ملانین سازی چیست؟ 

ملانین سازی چیست؟

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی


چکیده: سنتز ملانین در پوست از اسید آمینه تایروسین شروع شده و با کاتالیزگری تیروزیناز پس از عبور از DOPA و دوپاکینون، دو نوع رنگدانه به نام های یوملانین و فائوملانین تولید می شود.

ملانین سازی در پوست

در یک پوست سالم، مواجهه در برابر تابش آفتاب با عکس العمل برنزه شدن همراه است که در واقع یک مکانیسم دفاعی پوست است. در افراد حساس، تابش نور شدید آفتاب می تواند سبب بروز سرخی و آسیب دیدن پوست گردد. توان برنزه شدن بستگی به میزان تولید رنگدانه ملانین در ملانوسیت ها دارد. اشعه های نور در محدوده ماورای بنفش و مرئی می توانند سبب تحریک این سلول ها در تولید ملانین شوند.
ملانین سازی در پوست یک فرایند آنزیمی است که در آن اسیدآمینه تایروسین توسط یک سلسله واکنش آنزیمی به رنگدانه های ملانین تبدیل می گردد.
ملانین سازی
سنتز ملانین از تایروسین
رنگدانه دوم فئوملانین است. پیش ساز ساخت این رنگدانه نیز تایروسین است. در این مسیر بیوسنتز، دوپاکینون در یک مسیر دیگر با سیستئین واکنش داده و سپس در یک فرآیند اکسیدانی (که احتمالاً آنزیماتیک نمی باشد) حد واسط هایی را تولید می کند، که ایجاد رنگدانه زرد مایل به قرمز فئوملانین می کند.

مراحل ملانین سازی

ملانین سازی یک فرایند آنزیمی است که در آن تایروسین به یوملانین (رنگدانه های مشکی قهوه ای) و فائوملانین (رنگدانه های قرمز قهوه ای) تبدیل می گردد. آنزیم هایی چون آنزیم تیروزیناز ، پروتئین تیروزینازی شماره یک (TRP-1) و پروتئین تیروزینازی شماره دو (TRP-2) در این سلسله واکنشها دخیل هستند.
ماده پیش ساز ساخت ملانین اسید آمینه تایروسین می باشد. این ماده تحت تأثیر آنزیم تیروزیناز (tyrosinase) به دوپا (DOPA) تبدیل می شود و مجدداً تحت اثر همان آنزیم تیروزیناز به دوپاکینون تبدیل می شود. ادامه این روند در نهایت منجر به تولید رنگدانه ملانین می گردد. توان بالای این ماده در جذب طول موج های ناحیه ماورای بنفش، سبب اثر محافظتی در برابر نور خورشید می گردد.
سنتز و توزیع ملانین در اپیدرم شامل مراحل زیر می باشد:
1- ساخته شدن ملانین
2- پیدایش ملانوزوم ها
3- انبارش ملانین در ملانوزوم ها
4- مهاجرت ملانوزوم ها به نوکهای دندانه دار ملانوسیت
5- انتقال ملانوزومها به کراتینوسیت
بنابراین تیره شدن پوست نه فقط به تولید ملانین در ملانوسیت، بلکه به انتقال ملانین به کراتینوسیتهای مجاور و توزیع آن در سطح پوست نیز وابسته است.
مهمترین تنظیم کننده سنتز ملانین پرتوهای فرابنفش هستند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم (از طریق وادار کردن کراتینوسیتها به ترشح پاراکرینی مواد تحریک کننده ای مثل α-MSH ) ملانوسیتها را تحریک می کند.

مهار ملانین سازی

آنزیم تیروزیناز در دو نقطه اعمال اثر می کند که برای عملکرد خود به مقادیر بسیار جزئی از عنصر مس نیز نیاز دارد. فلزات دیگری مانند کبالت، نیکل و وانادیم نیز در این عمل نقش دارند ولی اهمیت آن ها به مراتب کمتر از نقش مس می باشد.
•  بسیاری از عوامل می توانند فعالیت تیروزیناز را مهار کنند و به دنبال آن مانع از تشکیل رنگدانه گردند.
•  برخی مواد از طریق رقابت با تایروسین مانع از ساخت ملانین می گردند مانند 3- فلوروتایروسین، ان-استیل تایروسین، ان-فرمیل تایروسین، فنیل الانین و 3- آمینو تایروسین.
•  برخی عوامل از طریق ایجاد کمپلکس با یون مس مسیر بیوسنتز ملانین را مختل می سازند مانند فنیل تیو اوره، دی اتیل دی تیو کاربامات، سیستئین، گلوتاتیون، هیدروژن سولفاید و سیانیدها.
•  دسته ای دیگر از مواد با تغییر پتانسیل اکسیداسیون – احیاء عمل می کنند مانند هیدروکینون و ایندوفنول.
•  برخی دیگر در مراحل بینابینی مؤثر می باشند مانند آنیلین، پاراآمینوبنزوئیک اسید و پارافنیلن دی آمین.

ملانین سازی در مو

معمولاً در طی روند زندگی رنگ مو تغییراتی را نشان می دهد. پس از دوره کودکی معمولاً رنگ مو تیره تر می گردد. با گذشت زمان و سپری شدن سن، خاکستری شدن رنگ مو آغاز می گردد، زمان بروز این حالت در افراد یکسان نیست. در یک موی خاکستری بخشی از رنگدانه ها وجود دارد و کاهش حضور بخشی دیگر، سبب می شود تا مو خاکستری رنگ به نظر برسد. در صورتی که تمامی مو عاری از رنگدانه شود، مو سفیدرنگ خواهد شد. برخی افراد به طور ارثی فاقد آنزیم تیروزیناز می باشند، که همین امر سبب می گردد تا علی رغم وجود ملانوسیت ها، رنگدانه ای تشکیل نشود که به این عارضه زال تنی (albinism) گفته می شود.
پس از حدود سی سالگی، میزان ملانوسیت ها حدود 20-10% کاهش می یابد که این امر همراه با آغاز تغییر ویژگی های پوست و شروع پیری پوست است. این کاهش ملانوسیت ها سبب آغاز خاکستری شدن و سفید شدن مو می باشد.


• ملانین سازی

مطلب قبلی: لیزر

مطلب بعدی: فیتواستروژن

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- رنگ مو = Hair Color
Hair Color Sprays = اسپری رنگ مو

Hair Color Sticks = استیک رنگ مو

Hair Color Swatch = سواچ رنگ مو

Natural Hair Color = رنگ موی طبیعی

Permanent Hair Color, permanent dye = رنگ موی دائمی

Semi-Permanent Hair Color = رنگ موی نیمه دائمی

Temporary Hair Color, temporary dye = رنگ موی موقتی
رنگ مو
ماده شیمیایی یا گیاهی که رنگ موها را تغییر داده و به رنگ دلخواه در می آورد

تلفظ hair colors ↓
2- فرابنفش = Ultraviolet
UV, Ultraviolet = پرتوهای فرابنفش
3- مواجهه = Exposure مواجهه، در معرض قرار گرفتن، در تماس قرار گرفتن
ensure that sun exposure is avoided= از عدم مواجهه با آفتاب اطمینان حاصل کنید. برخی از کرم های شب و کرم های ضد لک نباید در هنگام روز استفاده شوند زیرا فعالیتشان دچار اخلال می شود
Exposure time = زمان تماس، زمان مواجهه

overexposure = مواجهه بیش از حد


تلفظ exposure to toxic chemicals ↓
4- پیری پوست = Skin Explants
human skin explants = اکسپلانت های پوست انسان
اکسپلانت های پوستی
5- مشک = Musk
6- اسید آمینه = Amino Acid آمینو اسید، اسید آمینه


تلفظ amino acids ↓
7- ملانوسیت = Melanocyte ملانوسیت، سلول سازنده ملانین، سلول ملانین ساز
سلولهای سازنده رنگدانه های ملانین در پوست

تلفظ melanocytes(1) ↓


تلفظ melanocytes ↓
8- کراتینوسیت = Keratinocytes
human epidermal keratinocytes, HEK = کراتینوسیت های اپیدرم انسان
کراتینوسیت ها، سلولهای سنگفرشی


تلفظ keratinocytes ↓
9- اوره = Urea

تلفظ urea ↓
10- تیروزیناز = Tyrosinase
anti-tyrosinase = ضد تیروزیناز، مهارکننده آنزیم تیروزیناز
فعالیت تایروسیناز در ملانوسیت ها با ظاهرشدن نوارهای سیاه رنگ نشاندار شده با یک آنتی بادی تک دودمانی ویژه به نام آنتی تایروسیناز مشخص می شود تیروزیناز، تیروزیناز


تلفظ tyrosinase(1) ↓


تلفظ tyrosinase ↓
11- تایروسین = Tyrosine تایروسین، تیروزین
12- احیا = Recovery بازیابی، ترمیم، احیا
13- هیدروکینون = Hydroquinone هیدروکینون، ترکیب شیمیایی که در فرآورده های ضد لک کاربرد دارد. اثر هیدروکینون مهار آنزیم تیروسیناز است.


تلفظ hydroquinone ↓
14- ملانوزوم = Melanosome ملانوزوم
اندامک هایی در ملانوسیت که رنگدانه ها ملانین را ذخیره می کنند
15- طول موج = Wavelength طول موج، فاصله بین قله های متوالی یک موج
16- اکرین = Eccrine اکرین
17- پیش ساز = Precursor
dye precursors = ماده پیش ساز رنگ
مثلا پارا فنیلن دی آمین ماده پیش ساز بسیاری از رنگ موها است پیش ساز

protein precursor = پیش ساز پروتئینی


تلفظ dye precursors ↓


تلفظ dye precursors2 ↓
18- تحریک کننده = Stimulant تحریک کننده
19- دندانه = Dendrite دندانه
ملانین از طریق دندانه های ملانوسیت وارد کراتینوسیت می شود.
20- دانه ای = Granular دانه ای
21- بیوسنتز = Biosynthesize بیوسنتز
22- تیره شدن = Pigmentation
hyperpigmentation = هایپرپیگمنتاسیون، عارضه بی خطر پوستی که در آن بخش هایی از پوست تیره تر از بخش های دیگر است، تجمع غیریکنواخت رنگدانه های ملانین در پوست، تیرگی پوست، لک پوست
a common, usually harmless condition in which patches of skin become darker in color than the normal surrounding skin. تیره شدن 

skin pigmentation = رنگی شدن پوست، تیره شدن پوست


تلفظ pigmentation ↓
23- یوملانین = Eumelanin یوملانین 


تلفظ eumelanin ↓
24- انبارش = Storage انبارش، نگهداری در انباز، ذخیره کردن


تلفظ storage, shipment and retuns of products ↓
25- پارافنیلن دی آمین = Paraphenylenediamine
paraphenylenediamine, p-Phenylenediamine = پارا فنیلن دی آمین
26- فئوملانین = Pheomelanin فائوملانین


تلفظ pheomelanin ↓
27- موی خاکستری = Gray Hair
Color resistant gray hair = موی خاکستری که در برابر تغییر رنگ مقاوم شده
موی خاکستری، مویی که بخشی از آن سفید شده است

Gray hair coverage = پوشش سفیدی موها


تلفظ gray hair ↓
28- سفید شدن مو = Graying Process

تلفظ graying process ↓
29- افرا = Maple
Red Maple, Acer rubrum = افرای قرمز، افرای مرداب، افرای شکر

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید



درصورتی که این مطلب برای شما مفید است با کلیک روی لینک زیر آن را حمایت و توصیه کنید