شکل ها و فرم های مختلف محصولات مراقبت از پوست

چکیده: محصولات آرایشی بهداشتی به فرم ها و شکل های مختلفی وجود دارند. ساده ترین فرم محصصولات آرایشی بهداشتی محلولها هستند. محلول ها از اجزایی تشکیل شده اند که در یکدیگر حل می شوند. مثل شامپوها. اما گاهی باید ترکیباتی که در یکدیگر حل نمی شوند را در کنار یکدیگر داشته باشیم. مثلا کرم ها و لوسیون ها که از ترکیب آب و روغن به دست می آیند. در این جور موارد از امولسیون ها، سوسپانسیون ها و پمادها استفاده میشوند. استیک ها محصولات جامدی هستند که مستقیما روی موضع مالیده می شوند. مثل رژ لب. آئروسل ها محصولات آرایشی بهداشتی هستند که در قوطی مناسب بسته بندی شده و تحت فشار گاز پیش ران هستند و نازل دارند.

نویسنده:

احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.

محلول های آرایشی

ساده ترین شکل یک محصول آرایشی بهداشتی محلولها هستند. شامپوها، ادکلن ها، محلولهای آرایش پاک کن که این روزها به میسلار واتر معروف شده اند، همگی از نوع محلول هستند. در محلولها، قطرات روغن وجود ندارد. چیزی به نام فاز روغنی و فاز آبی نداریم. فقط یک فاز است. همه ترکیباتی که در یک محلول وجود دارند از یک جنس هستند و در یکدیگر حل می شوند.

کرم ها و امولسیون ها

وقتی ترکیبات به کار رفته برای ساخت یک محصول آرایشی بهداشتی از فازهای غیر قابل انحلال تشکیل می شوند، دیگر نمی توانیم به راحتی محلولها آنها را به دست آوریم. بلکه باید امولسیون درست کنیم.
اما امولسیون چیست؟ اگر نصف یک بطری را از آب و نصب بطری را از روغن پر کنیم و آن را هم بزنیم، برای مدت محدودی ذرات آب و روغن در کنار هم قرار می گیرند اما بعد از مدت کوتاهی از هم جدا می شوند.
کرم ها و لوسیون ها از دو دسته ترکیبات تشکیل شده اند. برخی از آنها غیر قطبی هستند و در روغن حل می شوند. برخی از آنها قطبی هستند و در آب حل می شوند. برای اینکه انها را در کنار هم قرار دهیم، ابتدا ترکیباتی را که در اب حل می شوند در یک ظرف جداگانه و با کمک حرارت در آب حل می کنیم. ترکیبات روغنی را هم به صورت جداگانه حرارت می دهیم تا در روغن حل شود. سپس به آرامی فاز آبی را به فاز روغنی اضافه می کنیم. هم زمان باید به آرامی هم بزنیم تا مخلوط دو فاز خنک شود. اما برای اینکه آب و روغن در کنار هم قرار بگیرند، باید از ترکیباتی به نام امولسیون کننده استفاده کنیم. امولسیون کننده ها ترکیباتی هستند که مولکولشان یک بخشی قطبی آبدوست و یک بخش غیر قطبی آبگریز دارد.
با این ترتیب به سطح مرزی آب و روغن مهاجرت نموده، بخش آبدوست به آب فرومیرود. بخشی چربی دوست به فاز روغن فرومی رود و به این ترتیب آب و روغن را درکنار هم نگه می دارد. مرطوب کننده های دست، نرم کننده های مو و کرم های ضدآفتاب از دسته امولسیون ها هستند.

یک کرم معمولاً از آب، روغن، مواد امولسیون کننده، مواد مؤثره و افزودنی ها تشکیل شده است. اگر قطرات روغن در آب پراکنده باشد لوسیون به دست می آید و اگر قطرات آب در روغن پراکنده شده باشد پماد به دست می آید.

لوسیون های آرایشی

به آن دسته از محصولات آرایشی بهداشتی که به فرم مایع هستند لوسیون گفته می شود. لوسیون ها می توانند، محلول، سوسپانسیون یا امولسیون باشند.

لوسیون های سوسپانسیونی

مثلا لوسیون کالامین یک نوع سوسپانسیون است. در این سوسپانسیون ذرات اکسید روی و اکسید آهن در گلیسیرین پراکنده شده اند.

کالامین به شکل سوسپانسیون

لوسیون های محلول

میسلار واتر لوسیونی است که ساختار محلول دارد.

لوسیون های امولسیونی

لوسیون های امولسیونی ساختاری شبیه کرمها دارند، با این تفاوت که آب بیشتری دارند در نتیجه قوام آن کمتر بوده و راحت تر جاری می شود. بافت سبک تری دارد و برای ساخت مرطوب کننده های بدن مناسب هستند.

سوسپانسیون های آرایشی

سوسپانسیون ها به مخلوط های ناهمگنی گفته می شود که در آن ذرات فاز پخش شونده به قدری بزرگ هستند که با چشم غیر مسلح دیده می شوند. سوسپانسیون ها اگر به حالت ساکن بمانند و هم زده نشوند ته نشین می شوند. ذرات پخش شونده جامد هستند و قطرشان از 100 نانومتر بزرگ تر است.
محصولاتی که به صورت سوسپانسون هستند، در قسمت روش مصرف شان معمولا نوشته شده که قبل از مصرف به خوبی تکان داده شود. برخی شربت های دارویی از نوع سوسپانسیون هستد مثل شربت کو آموکسی کلاو. شیر کاکائو مثلا یک سوسپانسیون است چون باید قبل از مصرف تکان داده شود. شامپوهای خشک که بدون آبکشی استفاده می شوند حاوی ماده پودری جامدی به نام Aluminum starch octenylsuccinate هستند که در یک پایه الکلی پراکندده شده است و طبق دستور العمل سازنده باید قبل از مصرف به خوبی تکان داده شود. برخی از لاک های ناخن (نه همه آنها) حاوی ذرات رنگی یا اکلیلی است و باید قبل از مصرف تکان داده شود.

محصولاتی که در دستورالعملشان نوشته قبل از استفاده قوطی را تکان دهید معمولاً سوسپانسیون یا امولسیون های ناپایدار هستند.

آمیزه های ناهمگن پودری در فازآبی یا روغنی که در صنایع آرایشی بهداشتی به وفور استفاده می شود را نباید با سوسپانسیون اشتباه بگیریم. این ترکیبات معمولا کلوئید هستند. در در ادامه در موردشان توضیح خواهم داد.

کلوئیدهای آرایشی

کلوئیدها پلی بین محلول و سوسپانسیون هستند. یعنی اندازه ذرات نه آنقدر کوچک است که محلول شفاف به دست بیاید و نه آنقدر بزرگ است که با چشم دیده شود و مثل سوسپانسیون ته نشین شود. مثلا ذرات تیتانیوم دی اکسید در کرم ضدآفتاب تشکیل کلوئید جامد در مایع می دهند. کلوئیدهای جامد در مایع را سول هم می گویند.
کرم پودرهای مایع یا فنداسیون ها از نوع کلوئید هستند.
خمیر دندانها از نوع کلوئید هستند.

پمادها

ترکیباتی با قوام بسیار بالا هستند که در ساخت محصولات آرایش مو یا محصولات پوستی با خاصیت دارویی استفاده می شود. از آنجا که بخش اصلی ساختار آنها روغن و چربی است بسیار چسبناک می باشند. از ترکیباتی مثل پترولاتوم، لانولین و دایمتیکون در ساخت آنها استفاده می شود. برای ساخت آنها خیلی راحت حرارت را بالا می برند و بعد از آنکه مواد آمیخته شد سرد می کنند.
قرص ها و کپسول ها
برای ساخت رنگ های آرایشی معمولاً از قرص ها استفاده می شود. اینها جامداتی هستند که با یکدیگر آمیخته شده و سپس فشرده می شوند به این شکل درآیند. برای ساخت آنها به تجهیزات خاصی نیاز است که گران تر می باشند.

پودرها

یکی از مهمترین شکل های محصولات آرایشی پودرها هستند. برای ساخت پودر بچه و کرم پودر های آرایشی استفاده می شود آمیزه ای از مواد جامد هستند که به شکل پودر نرم درآمدند. ترکیباتی مثل تالک، سیلیکات ها و نشاسته در آنها استفاده شده است. برای به دست آوردن پودر نرم از تجهیزات خاصی باید استفاده شود.

ژل ها

نوع دیگری از محصولات آرایشی ژل ها هستند که محصولاتی با قوام بالا معمولاً شفاف هستند که دراثر تنش قوامشان کاهش می یابد. به آن معنا که تا زمانی که نیرویی به آن وارد نشده قوام دارند. اما برای جاری شدن، باید به آنها نیرو وارد شود. همانطور که برای بیرون آوردن سس کچاپ از بطری اش نیاز به وارد آوردن نیرو می باشد. ژل ها برای ساختن محصولات مو، بدن شویه ها، محصولات اصلاح و خمیردندان ها استفاده می شوند. برای ساخت آنها از ترکیبات ژل کننده ای مثل پلیمرهای آکریلیک، صمغ طبیعی یا غلیظ کننده های سلولزی استفاده می شود.

استیک ها

ستیک ها یک فرم جامد رسانش هستند که در آنها مواد فعال با مالش خارج می شود. مثلا رژلب یا برخی واکس های مو به فرم استیک هستند. بارای ساخت آنه،ا ترکیبات را حرارت می دهند ذوب می کنند و در داخل قالب می ریزند. وقتی که سرد شد به شکل بسته بندی شان در می آید.

آئروسل ها

آئروسل ها بیشتر نوعی بسته بندی هستند تا فرمولاسیون. تقریباً می توان همه محصولات آرایشی بهداشتی را به فرم آئروسل درآورد. اگر که قوطی مناسب، پیشران و نازل داشته باشیم می توانیم هر فرمولی را آئروسل کنیم. آئروسل ها محصولات آرایشی هستند که از یک قوطی تحت فشار خارج می شوند ابتدا محصول را با هر فرمولی که هست می سازند بعد آنها را در قوطی آئروسل بسته بندی می کنید سپس آب بندی می کنند و بعد با یک ماده پیشران تحت فشار قرار می دهند. قوانین جدیدی که برای ترکیبات آلی فرار وضع شده استفاده از آئروسل ها در محصولات آرایشی را محدود کرده است.

•
• اشکال آرایشی

مطلب قبلی: ضدعرق

مطلب بعدی: مایسل