فرایند عصاره گیری یا استخراج  

فرایند عصاره گیری یا استخراج

نویسنده:

ehsan hosnani
احسان حُسنانی مدرس مراقبت از پوست
برای دریافت آموزش های رایگان، کلمه هدایا را با واتسپ به شماره 09017562749 بفرستید.
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.

شماره های درج شده فقط برای دریافت آموزش های رایگان و اطلاع در مورد پکیج های آموزشی و وبینارها است.
در حال حاضر فرصت پاسخگویی به سوالات وجود ندارد.




چکیده: استخراج به روش جداسازی بر اساس مکانیزم حلالیت گفته می شود. استخراج یکی از مباحث عملیات واحد در مهندسی شیمی است که می تواند جداسازی مایع از مایع یا جداسازی فاز جامد از مایع باشد. در مبحث جداسازی عصاره از گیاهان، استخراج به روش هایی گفته می شود که در آن مواد مؤثره گیاه با مکانیزم حلالیت توسط یک حلال از گیاه جدا می شوند. این حلال می تواند غیر فرار یا فرار باشد. روغن ها و چربی ها از حلال های غیرفرار و گاز بوتان و گاز کربنیک از حلال های فرار به شمار می آیند.
عصاره گیری

تعاریف

•  استخراج به روش جداسازی عصاره گیاهان با مکانیسم حلالیت گفته می شود.
•  عصاره به محصولات معطر به دست آمده از روش استخراج گفته می شود.
•  حلال به ماده ای گفته می شود که ماده معطر را از گیاه جدا می کند.
حلال ها دو دسته هستند:
حلال های غیر فرار
حلال های فرار

استخراج با حلال های غیر فرار

بطور کلی حلالهایی را که در استخراج به کار می روند می توان به دو دسته فرار و غیر فرار (چرب) تقسیم بندی نمود. اگر عمل استخراج در دمای محیط انجام گیرد این روش انفلوراژ (Enflurage) و اگر در دمای بالا صورت گیرد ماسیراسیون (maceration) نامیده می شود. روش انفلوراژ به طور عمده برای یاس، tuberose و گاهی برای شکوفه های پرتقال و نرگس به کار می رود و روش ماسیراسیون برای گل رز، شکوفه های پرتقال، بنفشه و … استفاده می شود.

ماسیراسیون(maceration)

این فرایند شامل غوطه ور کردن گلها در روغنهای داغ با دمای 60 تا 70 درجه است. به استثناء یاس و tuberose همه گلها و به خصوص رز را با این فرایند اسانس گیری می کنند. گل با چربی برای 12 تا 48 ساعت هم زده می شود بعد محتویات ظرف بر روی الک خالی شده تا روغن از گلها جدا شود روغن صاف شده را با گلهای جدید مخلوط می کنند و این عمل را آنقدر ادامه می دهند تا روغن اشباع گردد.
ماسیراسیون
چای کیسه ای نمونه ای از فرایند عصاره گیری با روش ماسیراسیون
Ref: Extraction in pharmaceutics by Mudassar Ahmed, Slideshare.net

انفلوراژ (Enfleurage)

در این روش شکوفه گلها در لابلای چربی (در دمای محیط) خوابانیده می شود. به این صورت که درون قالبهای چوبی به نام chasis ، صفحات شیشه ای را که دو طرف آن توسط چربی یا برس مالیده شده و شکوفه ها به صورت تنک بر روی چربی پراکنده شده قرار می دهند. سطح تماس را توسط شیارهایی که با کاردک چوبی ایجاد شده افزایش می دهند و به این ترتیب چندین قالب چوبی روی هم قرار داده می شوند. بعد از یک روز یا دو روز بستگی به نوع گل ، گلهای تازه را جایگزین می کنند و عمل تعویض گلها را آنقدر ادامه می دهند تا چربی ها اشباع گردند محصول نهایی «پماد تطهیر» (pomads for washing) نام دارد چربی مورد استفاده می تواند چربی تصفیه شده خوک و یا چربی اطراف احشاء گوساله باشد. به جای چربی همچنین می توان از روغن زیتون یا پارافین مایع استفاده کرد. اسانس موجود در این چربی اشباع شده را توسط استخراج با الکل جداسازی می نمایند.
انفلوراژ
به محصول استخراج با روش انفلوراژ، پماد گفته می شود
Ref: PHYTOCHEMICAL EXTRACTION, slideshare.net

استخراج با حلالهای فرار

این فرایند اولین بار توسط روبی کوت(Robiquet) در سال 1835 تجربه شد که گلهای Tonquille را با اتر استخراج نمود. در حال حاضر از جمله حلالهایی که کاربرد وسیع دارد می توان پترولیم اتر و اتانول را نام برد.

استخراج اسانس با بوتان

استفاده از بوتان دوره جدیدی را برای تولید کنسانتره ها (concretes) آغاز کرد، این روش از بقیه روشها گرانتر است زیرا حلال در حرارت معمول نیست بلکه در دمایی بین 10- تا 20- درجه سانتی گراد کار می کند.
کانکریت
Ref: PHYTOCHEMICAL EXTRACTION, slideshare

استخراج با گازکربنیک

گازکربنیک در فشار زیاد و نقطه بحرانی حلالیت بسیار زیادی دارد که با استفاده از تکنیکهای مناسب و در فشار و دماهای مختلف می توان از این خاصیت برای اسانس گیری استفاده نمود مزیت این روش در مقایسه با سایر روشها آن است که به هیچ وجه باعث تجزیه و هیدرولیز ترکیبات مختلف اسانس روغنی نمی گردد به علاوه بسیاری از ترکیبات که با روشهای دیگر قابل جداسازی نیستند با این روش جداسازی می گردد. دستگاه استخراج با CO2 طوری طراحی می گردد که بتواند حداکثر تا فشار bar300 و دمای 200 درجه سانتی گراد را تحمل کند(هر چند این کار در دمای 20 درجه و فشار 55 بار انجام می گیرد) گازکربنیک مایع پس از عبور از گیاه و جداسازی اجزاء قابل حل در CO2 وارد ظرفی می شود که باعث تبخیر CO2 گردیده و عصاره را بر جای می گذارد. با توجه به آنکه گازکربنیک مایع یک حلال لیپوفیل است ترکیبات قطبی در آن نامحلول هستند.

معایب روش استخراج:

همراه شدن عصاره با برخی ترکیبات چرب: این مشکل را می توان توسط تقطیر استخراجی (Extractive distillation) برطرف نمود. روش دیگر استفاده از روش Batch است به این صورت که حلال با عصاره ناخالص در یک دستگاه موسوم به Batteuse برای 24 ساعت هم زده می شود بعد آن را صاف می کنند. برای تکمیل جداسازی می توان از انجماد در -20°C استفاده نمود.
همراه شدن عصاره با مواد رنگی: تقطیر با بخار در خلاء، قرار دادن در معرض نور فرابنفش و … از روشهای رنگزدایی است.

بیشتر بدانیم:

what is extract
جزوه عصاره چیست تالیف دکتر پیکری
(از کانال تلگرام دکتر پیکری دیدن کنید)
این جزوه با کسب اجازه از دکتر پیکری در سایت احسان حسنانی آپلود شده است
دانلود pdf

extraction og
قسمت های مختلف دستگاه عصاره گیری با روش سوکسله
maceration
عصاره گیری با روش ماسیراسیون
peikari extraction
دستگاه های عصاره گیری
SDE method
عصاره گیری در آزمایشگاه
ato herbal shampoo
پارسی طب : ویژگی شامپوی خوب چیست؟ یک شامپوی خوب گیاهی با داشتن این ویژگیها نقش بسیار موثری در تسریع روند بهبود مشکلات مو مثل ریزش مو، شوره و خارش سر خواهد داشت ۱- از عصاره های درجه یک و با کیفیت گیاهان دارویی بهره برده باشد ۲- فاقد ترکیبات سرطانزا مثل پارابن و سیلیکون باشد ۳- فاقد ماینوکسیدیل باشد زیرا در بلند مدت موجب ریزش بیشتر موها و عوارض دیگر خواهد شد. ۴- دارای ph مناسب و فاقد مواد حساسیت زای پوست باشد ۵- گیاهان بکار برده شده در عصاره گیری تمیز، درجه یک و سالم باشند. برای اطمینان از وجود گزینه های بالا در یک محصول گیاهی فقط باید تولیدکننده محصول دارای وجدان بیداری باشد زیرا برخی از موارد ذکر شده با هیچ آزمایشی قابل بررسی نخواهند بود.


• عصاره گیری

make creams

4charkh

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- کانکریت = Concrete کانکریت

ABSOLUTE, Highly concentrated perfume ingredient obtained by the alcohol extraction of the concrete. The concrete is obtained by the solvent extract of the plant material. = ابسولوت به ماده عطری بسیار غلیظ می‌گویند كه با استخراج الكلی كانكریت­ها به دست می‌آید. كانكریت با روش استخراج با حلال از گیاهان به دست می‌آید.

CONCRETE, Solid waxy substance obtained by the solvent extraction of plant material, e.g., flowers, bark, leaves, etc. The absolute is obtained by alcohol extraction of the concrete. = كانكریت: ماده مومی شكل جامد كه با روش استخراج با حلال از مواد گیاهی مثل گلها، ساقه و برگ درختان به دست می آید. ابسولوت از استخراج الكلی كانكریت ها به دست می آید.

ESSENTIAL OIL, The “essence” of plants obtained by distillation of the plant material or its concrete. Plant materials include flowers, grass, stems, seeds, leaves, roots, bark, fruits, tree moss and tree secretions. = اسانس روغنی: اسانس گیاهان كه با روش تقطیر مواد گیاهی یا كانكریت آنها به دست می آید. منظورمان از مواد گیاهی گلها، علفها، ساقه ها، بذرها، برگها، ریشه ها، تنه و میوه درختان است. همچنین خزه درختان و سایر ترشحات درختان همگی از مواد گیاهی محسوب می شوند كه می تواند تقطیر شود.
2- حلالیت = Solubility
limited solubility = حلالیت محدود
3- تبخیر = Evaporation
evaporation of sweat = تبخیر عرق
تبخیر

EVAPORATION, The process of changing from a liquid to a vapor. = تبخیر: فرایند تغییر فاز از مایع به بخار
4- فرابنفش = Ultraviolet
ultraviolet or uv radiation = پرتوهای فرابنفش 

UV, Ultraviolet = پرتوهای فرابنفش

Ultraviolet ray = اشعه فرابنفش 


تلفظ ultraviolet or uv radiation ↓
5- اسانس روغنی = Essential Oil
essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 

pure essential oils are naturally occuring substances found in different parts of the plant = اسانس روغنی خالص، ماده طبیعیست که در قسمت های مختلف گیاهان یافت می شود 

massage is a relaxing way to introduce essential oils to the body = ماساژ یک روش آرامش بخش برای وارد کردن اسانس روغنی به داخل بدن است

non-organic essential oil = اسانس روغنی غیرارگانیک 

tea tree essential oil = اسانس روغنی درخت چای 

lavender essential oil = اسانس روغنی لاواند
اسانس های روغنی

AROMATHERAPY, The use of volatile plant oils, including essential oils, for psychological and physical well-being. The therapeutic use of pure essential oils and herbs in body massage,which is described by proponents as “healing, beautifying and soothing” the body and mind.The history of aromatherapy stretches as far back as 6,000 years ago in ancient Egypt. It wasn’t until the 1920’s, however, when the term was actually coined by a French chemist, R.M. Gattefosse. = آروماتراپی، استفاده از روغن‌های گیاهی شامل اسانس‌های روغنی برای سلامت فیزیكی و فیزیولوژیكی. استفاده درمانی از اسانس‌های روغنی خالص و گیاهان در ماساژ بدن، شفابخش، زیباكننده و التیام‌بخش برای بدن و ذهن می‌باشد. تاریخچه آروماتراپی به 6 هزار سال پیش به مصر باستان برمی‌گردد. در سال 1920 این واژه توسط یك شیمیدان فرانسوی به نام گَته فوزه ابداع شد.

ATTAR (OTTO), From the ancient Persian word “to smell sweet.” Attar or otto refers to essential oil obtained by distillation and, in particular, that of the Bulgarian rose, an extremely precious perfumery material. = عطار، از لغت فارسی رایحه شیرین می‌آید. عطّار یا عطو به اسانس روغنی گفته می‌شود كه با روش تقطیر به دست می‌آید مثل اسانس روزه بلغاری و مواد باارزش عطاری.

ESSENTIAL OIL, The “essence” of plants obtained by distillation of the plant material or its concrete. Plant materials include flowers, grass, stems, seeds, leaves, roots, bark, fruits, tree moss and tree secretions. = اسانس روغنی: اسانس گیاهان كه با روش تقطیر مواد گیاهی یا كانكریت آنها به دست می آید. منظورمان از مواد گیاهی گلها، علفها، ساقه ها، بذرها، برگها، ریشه ها، تنه و میوه درختان است. همچنین خزه درختان و سایر ترشحات درختان همگی از مواد گیاهی محسوب می شوند كه می تواند تقطیر شود.

NEROLI OIL, Neroli essential oil is extracted from the fragrant blossoms of the bitter orange tree and has a beautiful aroma that appeals to men and women alike. In common with rose and jasmine, neroli oil is almost a complete fragrance in itself and forms the heart of one of the worlds most enduring perfumes, ‘Eau de Cologne’. = روغن نرولی: روغنی كه از شكوفه معطر پرتقال تلخ به دست می آید.


تلفظ essential oil ↓


تلفظ essential oils ↓


تلفظ lavender essential oil ↓


تلفظ lavender essential oil2 ↓


تلفظ massage is a relaxing way to introduce essential oils to the body ↓


تلفظ non-organic essential oil ↓


تلفظ pure essential oils are naturally occuring substances found in different parts of the plant ↓


تلفظ tea tree essential oil ↓
6- مشک = Musk
7- هیدرولیز = Hydrolysis
8- فرار = Volatile
essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 

volatile organic compounds or VOCs = ترکیبات آلی فرار 
فرار

AROMATHERAPY, The use of volatile plant oils, including essential oils, for psychological and physical well-being. The therapeutic use of pure essential oils and herbs in body massage,which is described by proponents as “healing, beautifying and soothing” the body and mind.The history of aromatherapy stretches as far back as 6,000 years ago in ancient Egypt. It wasn’t until the 1920’s, however, when the term was actually coined by a French chemist, R.M. Gattefosse. = آروماتراپی، استفاده از روغن‌های گیاهی شامل اسانس‌های روغنی برای سلامت فیزیكی و فیزیولوژیكی. استفاده درمانی از اسانس‌های روغنی خالص و گیاهان در ماساژ بدن، شفابخش، زیباكننده و التیام‌بخش برای بدن و ذهن می‌باشد. تاریخچه آروماتراپی به 6 هزار سال پیش به مصر باستان برمی‌گردد. در سال 1920 این واژه توسط یك شیمیدان فرانسوی به نام گَته فوزه ابداع شد.

EXTRACTION, Extraction with volatile solvents is the most effective and commonly used method to obtain essences. = استخراج: استخراج با حلال های فرّار موثرترین و رایج ترین روش به دست آوردن گیاهان است.

EXTRACTS, Concentrated perfume or flower products obtained through the process of extraction using volatile solvents. = عصاره: محصولات حاصل از استخراج با حلالهای فرّار كه تغلیظ شده است.


تلفظ volatile organic compounds or VOCs ↓
9- تازه = Fresh
freshly isolated human keratinocyte = کراتینوسیت های تازه انسان 

Skin freshner = لوسیون شاداب کننده پوست 
تازه

CITRUS, Odors from citrus fruits such as orange, lemon, lime, mandarin and bergamot which give fresh, fruity top notes used especially in eau fraiche, classical and men’s colognes. = سیتروس: بوهایی كه از میوه های مركبات مثل پرتقال، لیمو، لیموترش، ماندارین و برگاموت بدست می آید و رایحه فوقانی تازه و میوه ای دارد. در ادكلن های كلاسیك مردانه استفاده می شود.

EARTHY, The provocative odor of freshly turned earth, musty and rooty. = خاكی یا زمینی: روایج انگیزنده یا تحریك كننده برخاسته از خاك تازه شخم زده شده، نم دار و ریشه دار. یعنی ریشه گیاه هنوز در آن وجود دارد.

EAU DE COLOGNE, Contains the lowest concentration of 2-4% base. It’s light, refreshing and can be applied often. = ادوكلن دارای كمترین غلظت یعنی 2 تا 4 درصد اسانس پایه است. ادوكلن ها ملایم و طراوت بخش هستند و می توانند به دفعات استفاده شوند.

IONONES, One of the most valued synthetic perfume ingredients. They have a fresh, violet aroma and were first introduced into perfumery in 1936 in Violettes de Toulouse. = آیونونها: یكی از باارزش ترین مواد عطری سنتزی، رایحه تازه و گل بنفشه دارند. در سال 1936 به صنعت عطرسازی معرفی شدند.

Sharp fresh sweetness = شيريني طراوت بخش نافذ که در اثر استفاده از کلروفرم به عنوان شیرین کننده خمیر دندان استفاده می شود.
10- کنسانتره = Concentrate
essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 
کنسانتره، محلول غلیظ

concentrated serums = سرم های تغلیظ شده 

ABSOLUTE, Highly concentrated perfume ingredient obtained by the alcohol extraction of the concrete. The concrete is obtained by the solvent extract of the plant material. = ابسولوت به ماده عطری بسیار غلیظ می‌گویند كه با استخراج الكلی كانكریت­ها به دست می‌آید. كانكریت با روش استخراج با حلال از گیاهان به دست می‌آید.

EXTRACTS, Concentrated perfume or flower products obtained through the process of extraction using volatile solvents. = عصاره: محصولات حاصل از استخراج با حلالهای فرّار كه تغلیظ شده است.
تغليظ شده، غليظ
11- زیتون = Olive
lilac, common lilac, Syringa vulgaris is a species of flowering plant in the olive family = یاس بنفش یاس شیروانی
زیتون
12- دمای محیط = Ambient Temperature
13- استخراج با حلال = Solvent Extraction
solvent extraction, Liquid–liquid extraction also known as solvent extraction and partitioning, is a method to separate compounds based on their relative solubilities in two different immiscible liquids, usually water and an organic solvent. = استخراج با حلال یا استخراج مایع مایع که به آن پارتیشنینگ نیز می گویند، روشی برای جداسازی ترکیبات بر مبنای حلالیت نسبی آن ها به دو فاز مایع غیر قابل امتزاج (معمولا آب و فاز حلال ارگانیک) می باشد

CONCRETE, Solid waxy substance obtained by the solvent extraction of plant material, e.g., flowers, bark, leaves, etc. The absolute is obtained by alcohol extraction of the concrete. = كانكریت: ماده مومی شكل جامد كه با روش استخراج با حلال از مواد گیاهی مثل گلها، ساقه و برگ درختان به دست می آید. ابسولوت از استخراج الكلی كانكریت ها به دست می آید.


تلفظ solvent extraction ↓


تلفظ solvent extraction2 ↓
14- عصاره گیاهان = Plant Extracts عصاره گیاهان
15- نرگس = Amaryllis گل نرگس
16- انفلوراژ = Enflurage
17- ماسیراسیون = Maceration ماسیراسیون، استخراج با روش خیساندن و خواباندن در روغن

MACERATION, Is a method used to process flowers by steeping them in hot fats. The steeping process produces pomades. These are washed in alcohol for purification, and from this scented mixture, the extract of floral oil is obtained. = ماسیراسیون: روشی است كه در آن گلها را وارد روغن داغ می كنند سپس پماد به دست آمده را با الكل می شویند.
18- ماده معطر = Aromatic Agent ماده معطر و آروماتیک
محصول آرایشی که معمولا در انتهای فرایند اصلاح برای تثبیت آرایش مو استفاده می شود
19- پماد = Ointment
Certificate of appointment = گواهی اعطاء نمایندگی
پماد
20- فرابنفش = Ultraviolet
ultraviolet or uv radiation = پرتوهای فرابنفش 

UV, Ultraviolet = پرتوهای فرابنفش

Ultraviolet ray = اشعه فرابنفش 


تلفظ ultraviolet or uv radiation ↓
21- حلال = Solvent
solvent extraction, Liquid–liquid extraction also known as solvent extraction and partitioning, is a method to separate compounds based on their relative solubilities in two different immiscible liquids, usually water and an organic solvent. = استخراج با حلال یا استخراج مایع مایع که به آن پارتیشنینگ نیز می گویند، روشی برای جداسازی ترکیبات بر مبنای حلالیت نسبی آن ها به دو فاز مایع غیر قابل امتزاج (معمولا آب و فاز حلال ارگانیک) می باشد

residual solvents = حلال باقیمانده

ABSOLUTE, Highly concentrated perfume ingredient obtained by the alcohol extraction of the concrete. The concrete is obtained by the solvent extract of the plant material. = ابسولوت به ماده عطری بسیار غلیظ می‌گویند كه با استخراج الكلی كانكریت­ها به دست می‌آید. كانكریت با روش استخراج با حلال از گیاهان به دست می‌آید.

CONCRETE, Solid waxy substance obtained by the solvent extraction of plant material, e.g., flowers, bark, leaves, etc. The absolute is obtained by alcohol extraction of the concrete. = كانكریت: ماده مومی شكل جامد كه با روش استخراج با حلال از مواد گیاهی مثل گلها، ساقه و برگ درختان به دست می آید. ابسولوت از استخراج الكلی كانكریت ها به دست می آید.

EXTRACTION, Extraction with volatile solvents is the most effective and commonly used method to obtain essences. = استخراج: استخراج با حلال های فرّار موثرترین و رایج ترین روش به دست آوردن گیاهان است.

EXTRACTS, Concentrated perfume or flower products obtained through the process of extraction using volatile solvents. = عصاره: محصولات حاصل از استخراج با حلالهای فرّار كه تغلیظ شده است.


تلفظ solvent extraction ↓


تلفظ solvent extraction2 ↓

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید