سورفکتانت های شامپو

نویسنده:

احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.

در شامپو دو نوع سورفکتانت وجود دارد. سورفکتانت اولیه و ثانویه. سورفکتانت اولیه بیشترین مقدار را در شامپو داشته و مسئول اصلی ایجاد کف و پاک کنندگی است. سورفکتانت های ثانویه مجموعه ای دو یا چندتایی هستند که برای کم نمودن اثر خشن سورفکتانت اولیه یا ایجاد لطافت و تغییر در ماهیت کف به کار می روند. مواد تقویت کننده کف نیز سورفکتانت ثانویه تلقی می شوند.

تقسیم بندی سورفکتانتهای شامپو

سورفکتانت های شامپو به چهار دسته کاتیونی، آنیونی، غیر یونی و آمفوتری تقسیم می شوند.
سورفکتانت های آنیونی کف کنندگی و پاک کنندگی بالایی دارند ولی متأسفانه موجب تحریک پوست و مو می شوند و نباید میزان استفاده از آن ها در شامپو زیاد باشد. سدیم لوریل سولفات، سدیم لوریل اتر سولفات، آمونیوم لوریل سولفات، آمونیوم لوریل اتر سولفات، تری اتانول آمین لوریل سولفات از جمله سورفکتانت های آنیونی هستند که قسمت اعظم فرمولاسیون شامپوها را به خود اختصاص می دهند.
سورفکتانت های کاتیونی قدرت پاک کنندگی و کف کنندگی کمتری دارند ولی با این وجود موجب تحریک پوست نیز می شوند. به همین علت از این سورفکتانت ها کمتر استفاده می شود. سورفکتانت های کاتیونی می توانند به خوبی روی موها متصل شده، ظاهر مو را بهبود بخشیده و مو را حالت پذیر نمایند. به همین جهت از آن ها به عنوان حالت دهنده یا کاندیشنر استفاده می شود. آمونیوم های چهار ظرفیتی مثل ستیل تری متیل آمونیوم کلراید از جمله سورفکتانت های کاتیونی هستند.
سورفکتانت های غیر یونی خاصیت پاک کنندگی و کف کنندگی ضعیف تری دارند ولی در عین حال موجب تحریک پوست نمی شوند. سورفکتانت های غیر یونی به دلیل خاصیت پاک کنندگی و کف کنندگی خیلی کم به تنهایی در شامپوها قابل استفاده نیستند اما در ترکیب با سورفکتانت های آنیونی کف ایجاد شده را پایداری می بخشند. کوکونات دی اتانول آمید مثالی از یک سورفکتانت غیر یونی است.
سورفکتانت های آمفوتری سورفکتانت هایی هستند که به دلیل ماهیت دوگانه به همراه با تمامی انواع سورفکتانت ها قابل استفاده می باشند. ضمن اینکه قدرت کف کنندگی و پاک کنندگی ملایمی داشته و موجب تحریک پوست نمی شوند.
سورفکتانت های آمفوتری وابسته به pH هستند و بسته به میزان pH محیط به شکل های مختلفی با سورفکتانت های کاتیونی، غیر یونی و آنیونی واکنش می دهند. در pH های پایین کاتیونی بوده و در pH های بالا به صورت آنیونی عمل می کنند. بتائین و مشتقات آن جزء سورفکتانت های آمفوتری می باشند. آلکیل بتائین، آلکیل آمیلو پروپیل بتائین و کوکامیدو پروپیل بتائین مثال هایی از انواع بتائین می باشند که در شامپوها کاربرد دارند.

• Shampoo Surfactants
• سورفکتانت های شامپو

مطلب قبلی: افزودنی های شامپو

مطلب بعدی: شامپو دو در یک

مواد اولیه سازنده شامپو | ترکیبات شامپو

شامپو آمیزه ای است از آب، مواد فعال کننده سطحی و مواد افزودنی. آب بخش عمده فرمولاسیون شامپو را تشکیل می دهد و ماده پایه ای شامپو محسوب می شود. سورفکتانت ها، پاک کننده های اصلی شامپو هستند. سایر موادی که در شامپو وجود دارد، برای تقویت کف، افزایش ویسکوزیته، اصلاح بو، رنگ و همچنین برای جلوگیری از فساد میکروبی شامپو به آن اضافه می شوند. در این مقاله هر یک از اجزاء تشکیل دهنده شامپو به طور خلاصه تعریف می شود.

در مورد سورفکتانت های شامپو بیشتر بدانیم.

سورفکتانتها در شامپو سورفکتانت ها یا مواد فعال کننده سطح که پاک کننده اصلی شامپوها هستند، دارای یک سر قطبی و یک بخش غیرقطبی می باشند. بخش غیرقطبی مولکول سورفکتانت قابل حل در روغن و بخش قطبی آن، قابل حل در آب است. وقتی که شامپو را استفاده می کنیم، بخش غیرقطبی به سمت مواد چربی و چرک موها قرار گرفته و بخش قطبی در درون آب قرار می گیرد و پس از تشکیل ساختاری به نام مایسل، چرک را از سطح مو جدا می کند. موادی که برای ساخت سورفکتانت های شامپو مورد استفاده قرار می گیرند، اسیدهای چرب برگرفته از روغن پالم هستند. نمونه ای از این مواد، سدیم لوریل اتر سولفات است. سورفکتانت های آنیونی آلکیل سولفات ها و آلکیل اتر سولفات ها، معروفترین مواد فعال کننده سطحی آنیونی هستند. نمک سدیم، آمونیوم و تری اتانول آمین این ترکیبات بیشترین کاربرد را در شامپو دارد. این ترکیبات معمولاً به صورت مخلوط در شامپوها استفاده می شوند. سدیم لوریل اتر سولفات سدیم لارت سولفات یا همان سدیم لوریل اتر سولفات با نام تجاری تگزاپون، خمیر نیمه شفاف سفید یا زردرنگی است که بوی ملایم داشته و از سورفکتانت های آنیونی محسوب می شود. الکل چرب به دست آمده از روغن پالم، با اکسید اتیلن ترکیب شده و الکل چرب اتوکسیلر را تشکیل می دهد. متعاقبا عمل سولفاته کردن (سولفاسیون) ترکیب حاصله را به SLES تبدیل می کند. سدیم لوریل اتر سولفات صدفی در اثر افزودن مواد صدفی کننده مانند اتیلن گلایکول مونو استئارات و اتیلن گلایکول ای استئارات به سدیم لوریل اتر سولفات، تگزاپون صدفی به دست می آید. این ماده که ظاهری صدفی مانند دارد، در شامپوهای سر و بدن و مایعات دستشویی کاربرد دارد.

مشاهده مطلب

ترکیبات شامپو

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- سورفکتانت های شامپو = Shampoo Surfactants

2- سورفکتانت اولیه = Primary Surfactant

3- سورفکتانت های آمفوتری = Amphoteric Surfactants

4- سورفکتانت های غیر یونی = Nonionic Surfactants

5- سورفکتانت های کاتیونی = Cationic Surfactants

6- غیر یونی = Nonionic

7- تری اتانول آمین = Triethanolamine

triethanolamine
تری اتانول آمین

8- بتائین = Betaine

cocamidopropyl betaine
کوکامیدو پروپیل بتائین، سورفکتانت آمفوتری

coco betaine
کوکو بتائین

9- آمفوتری = Amphoteric

10- سدیم لوریل سولفات = Sodium Lauryl Sulfate

sodium lauryl sulfate
سدیم لوریل سولفات

11- کاتیونی = Cationic

12- کاندیشنر = Conditioner

hair conditioner
کاندیشنر مو، نرم کننده و حالت دهنده موی سر

13- کف کنندگی = Foaming

Cleansing milks are non-foaming lotions designed to cleanse dry and sensitive skin types
شیرپاک کن ها یا شیرهای کلنزر لوسیون های غیر کف زا هستند که برای تمیز کردن پوست خشک و حساس طراحی شده اند