آشنایی با لکه های پیری، لکه های خورشیدی

چکیده: لک‌های پیری در واقع نتیجه‌ی سال‌ها تماس با نور خورشید هستند و بیشتر جنبه زیبایی دارند تا خطر پزشکی. مهم‌ترین عامل در پیشگیری و درمان، محافظت مداوم در برابر UV است. روش‌های درمانی متنوعی از کرم‌های روشن‌کننده تا لیزر وجود دارد که بسته به نوع پوست و شدت لک انتخاب می‌شوند.

نویسنده:

احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.

لک پیری چیست؟

لک‌های پیری که به آن‌ها لنتیگو خورشیدی (Solar Lentigines) نیز گفته می‌شود، لکه‌های قهوه‌ای، قهوه‌ای تیره یا گاهی مایل به سیاه هستند که در اثر قرارگیری طولانی‌مدت در معرض نور خورشید ایجاد می‌شوند.

برخلاف نامشان، این لک‌ها مستقیماً به افزایش سن مربوط نیستند، بلکه نتیجه‌ی آسیب تجمعی نور UV در طول سال‌ها هستند.
این لک‌ها معمولاً بعد از سن ۳۰–۴۰ سالگی ظاهر می‌شوند، اما در افرادی که زیاد در معرض آفتاب بوده‌اند ممکن است زودتر هم دیده شوند.

محل‌های شایع بروز

لک‌های پیری معمولاً در نواحی‌ای ظاهر می‌شوند که بیشتر در معرض آفتاب هستند:
□ صورت
□ پشت دست‌ها
□ شانه‌ها
□ بازوها
□ گردن
□ دکلته

علت ایجاد لک‌های پیری

عامل اصلی، تابش اشعه فرابنفش (UV) است.
اشعه UV باعث:
تحریک بیش‌ازحد سلول‌های ملانوسیت
افزایش تولید ملانین
تجمع رنگدانه در یک نقطه مشخص
می‌شود.

به‌مرور زمان، این تجمع رنگدانه به صورت یک لک واضح و دائمی دیده می‌شود.

آیا لک‌های پیری خطرناک هستند؟

خود لک‌های پیری خوش‌خیم هستند و سرطانی محسوب نمی‌شوند.
اما اگر لکی دارای ویژگی‌های زیر باشد باید توسط متخصص بررسی شود:
❌ نامتقارن بودن
❌ تغییر سریع اندازه
❌ تغییر رنگ غیرطبیعی
❌ حاشیه نامنظم
❌ خونریزی یا خارش
این علائم ممکن است با ضایعات پیش‌سرطانی یا ملانوم اشتباه شوند.

روش‌های پیشگیری

مهم‌ترین اصل در پیشگیری:
استفاده منظم از ضدآفتاب
SPF حداقل ۳۰
تجدید هر ۲–۳ ساعت
استفاده حتی در روزهای ابری
همچنین:
استفاده از کلاه و عینک آفتابی
پرهیز از آفتاب شدید (۱۰ صبح تا ۴ عصر)
مصرف آنتی‌اکسیدان‌های موضعی مثل ویتامین C

روش‌های درمان لک‌های پیری

درمان‌ها بسته به شدت لک و نوع پوست انتخاب می‌شوند.
هیدروکینون (کاهش تولید ملانین)
رتینوئیدها
ویتامین C
آزلائیک اسید
نیاسینامید
لایه‌برداری شیمیایی
این روش‌ها تدریجی هستند و معمولاً چند ماه زمان می‌برند.

آیا لک پیری کاملاً از بین می‌رود؟

در بسیاری از موارد می‌توان آن را به‌طور قابل توجهی کمرنگ یا حذف کرد،
اما اگر محافظت در برابر آفتاب انجام نشود، احتمال برگشت یا ایجاد لک‌های جدید وجود دارد.

• Age-Spot
• لک پیری

مطلب قبلی: دستگاه های پوستی

مطلب بعدی: ملانوسیت

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- لک پیری = Age-Spot

2- نامنظم = Irregular

Irregular intervals

فواصل نامنظم؛ فاصله‌های غیر یکنواخت بین تغییرات ساقه مو مانند باریک‌شدگی‌ها، گره‌ها یا پیچ‌خوردگی‌ها که در افتراق برخی اختلالات مو اهمیت دارد.

Irregular narrowing

باریک‌شدگی نامنظم؛ تنگ‌شدن‌های غیرمنظم در طول ساقه مو که می‌تواند در سودومونی‌لتریکس یا آسیب‌های اکتسابی ساقه مو دیده شود.

Irregularly irregular

نامنظمِ کاملاً نامنظم؛ توصیفی برای الگوی غیرقابل‌پیش‌بینی و ناهمگون ریزش یا شکستگی مو، به‌ویژه در تریکوتیلومانیا که موها با طول‌ها و شکل‌های متفاوت دیده می‌شوند.

3- ملانوم = Melanoma

malignant melanoma
ملانوم بدخیم

4- دکلته = Decollete

5- خونریزی = Bleeding

6- نیاسینامید = Niacinamide

niacinamide
نیاسینامید

7- هیدروکینون = Hydroquinone

hydroquinone
هیدروکینون، ترکیب شیمیایی که در فرآورده های ضد لک کاربرد دارد. اثر هیدروکینون مهار آنزیم تیروسیناز است.

8- اسین = Escin

9- علائم = Symptoms

Systemic symptoms

علائم سیستمیک؛ نشانه‌های عمومی بدن مانند تب، خستگی، لرز، بی‌حالی یا درد عضلانی که می‌توانند همراه عفونت شدید باشند.

Inflammatory symptoms

علائم التهابی؛ نشانه‌هایی مانند قرمزی، گرمی، تورم، درد، سوزش، حساسیت و گاهی ترشح که بیانگر التهاب بافتی هستند.

Clinically atypical cutaneous symptoms

علائم پوستی بالینی غیرتیپیک؛ تظاهرات پوستی نامعمول یا تغییرشکل‌یافته که با الگوی کلاسیک بیماری تطابق کامل ندارند و ممکن است نیازمند KOH، کشت یا بیوپسی برای تشخیص باشند.

symptoms
علائم و نشانه های بیماری

10- ملانوسیت = Melanocyte

Rete ridge melanocytes

ملانوسیت‌های رته‌ریج؛ سلول‌های تولیدکننده ملانین در برجستگی‌های اپیدرمی که در ایجاد الگوهای رنگدانه‌ای پوست نقش دارند.

melanocytes 2

melanocytes(1)

melanocytes
ملانوسیتها، سلولهای رنگدانه ساز

11- موضعی = Topical

Topical steroids

استروئیدهای موضعی؛ داروهای ضدالتهاب پوستی که اگر در عفونت قارچی ناشناخته استفاده شوند می‌توانند ظاهر ضایعه را تغییر داده و باعث تینئا اینکوگنیتو شوند.

topical hydrocarbons

هیدروکربن‌های موضعی مانند روغن‌ها، گریس‌ها یا فرآورده‌های نفتی که می‌توانند فولیکول‌ها را مسدود کرده و فولیکولیت ایجاد کنند.

topical corticosteroids

کورتیکواستروئیدهای موضعی؛ داروهای ضدالتهاب پوستی که مصرف طولانی یا نامناسب آن‌ها می‌تواند فولیکولیت یا آکنه‌فرم ایجاد کند.

Topical antifungal agents

داروهای ضدقارچ موضعی؛ کرم، ژل، لوسیون یا شامپوهای ضدقارچ مانند آزول‌ها، آلیل‌آمین‌ها یا سیکلوپیروکس که برای عفونت‌های سطحی محدود استفاده می‌شوند.

Residues of topical products

بقایای محصولات موضعی؛ ذرات یا لایه‌های باقی‌مانده از داروها، شامپوها، ژل‌ها، اسپری‌ها یا کرم‌ها روی پوست سر و مو که ممکن است با ضایعات واقعی اشتباه شوند.

topical antibacterial therapy

درمان ضدباکتری موضعی؛ استفاده از داروهای آنتی‌بیوتیکی یا ضدعفونی‌کننده روی پوست برای کاهش بار باکتریایی و کنترل ضایعات سطحی.

prescription oral and topical retinoids
رتینوئیدهای موضعی یا خوراکی دارویی