پ هاش چیست؟

در این مقاله می خواهم در مورد عدد PH صحبت کنم و یک سوالی که یکی از دوستان پرسیدند و خواستند بدانند که آیا با استفاده از ترکیبات شیمیایی یک محصول می توانیم بفهمیم PH آن چند است یا نه.
پاسخ به این سوال منفی است و PH را با روش های مختلفی اندازه می گیرند. یکی همین است که در این شکل می بینید.

یعنی استفاده از یک سری کاغذهایی است که در PHهای مختلف تغییر رنگ می دهد و این کاغذها آغشته به یک موادی است که حالت مولکولی اش با حالت یونی اش رنگ های متفاوتی دارد.

یکی دیگر از روش های تعیین PH، استفاده از PHمترهای دیجیتالی است. همان طور که می بینید دقتش بالا است،
مثلا این یکی سمت چپی مثلا تا 3 رقم اعشار اندازه گیری کرده است و این یکی تا 2 رقم اعشار اندازه گیری کرده است.
خوب عموما این روش ها برای مقاصد آزمایشگاهی خیلی دقیق استفاده می شود. حالا برای شما به عنوان کسی که می خواهید یک حدودی از PH به دست بیاورید، من یک روش ابتکاری می خواهم به شما معرفی کنم و آن استفاده از آب کلم است.
همان طور که می بینید کلم خرد شده که یک مقداری هم آب به آن اضافه شده است یک همچین رنگی دارد حتی آب تصفیه اگر به آن اضافه شود به این رنگ در می آید.
اگر که یک مقدار آب صابون داخل آن بریزید، رنگ آن این شکلی می شود و این نشان دهنده ی PH قلیایی است. یک حدودی از PH به شما می دهد. مثلا به شما می گوید PH آن 9 یا 10 است. از 8 به بالا است.
اگر که مثلا سرکه یا یک محلول غلیظ اسیدی در آن بریزید به این رنگ در می آید.

حالا من یک آزمایشی که انجام دادم، شامپویی که رویش نوشته بود عدد 5 و نیم را به آن اضافه کردم به این رنگ درآمد. ببینید با حالا خنثی اش آنقدر متفاوت است. با یک همچین کار ساده ایی شما می توانید PH را اندازه گیری کنید و یک حدودی از آن به دست بیاورید.

 افزودنی های شامپو خود به دو دسته تقسیم بندی می شوند. الف- افزودنی های عمومی موادی مانند نگهدارنده ها برای جلوگیری از آلودگی میکروبی، نمک برای افزایش قوام شامپو و اسانس برای خوشبو نمودن شامپو و ا.د.ت.‌آ (EDTA) برای کاهش سختی آب و سیتریک اسید جهت تنظیم پ هاش جزء افزودنی های شامپو به حساب می آیند. اگر به ترکیبات تشکیل دهنده شامپوها دقت کنیم خواهیم دید اجزائی مثل اسیدسیتریک، نمک، ا.د.ت.ا، نگهدارنده، اسانس، رنگ و آب در همه شامپوها مشترک هستند. به همین علت به این نوع افزودنی ها، افزودنی های عمومی گفته می شود. نگهدارنده ها از آنجا که شامپو محیط مناسبی برای رشد میکرو ارگانیسم ها به ویژه باکتری سودوموناس است، در صورت عدم بکارگیری نگهدارنده ها، به مرور زمان فاسد شده و بوی نامطبوع می دهد. مخلوط ایزوتیازولین ها و ترکیبات پارابن به عنوان نگهدارنده در شامپوها استفاده می شود. مهمترین نگهدارنده های شامپو، ایزوتیازولین ها هستند. «متیل کلرو ایزوتیازولین اون» و «متیل تیازولین اون» از مهمترین ترکیباتی هستند که به عنوان نگهدارنده برای از بین بردن میکروارگانیسم ها و جلوگیری از رشد و تکثیر آن ها در شامپوها استفاده می شوند. عوامل کمپلکس دهنده نمک اتیلن دی آمین تترا استیک اسید که به اختصار EDTA نامیده می شود، به شکل گسترده ای به عنوان عامل کیلیت کننده (شلات کننده) یا کمپلکس دهنده در شامپوها استفاده می شود. پلی فسفات ها و مواد فعال سطحی غیریونی نیز در لخته کردن نمک های کلسیم مؤثرند. قوام دهنده الکترولیت ها، رایج ترین ترکیبات قوام دهنده شامپوها هستند. معمولاً برای افزایش ویسکوزیته شامپوها، یا درصد نمک به فرمولاسیون اضافه می کنند. نمک طعام یا کلرید سدیم و همچنین کلرید آمونیوم سبب افزایش ویسکوزیته شامپوها می شود. مشتقات سلولزی مثل کربوکسی متیل سلولز به اختصار CMC نیز برای افزایش شامپوها استفاده می شود. تنظیم کننده pH برای تنظیم pH شامپوها در محدوده تا از مواد تنظیم کننده pH استفاده می شود. اسیدهای آلی مثل اسید سیتریک و اسید لاکتیک برای کاهش pH و بازهای آلی مثل تری اتانول آمین برای افزایش pH به فرمولاسیون شامپو اضافه می شود. اسانس شامپو برای تأمین رایحه دلپذیر شامپوها، بخشی از فرمولاسیون شامپو را به اسانس اختصاص می دهند. میزان مصرف اسانس در شامپوها معمولاً تا درصد است. رنگ برای زیبا کردن ظاهر شامپوها از ترکیبات رنگی در فرمولاسیون شامپو استفاده می شود. ب- افزودنی های اختصاصی پروتئین ها، ویتامین ها، عصاره های گیاهی، عوامل ضدشوره از مهم ترین افزودنی های شامپو هستند. هر نوع شامپو بر حسب اینکه چه ویژگی خاصی برای آن در نظر گرفته می شود، از افزودنی خاصی در ترکیبات آن استفاده می شود. انواع رایج شامپوها عبارتند از: تقویت کننده، ضدشوره، شامپوی موهای رنگ شده، شامپوهای حجم دهنده، شامپوهای کنترل کننده ترشح چربی و شامپو بچه.

 اول اینکه پ هاش قلیایی دارد. در پستهای قبلی پ هاش آب صابون را برایتان اندازه گرفتم عدد ده و نیم بود

 وقتی به حمام میرویم و با صابون بدن خود را می شوییم مادامی که صابون روی بدن است پ هاش پوست قلیایی است. یعنی نیم ساعت در معرض قلیا قرار می گیرد. اما اگر خوب آبکشی کنیم، بعد از نیم ساعت پوست به حالت اول برمیگردد و مشکل حل می شود.

 وقتی خشک شد، بوی صابون قابل تشخیص خواهد بود اما قبل از خشک شدن هنوز بوی الکل می دهد. صابون سازی در کارخانه چربی ذوب شده به همراه سود در دیگهای بخار پخته می شود، محصول زیرین (آب + گلیسیرین) است. محصول فوقانی چربی صابونی نشده و محصول میانی صابون است که توسط Gear Pump به مراحل بعدی پمپ می شود. محلول آب و گلیسیرین را در حوضچه تبخیر توسط فوارده در شرایطی قرار می دهند که آب این محلول تا اندازه زیادی تبخیر شود و بعد به خارج از شرکت و در شرکتهای دیگری که تکنولوژی جداسازی کامل و بازیابی گلیسرین را دارند فرستاده می شود. صابون (محصول میانی دیگ) به قسمت خردکن و خشک کن فرستاده می شود تا آب ان گرفته شود، صابون در این حالت detergency بالایی دارد ولی بوی مطبوعی ندارد و تا حدودی skin-irritant است. بنا به این دلیل در یکی از مراحل به این صابون، کرم، رنگ و اسانس اضافه می کنند و بالاخره به قسمت شمش کننده و قاب کننده می فرستند. در مرحله آخر مارک مورد نظر را خورده، وارد بسته بندی می شود. پخت صابون فرایند صابون سازی شباهت زیادی با آشپزی دارد. یکی از روش های آشپزی، بخارپز کردن است. در صنعت صابون سازی، از تانکهای فلزی بزرگ با حدود تن گنجایش به کمک بخار که از زیر تانک وارد می شود چربی به همراه سود کاستیک درصد وزنی در زمان نسبتا طولانی (حدود ساعت) پخته می شود. به علت تشابهی که این پروسه با پخت غذا دارد، این فرایند را پخت صابون می نامند. دم کردن صابون دم کردن صابون هم شباهت زیادی به دم کردن چای دارد. برای دم کردن چای، چای خشک را در آب جوش ریخته به مدت دقیقه در دمای درجه سانتی گراد نگه می داریم. دم کردن صابون هم تقریباً به همین شکل است، با این تفاوت که صابون پخته شده را به مدت ساعت در مخازن بزرگ در دمای درجه نگه می دارند. سپس برای اضافه کردن مواد دیگر به مراحل بعدی (خشک کردن، نودل کردن و ...) منتقل می کنند. پ هاش صابون چند است؟ تعریف پ هاش این است: غلظت یون هیدروژن در محلول آبی در مقیاس لگاریتمی.

 pH= -log[H+] از آنجا که صابون جامد است برای آن پ هاش تعریف نمی شود. چون در این تعریف گفته ایم یک محلول!

 اما می توان پ هاش محلول رقیق شده صابون را به دست آورده و آن را بیان کرد. صابون رقیق شده پ هاش حدود 10 دارد.

 چرا با افزودن مواد اسیدی مثل اسید سیتریک پ هاش صابون را تنظیم نمی کنند؟ همانطور که گفتم صابون پ هاش ندارد. برای صابون کمیت دیگری به نام قلیاییت آزاد تعریف می کنند. که با روش تیتراسیون قابل اندازه گیری است. یک صابون خوب صابونی است که قلیایت آزاد نداشته باشد. از طرفی وجود اسیدچرب آزاد هم باعث ناپایداری صابون می شود. هر دو کمیت برای صابون اندازه گیری می شود.

 1-     شامپوکردن و تمیزکردن کامل موها قبل از کراتینه کردن موها باید تمام چربی ها و آلودگی های مو زدوده شوده شود. حتی چربی های مفید بایدبرداشته شود. بنابراین باید از یک شامپوی قوی در این مرحله استفاده شود. می توان شامپوی قلیایی (پ هاش حدود 8) استفاده کرد. اما نه با هدف باز کردن کوتیکول موها بلکه با هدف حذف کامل چربی های مو. با توجه به اینکه شامپو بچه پ هاش 7 دارد می تواند گزینه مناسبی برای این منظور باشد اما اگر از شامپو بچه استفاده می کنید ممکن است لازم باشد عمل شستشوی موها چند بار تکرار شود.

 آیا تونر نیاز به آبکشی دارد؟ تونرهای واقعی نیاز به آبکشی نداند اما از آنجا که خیلی از تونرها واقعی نیستند و حاوی مقادیر زیادی ماده شوینده یا سورفکتانت هستند بهتر است تونرها هم آبکشی شوند. هر چند که آبکشی تونر موجب می شود که ویژگی های تکمیلی آن مثل رطوبت رسان بودن یا تنظیم پ هاش بی فایده باشد. برای آبکشی بهتر است از آب تصفیه شده استفاده کنید. اگر از گلاب استفاده می کنید گلاب باید طبیعی باشد، در شیشه بسته بندی شده باشد، کمتر از یک سال از تولید آن گذشته باشد و در یخچال نگهداری شده باشد.