چکیده: آکنه یکی از شایعترین مشکلات پوستی است که در اثر انسداد منافذ، افزایش ترشح چربی و فعالیت باکتریها ایجاد میشود. تخلیه آکنه یکی از روشهای رایج برای خارج کردن محتویات جوشهای کومدونی و چرکی است. با وجود اینکه این روش در صورت انجام صحیح میتواند مفید باشد، انجام نادرست آن ممکن است باعث التهاب، عفونت و ایجاد اسکار شود. در این مقاله به بررسی علمی تخلیه آکنه، موارد کاربرد، خطرات و اصول صحیح انجام آن پرداخته میشود.
نویسنده:
احسانحُسنانی
مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای
پکیج آموزشی
مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
تخلیه آکنه چیست؟
تخلیه آکنه یک روش خارجکردن کنترلشده محتویات جوش (چربی، سلول مرده، آلودگی، چرک) است که توسط متخصص پوست یا بیوتیشین آموزشدیده انجام میشود. هدف این روش، کاهش التهاب، جلوگیری از پخش عفونت و کمک به بهبود سریعتر ضایعه است.
این کار باید بهصورت اصولی و با ابزار استریل انجام شود، زیرا فشار و دستکاری اشتباه جوشها میتواند بهطور مستقیم باعث جای جوش (اسکار)، لک و حتی عفونتهای خطرناک شود.
چرا تخلیه آکنه انجام میشود؟
اگر تخلیه توسط متخصص و در شرایط استریل انجام شود، میتواند:
✔ زمان بهبود ضایعه را کاهش دهد
✔ از بزرگتر شدن جوش یا پاره شدن زیرپوستی آن جلوگیری کند
✔
احتمال ایجاد اسکار و لک را کم کند ✔
انسداد منافذ را باز کند ✔
درمان آکنه (مانند داروهای موضعی) را مؤثرتر سازد
چه نوع جوشهایی برای تخلیه مناسب هستند؟
تخلیه فقط برای چند نوع خاص از جوشها توصیه میشود: مناسب برای:
• سرسیاه (Blackheads)
• سرسفید بسته (Whiteheads/Closed comedones)
• جوشهای چرکی سطحی کوچک
این موارد معمولاً بهراحتی و با فشار کنترلشده تخلیه میشوند و خطر اسکار کمتر است.
نامناسب و خطرناک برای:
• جوشهای قرمز، ملتهب و دردناک
• جوشهای عمیق (ندول)
• جوشهای کیستی (Cysts)
• جوشهای زیرپوستی بزرگ
• آکنههای فوقالعاده حساس یا روزاسهمانند
تخلیه این ضایعات تقریباً همیشه باعث:
❌
افزایش التهاب ❌
عفونت ❌
اسکارهای عمیق (Ice-pick, Boxcar) ❌
لک تیره یا قرمز
میشود.
خطرات تخلیه غیراصولی
فشار دادن جوش در خانه یا سالنهای غیر تخصصی میتواند منجر شود به:
اسکار دائمی و فرورفته
لک تیره (هایپرپیگمنتیشن)
پخش عفونت به اطراف
بدتر شدن آکنه
عفونت خطرناک ناحیه مثلث خطر صورت
(ناحیه بینی تا دو طرف دهان که عفونت میتواند به مغز منتقل شود)
آکنه بیماری دستگاه پیلوسباسه است که شامل ضایعات التهابی و غیرالتهابی می باشد. ضایعات غیرالتهابی را کمدون می گویند. کمدون ها می توانند سرسیاه یا سرسفید باشند. پاپول ها، پوستچول ها، نگول ها، کیست ها از دیگر انواع آکنه هستند. آکنه های خفیف با آنتی بیوتیک و آکنه های شدید با ایزوترتینوئین درمان می شوند. مشاهده مطلب
عفونتهای ثانویه؛ عفونتهایی که روی یک ضایعه پوستی قبلی یا پوست آسیبدیده ایجاد میشوند، معمولاً با افزایش درد، چرک، کراست یا التهاب.
Fungal infection
عفونت قارچی؛ درگیری پوست، مو یا ناخن توسط قارچها مانند درماتوفیتها، کاندیدا یا مالاسزیا که در پوست سر میتواند باعث تینئای سر یا فولیکولیت قارچی شود.
Fungal infections
عفونتهای قارچی؛ بیماریهای ناشی از رشد قارچها در پوست، مو، ناخن، مخاط، بافت زیرجلدی یا اندامهای داخلی که در پوست با اصطلاح مایکوز نیز شناخته میشوند.
Ectothrix infection
عفونت اکتوتریکس؛ نوعی عفونت قارچی مو که در آن عناصر قارچی عمدتاً خارج از ساقه مو و روی سطح آن قرار میگیرند و میتواند با فلورسانس و التهاب همراه باشد.
Endothrix infection
عفونت اندوتریکس؛ نوعی عفونت قارچی مو که در آن آرتروکونیدیا داخل ساقه مو قرار میگیرند و معمولاً باعث شکستگی مو و نقاط سیاه میشود.
secondary bacterial infection
عفونت باکتریایی ثانویه که روی یک ضایعه پوستی قبلی یا آسیبدیده ایجاد میشود.
استروئیدهای موضعی؛ داروهای ضدالتهاب پوستی که اگر در عفونت قارچی ناشناخته استفاده شوند میتوانند ظاهر ضایعه را تغییر داده و باعث تینئا اینکوگنیتو شوند.
topical hydrocarbons
هیدروکربنهای موضعی مانند روغنها، گریسها یا فرآوردههای نفتی که میتوانند فولیکولها را مسدود کرده و فولیکولیت ایجاد کنند.
topical corticosteroids
کورتیکواستروئیدهای موضعی؛ داروهای ضدالتهاب پوستی که مصرف طولانی یا نامناسب آنها میتواند فولیکولیت یا آکنهفرم ایجاد کند.
Topical antifungal agents
داروهای ضدقارچ موضعی؛ کرم، ژل، لوسیون یا شامپوهای ضدقارچ مانند آزولها، آلیلآمینها یا سیکلوپیروکس که برای عفونتهای سطحی محدود استفاده میشوند.
Residues of topical products
بقایای محصولات موضعی؛ ذرات یا لایههای باقیمانده از داروها، شامپوها، ژلها، اسپریها یا کرمها روی پوست سر و مو که ممکن است با ضایعات واقعی اشتباه شوند.
topical antibacterial therapy
درمان ضدباکتری موضعی؛ استفاده از داروهای آنتیبیوتیکی یا ضدعفونیکننده روی پوست برای کاهش بار باکتریایی و کنترل ضایعات سطحی.
prescription oral and topical retinoids
رتینوئیدهای موضعی یا خوراکی دارویی