محلول های ضد ریزش مو
چکیده: در بازار پرهیاهوی محصولات آرایشی بهداشتی خیلی از محصولات، خیلی ها ادعا می کنند محصولشان ضد ریزش مو است. اطلاعات صحیح و بی طرف خیلی کم یاب شده.
نویسنده:
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
در حال حاضر ترکیبات مختلفی به صورت محلول، شامپو، لوسیون، روغن، کرم و حتی ترکیبات خوراکی در بازار وجود دارد که سازندگان و فروشندگان ادعا می کنند باعث درمان ریزش مو می شود. کافی است شما سری به داروخانه سر راهتان بزنید و یا حتی به عطاری محلتان مراجعه کنید تا چند داروی معجزه آسا برای درمان طاسی سرتان به شما ارائه نماید. اما اگر از مصرف کنندگان آن سوال کنید متوجه خواهید شد که این داروها معمولا موثر نیستند.
در واقع تنها تاثیر چند ترکیب محدود، آن هم به طور نسبی برای ریزش مو به صورت علمی به اثبات رسیده است که در مورد مواد موثره آنها و مکانیسم عملکرد آن صحبت خواهیم نمود.
چنانچه قبلا اشاره شد طاسی سرارثی یا آندروژنتیک تاثیر دوعامل است اول زمینه ارثی و دوم هورمونهای مردانه. برای درمان این عارضه کافی است که یکی از این عوامل حذف شوند اما متاسفانه این کار با مشکلات زیادی همراه است.
محصولات بیشماری در بازار وجود دارد که برای درمان این عارضه ساخته شده است که محبوب ترین آنها ماینوکسیدیل (ریگین) ، فیناستراید (پروپشیا) و آمینکسیل هستند.
در درمان با پروپشیا چند نکته قابل توجه است:
1- تاثیراین دارو بر ریزش مو تنها در دو سوم افراد قابل توجه است. (یعنی حدودا در سی در صدافراد بی تاثیر است)
2- این دارو فقط توسط آقایان قابل مصرف است و خانمها نمی توانند از آن استفاده کنند. خانمهای حامله اصلا نباید به آن دست بزنند!
3- طول مدت درمان برای همیشه است. یعنی باید روزانه یک قرص برای همیشه مصرف شود و در صورت قطع دارو نتایج برگشت خواهد نمود.
4- حداقل سه ماه زمان لازم است تا تاثیر این دارو مشاهده شود.
5- مهمترین عارضه جانبی این ماده کاهش میل جنسی است که خوشبختانه در کمتر از 5 درصد افراد مشاهده می شود.
6- درمان با این دارو فعلا در کشور ما بسیار گرانقیمت است.
7- هرچند در مورد سالم بودن این دارو تبلیغات فراوانی شده است اما به دلیل آنکه مدت زیادی از حضور آن در بازار نگذشته، هنوز عوارض درازمدت آن مشخص نیست.
مکانیسم عملکرد این ماده در افزایش رشد و ضخامت مو ها مشخص نیست اما به نظر می رسد که اثر مستقیمی روی تکثیر سلول های ریشه مو دارد.
در درمان با ماینوکسیدیل چند نکته قابل توجه است:
۱- تنها حدود ۳۰ درصد افراد، از این دارو خوب جواب می گیرند.
۲- این محلول به صورت ۲ تا ۵ درصد عرضه شده و باید روزی ۲ بار روی قسمت طاس سر و حتی نواحی مجاور آن مالیده شود
۳- حداقل ۱ سی سی در هربار استفاده لازم است به کار رود
۴- جذب آن از طریق پوست حدود ۴ ساعت طول می کشد.
۵- این محلول باید برای همیشه مصرف شود و در صورت قطع مصرف، نتایج برگشت خواهدنمود.
۶- حداقل چند ماه لازم است تا اثرات درمانی آن مشاهده شود.
۷- این ترکیب را هم آقایان می توانند استفاده کنند و هم خانمها
۸- به علت جذب اندک آن عوارض سیستمیک به دنبال ندارد (کمتر از ۵ درصد ماینوکسیدیل مالیده شده جذب می شود.)
در مجموع داروی سالمی است عوارض موضعی آن گاهی اوقات تحریک پوست و درماتیت است. پرمویی صورت و سردرد از عوارض نادر استفاده از این دارو است.
ماینوکسیدیل اثر وازودیلاتوری دارد؛ یعنی میتواند با گشاد کردن عروق، تا حدی جریان خون موضعی را افزایش دهد. با این حال، اثر اصلی آن فقط به خونرسانی محدود نمیشود و در مطالعات، نقش آن در طولانیتر کردن فاز رشد مو، کمک به فعالتر شدن فولیکولها و ضخیمتر شدن تار مو نیز مطرح شده است.
در مقابل، درباره آمینکسیل گفته میشود که بیشتر روی کاهش سفتی و فیبروز اطراف فولیکول مو اثر دارد و به حفظ محیط مناسب اطراف ریشه مو کمک میکند. با این حال، مطالعات انجامشده درباره آمینکسیل نسبت به ماینوکسیدیل بسیار محدودتر است و شواهد علمی آن قدرت و گستردگی ماینوکسیدیل را ندارد.
معروف شدن آمینکسیل تا حد زیادی به استفاده و معرفی آن توسط برندهایی مثل لورآل و ویشی مربوط است. بنابراین نباید آن را بهعنوان یک کشف جدید یا جایگزینی برای ماینوکسیدیل در نظر گرفت. آمینکسیل ممکن است در برخی محصولات ضدریزش بهعنوان ترکیب کمکی استفاده شود، اما ماینوکسیدیل نیست و جایگاه درمانی ماینوکسیدیل را هم ندارد.
در واقع تنها تاثیر چند ترکیب محدود، آن هم به طور نسبی برای ریزش مو به صورت علمی به اثبات رسیده است که در مورد مواد موثره آنها و مکانیسم عملکرد آن صحبت خواهیم نمود.
چنانچه قبلا اشاره شد طاسی سرارثی یا آندروژنتیک تاثیر دوعامل است اول زمینه ارثی و دوم هورمونهای مردانه. برای درمان این عارضه کافی است که یکی از این عوامل حذف شوند اما متاسفانه این کار با مشکلات زیادی همراه است.
در مورد عامل نخست تا کنون علم ژنتیک هنوز به آن مرحله از پیشرفت نرسیده که بتواند ژنهای مربوط به ریزش مو را در انسان تغییر بدهد.
در مورد عامل دوم یعنی هورمونهای مردانه این امر ممکن نیست چرا که خواص دیگر جنسی در مردان را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. مثلا اگر فرد مذکری را قبل از دوران بلوغ اخته کنند این فرد دچار طاسی آندروژنتیک نمی شود اما آیا کسی حاضر است که این درمان را قبول نماید؟
با توجه به توضیحات فوق باید دنبال راهی بود که بتوان از تاثیر هورمونهای جنسی روی موها جلوگیری کند بدون اینکه روی دیگر اعضاء بدن اثر سوء بگذارد. اما به دست آوردن چنین دارویی کار ساده ای نیست و سالهاست که توجه دانشمندان و ده ها شرکت دارویی بزرگ را در جهان به خود معطوف داشته است.
در مورد عامل دوم یعنی هورمونهای مردانه این امر ممکن نیست چرا که خواص دیگر جنسی در مردان را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. مثلا اگر فرد مذکری را قبل از دوران بلوغ اخته کنند این فرد دچار طاسی آندروژنتیک نمی شود اما آیا کسی حاضر است که این درمان را قبول نماید؟
محصولات بیشماری در بازار وجود دارد که برای درمان این عارضه ساخته شده است که محبوب ترین آنها ماینوکسیدیل (ریگین) ، فیناستراید (پروپشیا) و آمینکسیل هستند.
•
ماینوکسیدیل یک داروی رگ گشا است که برای متوقف کردن یا کند کردن فرایند ریزش مو و یا برای افزایش رشد مجدد مو بدون نیاز به نسخه پزشک (به صورت OTC) به فروش می رسد.
• فیناستراید دارویی است که با اثر بر آنزیم تبدیل کننده تستوسترون به دی هیدروتستوسترون (DHT) ریزش مو را متوقف می سازد.
• آمینکسیل یک ملکول پتنت شده از کمپانی لورآل است.
• کاپیسلپرو یک ملکول پتنت شده از کمپانی فیتو است.
• پپتیدمس باعث کوتاه شدن فاز استراحت و افزایش فاز رشد می شود. تاثیر آن در تخریب سوپراکسیدها است.
• کتوکونازول این ترکیب هم خاصیت ضد قارچی دارد و هم مهارکننده آنزیم 5آلفا ردوکتاز
• آزالئیک اسید نتیجه تحقیقی که بر روی این ماده انجام شده نشان می دهد که آزالئیک اسید، از تشکیل DHT ممانعت می کند.
• کاپیلر سازندگان آن ادعا می کنند راه حل طبیعی برای درمان مو یافته اند که هم توسط آقایان و هم توسط خانمها قابل استفاده است.
• شانه لیزری توسط FDA تایید نشده و یک ماده درمانی به شمار نمی آید بلکه فقط یک وسیله آرایشی به حساب می آید. سازندگان ادعا کرده اند ازآنجا که به هنگام استفاده از این شانه از لابه لای دندانه های آن پرتوهای ضعیف لیزری تولید میشود این پرتوها با نفوذ درپوست سر،پیاز موراتحریک کرده و سبب تحریک سلول های موبرای ترشح مواد شیمیایی میشود که رشد مو را بدنبال دارد.
• فیناستراید دارویی است که با اثر بر آنزیم تبدیل کننده تستوسترون به دی هیدروتستوسترون (DHT) ریزش مو را متوقف می سازد.
• آمینکسیل یک ملکول پتنت شده از کمپانی لورآل است.
• کاپیسلپرو یک ملکول پتنت شده از کمپانی فیتو است.
• پپتیدمس باعث کوتاه شدن فاز استراحت و افزایش فاز رشد می شود. تاثیر آن در تخریب سوپراکسیدها است.
• کتوکونازول این ترکیب هم خاصیت ضد قارچی دارد و هم مهارکننده آنزیم 5آلفا ردوکتاز
• آزالئیک اسید نتیجه تحقیقی که بر روی این ماده انجام شده نشان می دهد که آزالئیک اسید، از تشکیل DHT ممانعت می کند.
• کاپیلر سازندگان آن ادعا می کنند راه حل طبیعی برای درمان مو یافته اند که هم توسط آقایان و هم توسط خانمها قابل استفاده است.
• شانه لیزری توسط FDA تایید نشده و یک ماده درمانی به شمار نمی آید بلکه فقط یک وسیله آرایشی به حساب می آید. سازندگان ادعا کرده اند ازآنجا که به هنگام استفاده از این شانه از لابه لای دندانه های آن پرتوهای ضعیف لیزری تولید میشود این پرتوها با نفوذ درپوست سر،پیاز موراتحریک کرده و سبب تحریک سلول های موبرای ترشح مواد شیمیایی میشود که رشد مو را بدنبال دارد.
فیناستراید ( ماده موثره پروپشیا)
یکی از داروهایی که اثر درمانی آن در ریزش مو به اثبات رسیده داروی فیناستراید است که در بازار با نام تجاری پروپشیا به فروش می رسد. این دارو سالها برای درمان پروستات در مردان استفاده می شد پس از مدتی پزشکان مشاهده کردند که ریزش موی بسیاری از مصرف کنندگان این داروکه دچارطاسی آندروژنتیک بودند متوقف شد حتی تعدادی از موهای ریخته شده مجددا بازگشت نمود. پس از تحقیقاتی که در مورد اثر این دارو بر درمان ریزش مو به عمل آمد مشخص گردید که تاثیر این دارو به این صورت است که باعث مهار آنزیمی به نام 5-آلفا ردوکتاز می شود. این آنزیم آنزیمی است که تستوسترون را به دی هیدروتستوسترون (قوی ترین هورمون مردانه موجود در خون و موثرترین عامل ریزش مو) تبدیل می کند. مطالعات بالینی جهت تعیین اثر بخشی و ایمنی این ماده در 33مرکز در آمریکا و 27مرکز در دیگر کشورها به انجام رسید تا اینکه در سال 1998مورد تایید سازمان نظارت بر دارو و درمان آمریکا قرار گرفت.در درمان با پروپشیا چند نکته قابل توجه است:
1- تاثیراین دارو بر ریزش مو تنها در دو سوم افراد قابل توجه است. (یعنی حدودا در سی در صدافراد بی تاثیر است)
2- این دارو فقط توسط آقایان قابل مصرف است و خانمها نمی توانند از آن استفاده کنند. خانمهای حامله اصلا نباید به آن دست بزنند!
3- طول مدت درمان برای همیشه است. یعنی باید روزانه یک قرص برای همیشه مصرف شود و در صورت قطع دارو نتایج برگشت خواهد نمود.
4- حداقل سه ماه زمان لازم است تا تاثیر این دارو مشاهده شود.
5- مهمترین عارضه جانبی این ماده کاهش میل جنسی است که خوشبختانه در کمتر از 5 درصد افراد مشاهده می شود.
6- درمان با این دارو فعلا در کشور ما بسیار گرانقیمت است.
7- هرچند در مورد سالم بودن این دارو تبلیغات فراوانی شده است اما به دلیل آنکه مدت زیادی از حضور آن در بازار نگذشته، هنوز عوارض درازمدت آن مشخص نیست.
مینوکسیدیل (ماده موثره روگین)
محلول موضعی ماینوکسیدیل در بازار با نام تجاری روگین به فروش می رسد. این دارو نیز در گذشته مصرف دیگری داشته و تاثیر آن در ریزش مو به صورت تصادفی کشف شد. ماینوکسیدیل یک داروی ضد فشار خون است که از قدیم در درمان فشار خون های شدید مورد استفاده قرار می گرفته است. پس از گذشت مدتی ، پزشکان مشاهده کردند که مصرف کنندگان این دارو دچار پرمویی می شوند. با دیدن این عارضه جانبی، دانشمندان به این فکر افتادند که از آن در درمان طاسی استفاده کنند. اولین مطالعه در این مورد در نوامبر ۱۹۸۱ منتشر گردید. برای آنکه سایر عوارض سیستمیک را به دنبال نداشته باشد پزشکان تصمیم گرفتند که ماینوکسیدیل را به صورت موضعی تجویز کنند.مکانیسم عملکرد این ماده در افزایش رشد و ضخامت مو ها مشخص نیست اما به نظر می رسد که اثر مستقیمی روی تکثیر سلول های ریشه مو دارد.
در درمان با ماینوکسیدیل چند نکته قابل توجه است:
۱- تنها حدود ۳۰ درصد افراد، از این دارو خوب جواب می گیرند.
۲- این محلول به صورت ۲ تا ۵ درصد عرضه شده و باید روزی ۲ بار روی قسمت طاس سر و حتی نواحی مجاور آن مالیده شود
۳- حداقل ۱ سی سی در هربار استفاده لازم است به کار رود
۴- جذب آن از طریق پوست حدود ۴ ساعت طول می کشد.
۵- این محلول باید برای همیشه مصرف شود و در صورت قطع مصرف، نتایج برگشت خواهدنمود.
۶- حداقل چند ماه لازم است تا اثرات درمانی آن مشاهده شود.
۷- این ترکیب را هم آقایان می توانند استفاده کنند و هم خانمها
۸- به علت جذب اندک آن عوارض سیستمیک به دنبال ندارد (کمتر از ۵ درصد ماینوکسیدیل مالیده شده جذب می شود.)
در مجموع داروی سالمی است عوارض موضعی آن گاهی اوقات تحریک پوست و درماتیت است. پرمویی صورت و سردرد از عوارض نادر استفاده از این دارو است.
آمینکسیل
آیا آمینکسیل همان ماینوکسیدیل است؟
خیر. آمینکسیل به هیچ عنوان همان ماینوکسیدیل نیست. شباهت ها
این دو ماده از نظر کاربرد در محصولات ضدریزش مو و تا حدی از نظر ساختار مولکولی شباهتهایی با هم دارند، اما از نظر جایگاه درمانی و میزان شواهد علمی کاملاً متفاوتاند. تفاوت ها
ماینوکسیدیل یک داروی تأییدشده برای درمان ریزش موی آندروژنتیک است، در حالی که آمینکسیل بیشتر بهعنوان یک اکتیو کازمتیک یا ترکیب کمکدرمانی در محصولات ضدریزش مو استفاده میشود.ماینوکسیدیل اثر وازودیلاتوری دارد؛ یعنی میتواند با گشاد کردن عروق، تا حدی جریان خون موضعی را افزایش دهد. با این حال، اثر اصلی آن فقط به خونرسانی محدود نمیشود و در مطالعات، نقش آن در طولانیتر کردن فاز رشد مو، کمک به فعالتر شدن فولیکولها و ضخیمتر شدن تار مو نیز مطرح شده است.
در مقابل، درباره آمینکسیل گفته میشود که بیشتر روی کاهش سفتی و فیبروز اطراف فولیکول مو اثر دارد و به حفظ محیط مناسب اطراف ریشه مو کمک میکند. با این حال، مطالعات انجامشده درباره آمینکسیل نسبت به ماینوکسیدیل بسیار محدودتر است و شواهد علمی آن قدرت و گستردگی ماینوکسیدیل را ندارد.
معروف شدن آمینکسیل تا حد زیادی به استفاده و معرفی آن توسط برندهایی مثل لورآل و ویشی مربوط است. بنابراین نباید آن را بهعنوان یک کشف جدید یا جایگزینی برای ماینوکسیدیل در نظر گرفت. آمینکسیل ممکن است در برخی محصولات ضدریزش بهعنوان ترکیب کمکی استفاده شود، اما ماینوکسیدیل نیست و جایگاه درمانی ماینوکسیدیل را هم ندارد.
خلاصه اینکه:
اسم و کاربرد این دو ماده ممکن است تا حدی شبیه به نظر برسد، اما آمینکسیل نه همان ماینوکسیدیل است، نه از نظر شواهد علمی و اثرگذاری در جایگاه ماینوکسیدیل قرار میگیرد. •
• محلول های ضد ریزش مو
مطلب قبلی: ریزش مو
مطلب بعدی: شایعات ریزش مو
معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب
1- فیناستراید = Finasteride
2- ماده درمانی = Remedy
3- ماینوکسیدیل = Minoxidil
5- مطالعات بالینی = Clinical Study
6- اثر درمانی = Therapeutic Effect
8- کتوکونازول = Ketoconazole
9- رشد مجدد = Regrowth
10- ضد قارچ = Anti Fungal
11- آندروژنتیک = Androgenetic
Androgenetic alopecia
آلوپسی آندروژنتیک؛ شایعترین نوع ریزش موی غیر اسکاری وابسته به زمینه ژنتیکی و اثر آندروژنها که با مینیاتوریزاسیون فولیکول و تنوع قطر مو مشخص میشود.
14- لیزر = Laser
Any recent facial surgeries or laser treatments
جراحی های صورت یا درمان با لیزر که اخیرا داشته است
جراحی های صورت یا درمان با لیزر که اخیرا داشته است
laser treatments
درمان هایی که با لیزر انجام می شود
درمان هایی که با لیزر انجام می شود
15- پیاز مو = Hair Bulb
16- بالینی = Clinical
clinically
از نظر بالینی؛ یعنی بر اساس ظاهر، علائم و معاینه بیمار.
Clinical features
ویژگیهای بالینی؛ علائم و نشانههای قابل مشاهده یا گزارششده توسط بیمار که برای تشخیص بیماری استفاده میشوند.
clinical variants
گونهها یا اشکال بالینی مختلف یک بیماری که با تظاهرهای متفاوت پوستی دیده میشوند.
Clinical manifestation
تظاهر بالینی؛ شکل ظاهری و علائم بیماری در بیمار، مانند خارش، پوستهریزی، اریتم حلقوی، پلاک، پوسچول، ریزش مو یا التهاب.
Clinically atypical cutaneous symptoms
علائم پوستی بالینی غیرتیپیک؛ تظاهرات پوستی نامعمول یا تغییرشکلیافته که با الگوی کلاسیک بیماری تطابق کامل ندارند و ممکن است نیازمند KOH، کشت یا بیوپسی برای تشخیص باشند.
clinical tests
تستهای بالینی، آزمایشات بالینی، آزمون های بالینی، تست های کلینیکی
تستهای بالینی، آزمایشات بالینی، آزمون های بالینی، تست های کلینیکی
17- دانه ای = Granular
Granular structure
ساختار دانهدانه؛ نمایی متشکل از ذرات ریز در تریکوسکوپی که میتواند به بقایای مو، پوسته، رسوبات یا مواد خارجی اشاره کند.
Physical exfoliants are granular scrubs and also gommages
لایه بردارهای فیزیکی اسکراب های دانه ای یا گماژها هستند
لایه بردارهای فیزیکی اسکراب های دانه ای یا گماژها هستند
18- مهارکننده = Inhibitor
Epidermal growth factor receptor inhibitors
مهارکنندههای گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال؛ داروهای ضدسرطان هدفمند که میتوانند عوارض پوستی و مویی مانند فولیکولیت، خشکی پوست و تغییرات ساقه مو ایجاد کنند.
19- تستوسترون = Testosterone
20- دندانه = Dendrite