامت و استحکام آن می شود!

فلسفه پیدایش این افسانه شاید این باشد که: نوک تارهای مو در اثر پدیده ریزش طبیعی مو به مرور مخروطی و تیز می شود. بنابراین ضخامت مو در محل اتصال آن به پوست بیشتر از نوک آن است. در اثر تراشیدن مو با تیغ، نوک مخروطی مو چیده می شود بنابراین موی تراشیده شده در هنگام رویش مجدد ضخیمتر و زبرتر به نظر می رسد.
حقیقت آن است که: تراشیدن مو با تیغ نه سرعت رشد مو را زیاد می کند، نه باعث افزایش ضخامت آن می شود. این موضوع حتی به صورت کلینیکی نیز به اثبات رسیده. در حقیقت پارامترهایی مانند سرعت رشد مو و ضخامت آن به خصوصیات ژنتیکی موی افراد بر می گردد. تراشیدن مو با تیغ همچنین موجب بازیابی موهای از دست رفته و تقویت ریشه مو نیز نمی گردد!! ضمنا تغییر رنگ مو و تیره شدن آن نیز به تراشیدن مو ارتباطی ندارد بلکه پدیده ای است که در اثر تغییرات هورمونی رخ می دهد.

باور نادرست: طاسی سر فقط از طرف خانواده مادری به ارث می رسد!

فلسفه پیدایش این افسانه شاید این باشد که: ژن دریافت کننده آندروژن (Androgen receptor) بر روی کروموزوم X قرار گرفته و مردان همیشه کروموزوم X را از مادرانشان ارث می برند.
حقیقت آن است که: فقط این ژن نیست که باعث ریزش مو می شود بلکه ژنهای دیگری نیز در این فرایند دخیل هستند که مستقل از جنسیت والدین هستند. بنابراین: ژن ریزش مو ممکن است از هر دو طرف مادر و پدر به ارث برسد.

باور نادرست: شروع زودرس درمانهای ریزش مو وابستگی ایجاد می کند!

درمانهای ریزش موی ارثی معمولاً از نوع نگهدارنده هستند. به همین علت اگر زودتر شروع شوند بهتر است.

•
• شایعات ریزش مو

مطلب قبلی: محلول های ضد ریزش مو

مطلب بعدی: ریزش موی هورمونی

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- ریشه موها = Hair Roots

Hair roots through the scalp

ریشه‌های مو در پوست سر؛ بخش‌های پروگزیمال مو که داخل فولیکول قرار دارند و بررسی آن‌ها در آزمون کشش مو یا میکروسکوپی برای تعیین فاز رشد اهمیت دارد.

2- دم اسبی = Ponytail

pigtails is when you have two ponytails
در آرایشگاه: پیگ تیل pigtail مدل مویی است که شامل دو دسته موی دم اسبی شده ponytail می باشد.

ponytail
دم اسبی، بستن موها از پشت

3- بازیابی = Restore

4- آندروژنتیک = Androgenetic

Androgenetic alopecia

آلوپسی آندروژنتیک؛ شایع‌ترین نوع ریزش موی غیر اسکاری وابسته به زمینه ژنتیکی و اثر آندروژن‌ها که با مینیاتوریزاسیون فولیکول و تنوع قطر مو مشخص می‌شود.

5- رویش مو = Hair Growth

6- تیره شدن = Pigmentation

Hyperpigmentation or darker blotches of color
هایپرپیگمنتاسیون یا نواحی تیره رنگی

Hyperpigmentation, wrinkles or sagging will all be present in the skin
لک، چروک یا افتادگی پوست ظاهر خواهند شد

anti pigmentation effect
اثر ضدلک

hyperpigmentation
هایپرپیگمنتاسیون، عارضه بی خطر پوستی که در آن بخش هایی از پوست تیره تر از بخش های دیگر است، تجمع غیریکنواخت رنگدانه های ملانین در پوست، تیرگی پوست، لک پوست

pigmentation
تیره شدن
رنگی شدن

7- بالینی = Clinical

clinically

از نظر بالینی؛ یعنی بر اساس ظاهر، علائم و معاینه بیمار.

Clinical features

ویژگی‌های بالینی؛ علائم و نشانه‌های قابل مشاهده یا گزارش‌شده توسط بیمار که برای تشخیص بیماری استفاده می‌شوند.

clinical variants

گونه‌ها یا اشکال بالینی مختلف یک بیماری که با تظاهرهای متفاوت پوستی دیده می‌شوند.

Clinical manifestation

تظاهر بالینی؛ شکل ظاهری و علائم بیماری در بیمار، مانند خارش، پوسته‌ریزی، اریتم حلقوی، پلاک، پوسچول، ریزش مو یا التهاب.

Clinically atypical cutaneous symptoms

علائم پوستی بالینی غیرتیپیک؛ تظاهرات پوستی نامعمول یا تغییرشکل‌یافته که با الگوی کلاسیک بیماری تطابق کامل ندارند و ممکن است نیازمند KOH، کشت یا بیوپسی برای تشخیص باشند.

clinical tests
تستهای بالینی، آزمایشات بالینی، آزمون های بالینی، تست های کلینیکی