چکیده: به دوشاخه شدن انتهای موها موخوره گفته می شود. موخوره در اثر خشکی بیش از حد مو یا در اثر برخی از عوامل مثل مصرف بیش از اندازه مواد آرایشی شیمیایی، استفاده از برس های نامرغوب، استفاده بیش از حد از اتوی مو، فر داغ، سشوار، شانه داغ و همچنین عدم کوتاه کردن مرتب موی سر اتفاق می افتد. بهترین راه مقابله با موخوره پیشگیری است. قیچی نمودن نوک موها، به تدریج به بهبود وضعیت کمک می کند.
نویسنده:
احسانحُسنانی
مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای
پکیج آموزشی
مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
موخوره زیر میکروسکوپ
موخوره از جمله آسیب های رایج مو می باشد. اعمال تنش بر سطح تار مو سبب تخریب تدریجی کوتیکول و در نهایت ایجاد شکاف در ساقه مو می گردد، عمیق شدن این شکاف سبب جدا شدن بخشی از ساقه مو می گردد که به ظاهر انتهای مو و یا بخشی از ساقه مو به صورت دوشاخه (و گاه حتی چندشاخه) دیده می شود. عوامل بسیاری می تواند سبب این عارضه گردد که در زیر به برخی از آن ها اشاره می گردد.
1. استفاده بیش از حد متعارف از وسایل آرایشی داغ مانند:
2. کاربرد بیش از اندازه مواد آرایشی شیمیایی مانند
صاف کننده های مو (relaxer)، فر موی دایم (perms) و رنگ کردن مو.
3. استفاده از برس ها و شانه های نامرغوب
4. آسیب های محیطی مانند گرما، سرما و باد شدید
5. عدم کوتاه کردن مرتب موی سر
6. رفع گره (detanglement) و ژولیدگی مو
با روش های نامناسب
7. شست و شوی بیش از حد مو
8. استفاده از محصولات آرایشی بهداشتی نامرغوب
9. استفاده بیش از حد از محصولات آرایشی مدل دهنده مانند ژل مو، واکس مو و اسپری مو
10. آرایش مو با قیچی های کند و نامرغوب
با آگاهی از عوامل ایجادکننده موخوره می توان از بروز این عارضه پیشگیری نمود.
جهت برطرف نمودن موخوره، قیچی نمودن مرتب نوک موها، خشک کردن مو با روش صحیح
، استفاده از شانه های دندانه درشت تر و با فاصله بیشتر، استفاده از مرطوب کننده های مو و گاه چرب نمودن انتهای مو می تواند مفید باشد.
در بازار فرآورده های آرایشی بهداشتی بسته های (package) ویژه درمان موخوره نیز موجود می باشد.
در این مجموعه ها معمولاً علاوه بر فرآورده های پاک کننده، محصولات تقویت کننده، مرطوب کننده و حالت دهنده مناسب نیز وجود دارد.
مو یكی از ضمائم پوست است كه به صورت زائده ای باریك و رشته مانند از پوست سر خارج شده است. وظیفه مو محافظت از بدن می باشد. به علت فقدان رشته های عصبی، تارهای مو فاقد هرگونه حس می باشند. مو از دو بخش ساقه و ریشه تشکیل شده که ساقه بخش قابل رویت و ریشه زیر سطح پوست قرار گرفته است. در مورد آناتومی مو بیشتر بدانیم.
کورتکس از رشته های طناب مانند پروتئینی ساخته شده که کوتیکول از آن محافظت می کند. چنانچه کوتیکول آسیب ببیند، کورتکس بدون محافظ باقی مانده، رطوبت خود را از دست داده و عوارضی مثل موخوره ایجاد می شود. ضخامت مو بیشتر مربوط به کورتکس است. رنگدانه های مو در این لایه قرار دارند. در صورتی که رنگدانه ملانین در کورتکس مو زیاد باشد، رنگ مو تیره و در صورتی که ملانین کم باشد، رنگ مو روشن می شود.
پوشش مو (Cuticle)
خارجی ترین لایه مو کوتیکول نام دارد.
پولک های کوتیکول، همانند پولک های ماهی روی یکدیگر قرار گرفته و پوششی نازک، بی رنگ و محافظ روی مو تشکیل می دهند. این پوشش همانند سپری از بخش های داخلی مو محافظت می کند.
برخلاف تصویر رایج که شامپو را یک محصول شوینده می دانند، شامپو جزء دسته بندی محصولات آرایشی بهداشتی قرار می گیرد.
سورفکتانتهای شامپو
در شامپو دو نوع سورفکتانت وجود دارد. سورفکتانت اولیه و ثانویه.
سورفکتانت اولیه بیشترین مقدار را در شامپو داشته و مسئول اصلی ایجاد کف و پاک کنندگی است.
سورفکتانت های ثانویه مجموعه ای دو یا چندتایی هستند که برای کم نمودن اثر خشن سورفکتانت اولیه یا ایجاد لطافت و تغییر در ماهیت کف به کار می روند. مواد تقویت کننده کف نیز سورفکتانت ثانویه تلقی می شوند.
مواد کاندیشن کننده یا مواد حالت دهنده
مواد کاندیشن کننده یا مواد حالت دهنده می توانند دارای بار الکتریکی مثبت باشند (یعنی ماهیت کاتیونی داشته باشند)
مثال: پلی کواترنیوم 10
مواد کاندیشن کننده یا مواد حالت دهنده می توانند بدون بار مثبت باشند و یا دارای خاصیت پوشانندگی و با ایجاد لایه روی تارهای مو عمل نمایند.
مثال: سیلیکون ها و دایمتیکون ها
مواد مؤثره یا اکتیوهای شامپو
مواد اکتیو می توانند برای هدف هایی خاص در فرمول شامپو استفاده شوند. مواد ضدشوره، مواد ضد ریزش، ضد خارش، ضد موخوره از انواع مواد مؤثره یا اکتیوهای شامپو هستند. انواع عصاره ها، پپتیدها و ویتامین ها جزء این دسته قرار می گیرند.
مواد اصلاح کننده شامپو
گاهی اوقات فرمول شامپو به دلیل بو یا رنگ نامطلوب نیازمند تغییر است. همچنین گاهی نیاز است اسیدیته و یا ویسکوزیته شامپو اصلاح شود. به همین منظور موادی مثل اسانس ها، رنگ ها، مواد صدفی کننده، اسید سیتریک، اسید لاکتیک و نمک به فرمولاسیون شامپو اضافه می شوند. این مواد را اصلاح کننده یا اصلاح گر می نامند.
مواد محافظ یا نگهدارنده
هر محصولی آرایشی بهداشتی که حاوی آب است، نیازمند بکارگیری ماده نگهدارنده می باشد. مواد نگهدارنده برای محافظت از شامپو در برابر رشد انواع باکتری، قارچ و مخمر استفاده می شوند. پارابن ها و متیل کلرو ایزو تیازولینون از جمله مواد نگهدارنده رایج مورد استفاده در شامپوها هستند.
ویتامینه کردن شامپو به چه معناست؟
برخلاف آنچه تصور می شود، ساقه مو قابلیت جذب مواد تقویت کننده مو و ویتامین ها را ندارد، زیرا تنها منبع تغذیه رسان برای مو، سیستم گردش خون ناحیه پوست سر است که ویتامین ها و سایر مواد مغذی مو را از طریق عروق خونی به ریشه مو می رساند. بنابراین اضافه کردن هر نوع ماده مغذی تحت عنوان ویتامین ها به شامپوها، جذب ساقه مو نمی شود و برای تغذیه مو و تقویت آن باید ویتامین ها و مواد مغذی به صورت خوراکی استفاده شود.
تنوع شامپوهای پنتین
تقسیم بندی بر اساس میزان ملایمت
شامپو خیلی ملایم، شامپو ملایم، شامپو معمولی، شامپو غلیظ
تفاوت بین شامپوهای غلیظ با شامپوهای معمولی چیست؟
در شامپوهای غلیظ، غلظت مواد فعال سطحی و شوینده های اصلی بیشتر است. به همین علت برای موهای چرب مناسبترند. البته غلظت امتیازی برای شامپو نیست. اکثر شامپوها از نظر فرمولاسیون به هم نزدیک هستند. به عبارت دیگر، با رقیق کردن شامپوهای غلیظ-تر قبل از استفاده، می توان موهای خشک و معمولی را نیز شامپو نمود.
تقسیم بندی بر اساس داشتن مواد خاص برای منظوری خاص
شامپو ضدشوره، شامپو ویتامینه و ...
مواد مؤثره یا اکتیو
مواد اکتیو می توانند برای هدف هایی خاص در فرمول شامپو استفاده شوند. مواد ضدشوره، مواد ضد ریزش، ضد خارش، ضد موخوره از انواع مواد مؤثره یا اکتیوهای شامپو هستند. انواع عصاره ها، پپتیدها و ویتامین ها جزء این دسته قرار می گیرند.
انواع شامپو بر اساس نوع مو
شامپوها بر اساس نوع مو به چرب، معمولی و خشک تقسیم بندی می شوند.
ساقه مو؛ بخش قابل مشاهده مو در خارج از پوست که از کراتین ساخته شده و میتواند در اختلالات ساختاری دچار شکنندگی، پیچخوردگی یا شکستگی شود.
Hair shafts
ساقههای مو؛ بخشهای قابل مشاهده مو خارج از سطح پوست که از کراتین ساخته شدهاند و از نظر قطر، رنگ، شکستگی، مدولا و ناهنجاریهای ساختاری در تریکوسکوپی ارزیابی میشوند.
Distal hair shaft
ساقه موی دیستال؛ قسمت دورتر ساقه مو نسبت به پوست سر یا ریشه، شامل بخشهای میانی تا انتهایی تار مو.
Hair shaft deposits
رسوبات ساقه مو؛ مواد خارجی، کراتینی، پوستهای یا دارویی که روی ساقه مو تجمع مییابند و ممکن است در تریکوسکوپی دیده شوند.
Hair shaft features
ویژگیهای ساقه مو؛ خصوصیات قابل مشاهده ساقه مو مانند قطر، رنگ، شکستگی، پیچخوردگی، شکل انتها، گرهها یا ناهنجاریهای ساختاری.
Hair shaft fracture
شکست ساقه مو؛ قطع یا گسیختگی ساختار ساقه مو در یک نقطه مشخص که میتواند در تریکوسکوپی به شکل موهای شکسته یا انتهای ریشریش دیده شود.
Hair shaft's cortex
کورتکس ساقه مو؛ لایه اصلی و ضخیم ساقه مو زیر کوتیکول که حاوی کراتین و رنگدانه است و استحکام، رنگ و شکل مو را تعیین میکند.
Proximal hair shaft
ساقه موی پروگزیمال؛ بخش نزدیک به پوست سر یا ریشه در تار مو که در بسیاری از اختلالات شکنندگی و آلوپسیها محل تغییرات مهم است.
Flattened hair shaft
ساقه موی تختشده؛ ساقه مویی که بهجای شکل گرد، پهن یا مسطح دیده میشود و میتواند با پیچخوردگی محوری در پیلی تورتی یا برخی ناهنجاریهای ساقه مو همراه باشد.
Hair shaft disorders
اختلالات ساقه مو؛ گروهی از بیماریها یا آسیبهای مادرزادی و اکتسابی که ساختار ساقه مو را تغییر میدهند و میتوانند باعث شکنندگی، شکستگی، پیچخوردگی یا ظاهر غیرطبیعی مو شوند.
Hair shaft fragility
شکنندگی ساقه مو؛ کاهش مقاومت مکانیکی مو که باعث شکستگی آسان، موهای کوتاه، دوشاخهشدن یا ریشریششدن ساقه میشود.
Encircle the hair shaft
ساقه مو را احاطه کردن؛ قرار گرفتن یک ساختار بهصورت حلقهای یا غلافمانند دور تار مو، مانند کستهای مو یا برخی رسوبات کراتینی.
Hair shaft abnormalities
ناهنجاریهای ساقه مو؛ اختلالات ساختاری مو که باعث شکنندگی، تغییر شکل، گره، پیچخوردگی، شکستگی یا ظاهر غیرطبیعی مو میشوند.
Normal Caucasian hair shafts
ساقههای موی طبیعی قفقازی؛ موهایی که معمولاً قطر نسبتاً یکنواخت، شکل منظم و رنگ نسبتاً ثابت دارند و در بسیاری از موارد مدولای پیوسته یا منقطع در آنها قابل مشاهده است.
Tightly bound to hair shafts
محکم چسبیده به ساقههای مو؛ حالتی که در آن ساختارهایی مانند رشکها یا ندولهای پیدرا بهراحتی از مو جدا یا جابهجا نمیشوند.
Residue of destroyed hair shafts
بقایای ساقههای موی تخریبشده؛ قطعات خردشده یا پودری مو که پس از شکستگی، عفونت قارچی، التهاب یا دستکاری مکانیکی باقی میمانند.
Central splitting of the hair shaft
شکاف مرکزی ساقه مو؛ جدا شدن یا ترکخوردگی در مرکز ساقه مو که میتواند در برخی اختلالات شکنندگی مو یا آسیب مکانیکی دیده شود.
Mechanical stress to the hair shaft
استرس مکانیکی به ساقه مو؛ فشار، کشش، اصطکاک، شانهکردن شدید، بستن محکم مو یا دستکاری مکرر که باعث آسیب کوتیکول، شکستگی و موخوره میشود.
Hair shaft studded with black stones
ساقه موی پوشیده از دانههای سیاه؛ توصیف کلاسیک پیدرای سیاه که در آن ندولهای سخت و تیره مانند سنگریزههای سیاه روی ساقه مو قرار گرفتهاند.
Longitudinal splitting of the distal hair shaft
شکاف طولی بخش دیستال ساقه مو؛ جدا شدن طولی الیاف ساقه مو در قسمت انتهایی مو که معمولاً بهصورت موخوره یا split ends دیده میشود.
Hair shaft disorders associated with hair fragility
اختلالات ساقه مو همراه با شکنندگی؛ گروهی از بیماریهای مادرزادی یا اکتسابی که باعث ضعف ساختار مو و شکستگی آسان میشوند.