دی هیدروتستوسترون چیست و چه نقشی در ریزش مو دارد؟

دی هیدروتستوسترون یا DHT چیست؟

دی هیدروتستوسترون یکی از مشتقات یا محصولات فرعی تستوسترون است. تستوسترون با کمک آنزیم 5 آلفا ردوکتاز نوع 2 که در غدد سباسه کنار فولیکول قرار دارد، به DHT تبدیل می شود. DHT فولیکول های مو را آتروفی می کند. هنگامی که از فعالیت DHT ممانعت می شود، فولیکول به رشد ادامه می دهد.
تحقیقات نشان داده است که ریزش موی اندروژنتیک به هورمونهای مردانه (آندروژن ها ) خصوصا تستوسترون و هورمون وابسته به آن یعنی دی هیدروتستوسترون در ارتباط است. دی هیدروتستوسترون در اثر عمل آنزیم 5α-reductase بر تستوسترون تشکیل می شود. دی هیدروتستوسترون با کاهش طول فاز رشد چرخه مو (آناژن) و افزایش طول فاز استراحت (تلوژن) باعث کوچک سازی فولیکول ها و تدریجا ساخت موهای نازکتر و کوتاهتر می شود. نهایتاً این موها به طور کامل محو می شوند. تحقیقات همچنین نشان داده است که مقدار هورمونهای تستوسترون در بدن افراد طاس طبیعی بوده و فرقی با بقیه ندارد. اما مقدار آنزیم 5α-reductase ، هورمون DHT و رسپتورهای آندروژن در بدن این افراد بیشتر است. فعالیت آنزیم 5α-reductase در آقایان، در مناطقی از بدن که دچار ریزش مو شده است شدیدتر است.

 •  فیناستراید دارویی است که با اثر بر آنزیم تبدیل کننده تستوسترون به دی هیدروتستوسترون (DHT) ریزش مو را متوقف می سازد.

 • شانه لیزری توسط FDA تایید نشده و یک ماده درمانی به شمار نمی آید بلکه فقط یک وسیله آرایشی به حساب می آید. سازندگان ادعا کرده اند ازآنجا که به هنگام استفاده از این شانه از لابه لای دندانه های آن پرتوهای ضعیف لیزری تولید میشود این پرتوها با نفوذ درپوست سر،پیاز موراتحریک کرده و سبب تحریک سلول های موبرای ترشح مواد شیمیایی میشود که رشد مو را بدنبال دارد. فیناستراید ( ماده موثره پروپشیا) یکی از داروهایی که اثر درمانی آن در ریزش مو به اثبات رسیده داروی فیناستراید است که در بازار با نام تجاری پروپشیا به فروش می رسد. این دارو سالها برای درمان پروستات در مردان استفاده می شد پس از مدتی پزشکان مشاهده کردند که ریزش موی بسیاری از مصرف کنندگان این داروکه دچارطاسی آندروژنتیک بودند متوقف شد حتی تعدادی از موهای ریخته شده مجددا بازگشت نمود. پس از تحقیقاتی که در مورد اثر این دارو بر درمان ریزش مو به عمل آمد مشخص گردید که تاثیر این دارو به این صورت است که باعث مهار آنزیمی به نام 5-آلفا ردوکتاز می شود. این آنزیم آنزیمی است که تستوسترون را به دی هیدروتستوسترون (قوی ترین هورمون مردانه موجود در خون و موثرترین عامل ریزش مو) تبدیل می کند. مطالعات بالینی جهت تعیین اثر بخشی و ایمنی این ماده در 33مرکز در آمریکا و 27مرکز در دیگر کشورها به انجام رسید تا اینکه در سال 1998مورد تایید سازمان نظارت بر دارو و درمان آمریکا قرار گرفت.

 مثلا مردی که قبل از بلوغ اخته شده باشد هیچ وقت دچار ریزش موی از نوع آندروژنتیک نمی شود و برعکس در افرادی که زمینه ارثی وجودندارد، وجود هورمونهای مردانه باعث ریزش مو نمی شود بنابراین برای درمان آن کافی است یکی از این عوامل از بین برده شود. عوامل موثر بر ریزش موی آندروژنتیک در شرایط نرمال، چرخه رشد مو تحت تاثیر اختلالات هورمونی قرار نمی گیرد. فولیکول مو توسط بافتهای پیوندی و درمال پاپیلا احاطه گردیده و التهاب یا استرسهای اکسیدانی حداقل است یا وجود ندارد. چرخه مو در افرادی که از طاسی سر رنج می برند غالباً در اثر افزایش هورمون دی هیدروتستوسترون مختل شده است. بافت پیوندی در برگیرنده فولیکول های مو در این افراد یکپارچگی خود را از دست داده، پوست سرشان بیشتر ملتهب می شود و بیشتر دستخوش استرسهای اکسیدانی می شوند.

 با افزایش سن، تعداد فولیکولهای پوست سر و اندازه آنها کاهش یافته، محور مو نازکتر شده و نتیجتاً ریزش مو افزایش می یابد. - عوامل هورمونی تحقیقات نشان داده است که ریزش موی اندروژنتیک به هورمونهای مردانه (آندروژن ها ) خصوصا تستوسترون و هورمون وابسته به آن یعنی دی هیدروتستوسترون در ارتباط است. دی هیدروتستوسترون در اثر عمل آنزیم 5α-reductase بر تستوسترون تشکیل می شود. دی هیدروتستوسترون با کاهش طول فاز رشد چرخه مو (آناژن) و افزایش طول فاز استراحت (تلوژن) باعث کوچک سازی فولیکول ها و تدریجا ساخت موهای نازکتر و کوتاهتر می شود. نهایتاً این موها به طور کامل محو می شوند. تحقیقات همچنین نشان داده است که مقدار هورمونهای تستوسترون در بدن افراد طاس طبیعی بوده و فرقی با بقیه ندارد. اما مقدار آنزیم 5α-reductase ، هورمون DHT و رسپتورهای آندروژن در بدن این افراد بیشتر است. فعالیت آنزیم 5α-reductase در آقایان، در مناطقی از بدن که دچار ریزش مو شده است شدیدتر است. - درمال پاپیلا درمال پاپیلا از گروه بسیار فعالی از سلولها (عمدتاً فیبروبلاست ها) تشکیل شده که قادرند فولیکول را از اپیدرم بسط داده و عمل ساخت تارهای مو را انجام دهند. درمال پاپیلا تولید فولیکول مو را هدایت و مدیریت می کند و این قابلیت را در سرتاسر چرخه مو حفظ می کند. هر چه درمال پاپیلا بزرگتر و سالمتر باشد، سلول های بیشتری تولید می کند. نتیجتاً موهای ضخیمتری توسط فولیکولها ساخته می شود. اندزه فولیکول مو به حجم درمال پاپیلا بستگی دارد. حجم درمال پاپیلا نیز به تعداد سلول های تشکیل دهنده اش و حجم ماتریس برون سلولی بستگی دارد. مورفولوژی و الگوی رشد سلول های درمال پاپیلا مشابه مورفولوژی و الگوی رشد فیبروبلاست های پوستی است. سلول های درمال پاپیلا مقادیر قابل توجهی از پروتئینهای ماتریس را که با پروتئینهای ماتریس برون سلولی مثل فیبرونکتین و کلاژن های نوع 1و 3 مشابهت دارند تولید می کنند. کاهش اندازه سلول های ماتریس پیاز مو و درمال پاپیلای آن با ریزش موی اندروژنتیک در ارتباط است. اگر ECM بخوبی نوسازی نشود، مو به تدریج استحکام خود را از دست داده، اندازه فولیکول کوچکتر شده، مو نازک شده و می ریزد. - التهاب پوست سر التهاب مزمن فولیکول مو یکی از عوامل شناخته شده ریزش موی اندروژنتیک است. ریز التهابات فولیکولی نیز نقشی تکمیلی در این زمینه ایفا می کنند. واژه «ریزالتهاب» به این جهت پیشنهاد شده است که فرایند التهاب در ریزش موی اندروژنتیک بر خلاف «التهابات کلاسیک» یک پروسه آهسته، ظریف ، بدون درد و فاقد انرژی است. گرما، اصطکاک، پرتوهای فرابنفش و میکروارگانیسمهای طبیعی پوست از عوامل ایجاد کننده التهاب پوست سر می باشند.

 آلوپسی آندروژنی یا طاسی با الگوی مردانه، رایج ترین نوع ریزش مو در آقایان است. البته دلایل دیگری نیز برای ریزش مو وجود دارد. مثل بیماری ها، واکنش به داروها و در موارد نادر، رویدادهای بی نهایت استرس زا از جمله دیگر عوامل ریزش مو می باشد. چرا آلوپسی ارثی است؟ آنچه مبتلایان به طاسی الگوی مردانه از پدران خود به ارث می برند، فولیکول هاییست که به صورت ژنتیکی نسبت به دی هیدروتستوسترون حساس هستند. این فولیکول ها در اثر مواجهه با هورمون DHT شروع به کوچک شدن می کنند. طول عمر فولیکول به این ترتیب کاهش می یابد. سرانجام فولیکول قدرت خود را در تولید مو از دست می دهد. چرا موی شقیقه و تاج سر در مردان زودتر می ریزد؟ مشخصه طاسی مردانه عموماً کم شدن موهای پشت سر و نازک شدن موهای جلوی سر است. به نظر می رسد موهای ناحیه شقیقه ها و وسط بالای سر نسبت به DHT حساستر هستند. در مراحل پیشرفته تر طاسی مردانه، ریزش مو الگوی نعل اسبی به خود می گیرد.

 -آلفا ردوکتاز آنزیمی است که واکنش تبدیل شدن تستوسترون به دی هیدروتستوسترون (DHT) را کاتالیز می کند. DHT با کاهش فاز رشد و افزایش فاز استراحت چرخه مو باعث ریزش مو می شود و با کوچک کردن اندازه فولیکولها، تارهای مو را به تدریج نازکتر می نماید.

 هورمونها: گیرنده های آندروژن در سطح سلول های زایای غدد سباسه و غلاف خارجی فولیکول مو قرار دارند. تستوسترون با ورود به این محل تحت تأثیر آنزیم -آلفا ردوکتاز به دی هیدروتستوسترون (DHT) احیا می شود. این ماده اثری تا برابر بیشتر از تستوسترون دارد. تحت تأثیر این ماده سنتز آنزیم های سازنده اسیدهای چرب، تری گلیسریدها، اسکوالن و کلسترول در غدد سباسه افزیش می یابد. آندروژن ها تکثیر سلول های غدد سباسه را نیز افزایش می دهند.

1- فولیکول های مو = Hair Follicles

2- آتروفی = Atrophy

3- تلوژن = Telogen

4- رسپتورها = Receptors

5- آناژن = Anagen

6- غدد سباسه = Sebaceous Glands

7- تستوسترون = Testosterone

8- ممانعت = Inhibit

9- ژنتیک = Genetics