سورفکتانت ها: دسته بندی شوینده ها  

سورفکتانت ها: دسته بندی شوینده ها

نویسنده:

سید مسیح میرمقتدایی
کارشناس ارشد تحقیق و توسعه شرکت گلتاش


چکیده: شوینده ها یا سورفکتانت ها را به روش های مختلفی دسته بندی می کنند. بر اساس ساختار شیمیایی، سورفکتانت ها به چهار دسته آنیونی، غیریونی، کاتیونی و آمفوتری طبقه بندی می شوند.
دسته بندی شوینده ها

دسته بندی ترکیبات شوینده

شوینده ها (Surfactants) را می توان از جهات مختلف دسته بندی کرد ولی بهترین و معمول ترین حالت، دسته بندی بر اساس ساختار شیمیایی قسمت آبدوست مولکول می باشد. بر این اساس این ترکیبات شیمیایی به صورت ذیل تقسیم بندی می شوند:
طبقه بندی سورفکتانت ها
Image source: http://slideplayer.com/slide/10971460/
آنیونی: قسمت فعال سطحی مولکول دارای یک بار منفی است مثل: C12H25 - CO – O-Na+
که در آن یک زنجیره آبگریز بلند، بار منفی را حمل می کند.

غیریونی: قسمت فعال سطحی مولکول دارای هیچ باری نمی باشد مثل:
C12H25 – O – (CH2CH2O)7 – H

کاتیونی: قسمت فعال سطحی مولکول دارای یک بار مثبت است مثل:

C12H25N(CH3)-3^+ Cl-
آمفوتری: قسمت فعال سطحی مولکول می تواند حال یک بار مثبت یا منفی و یا هر دو بوده که بسته به شرایط ممکن است متفاوت باشد مثل:
C12H25N+(CH3)2 – CH2COO-
شوینده های خاصی نیز وجود دارند که از نظر شیمیایی کاملاً متفاوتند مانند: سیلیکون و فلوروکربن ها که این ترکیبات مثال های خاصی از بخش آبگریز مولکول نیز هستند. انواع سیلکونی به صورت آنیونی، کاتیونی، غیریونی و آمفوتری وجود دارند ولی تمام آن ها زیر مجموعه انواع سیلیکونی می باشند.
دسته بندی مذکور یک تقسیم بندی کاملاً علمی نیست و بیشتر بر اساس مصرف مواد شوینده در صنعت شکل گرفته است. هرگونه دسته بندی مزایا و معایب خاصی دارد اما یک فهرست جامع باید خواننده را قادر ساخته تا به راحتی بتواند گروه ماهده مورد نظر را مشخص سازد.
برخی از نکات کلی در زمینه شوینده ها به قرار زیر است ولی باید توجه داشت که همیشه استثنائاتی نیز وجود دارند:
1- به طور کلی شوینده های آنیونی با انواع کاتیونی سازگار نیستند (و بالعکس).
2- غیریونی ها و آمفوتریک های حقیقی، با یک دیگر و همچنینی با انواع آنیونی و کاتیونی سازگار هستند.
3- اگر گروه آبگریز، یک زنجیره آلکیلی باشد، بهترین خواص شویندگی در محلول آبکی و در محدوده زنجیره های هیدروکربنی C10-C18 خواهد بود. زنجیره های آلکیلی بدون شاخه باعث افزایش ویسکوزیته و دارای خاصیت تجزیه پذیری زیستی بهتر و حلالیت کمتر نسبت به شوینده هایی هستند که زنجیره آن ها به صورت شاخه دار و یا حاوی حلقه است.
4- وجود بیش از یک گروه آبدوست در یک مولکول شوینده موجب افزایش حلالیت و تغییر طول ایده آل قسمت آبگریز به تعداد کربن های بیشتری می شود (طول شاخه آبگریز می تواند از مقدار اپتیمم ذکر شده فراتر رود).
5- اگر مولکول شوینده بتواند با اتیلن اکسید واکنش دهد، میزان حلالیت آن نسبت به مولکول اولیه در آب افزایش می یابد. اتیلن اکسید بیشتر، میزان این حلالیت را افزایش می دهد.
6- سولفات های آلی توسط اسیدهای داغ، به راحتی هیدرولیز می شوند. استرهای آلی هم به وسیله اسیدها هیدرولیز شده که این واکنش با قلیاها راحت تر صورت می گیرد. آمیدهای آلی نسبت به استرها و سولفات ها در واکنش های هیدرولیز شدن مقاوم تر هستند ولی سولفونات های آلی نسبت به هیدرولیز شدن با اسید داغ و یا حتی قلیای داغ مقاومند.


• دسته بندی شوینده ها

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- قلیا = Alkali قلیا، باز متضاد اسید
قلیاها، مواد قلیایی، بازها، مواد با خاصیت بازی
عصب هایی که پیام را از حسگرهای بیرونی دریافت نموده و به مغز منتقل می کنند.
alkalinity = قلیاییت

alkalizing agent = عامل قلیایی کننده، ماده ای که به محصول خاصیت قلیایی می دهد، مثل آمونیاک در رنگ مو

alkalizing ingredient = ماده قلیایی کننده

desincrustation or an alkaline softening solution = دزن یا محلول نرم کننده قلیایی
alkalizing ingredient
ماده قلیایی کننده
desincrustation or an alkaline softening solution
دزن یا محلول نرم کننده قلیایی
2- شیمی = Chemistry شیمی 

organic chemistry = شیمی آلی 

AROMA CHEMICALS, Molecules obtained from natural products or made by synthetic organic chemistry that have an aroma. Most of the synthetic aroma chemicals are nature identical, i.e., identical to the same molecule obtained from a natural product. = مواد شیمیایی آروماتیك یا آروماكمیكال ها مولکول‌هایی هستند كه از محصولات طبیعی به دست می‌آیند یا به صورت سنتزی ساخته می‌شوند و بو دارند. بسیاری از مواد شیمایی آروماتیك بوی شبیه مواد طبیعی دارند. به عبارت دیگر شبیه مولکول‌هایی هستند كه از طبیعت به دست می‌آیند.

organic chemistry = شیمی آلی
chemistry
شیمی
organic chemistry
شیمی آلی
شیمی آلی
3- حلال = Solvent حلال
حلال ها

residual solvents = حلال باقیمانده

solvent extraction = استخراج با حلال

EXTRACTION, Extraction with volatile solvents is the most effective and commonly used method to obtain essences. = استخراج: استخراج با حلال های فرّار موثرترین و رایج ترین روش به دست آوردن گیاهان است.

EXTRACTS, Concentrated perfume or flower products obtained through the process of extraction using volatile solvents. = عصاره: محصولات حاصل از استخراج با حلالهای فرّار كه تغلیظ شده است.

ABSOLUTE, Highly concentrated perfume ingredient obtained by the alcohol extraction of the concrete. The concrete is obtained by the solvent extract of the plant material. = ابسولوت به ماده عطری بسیار غلیظ می‌گویند كه با استخراج الكلی كانكریت­ها به دست می‌آید. كانكریت با روش استخراج با حلال از گیاهان به دست می‌آید.

CONCRETE, Solid waxy substance obtained by the solvent extraction of plant material, e.g., flowers, bark, leaves, etc. The absolute is obtained by alcohol extraction of the concrete. = كانكریت: ماده مومی شكل جامد كه با روش استخراج با حلال از مواد گیاهی مثل گلها، ساقه و برگ درختان به دست می آید. ابسولوت از استخراج الكلی كانكریت ها به دست می آید.

solvent extraction, Liquid–liquid extraction also known as solvent extraction and partitioning, is a method to separate compounds based on their relative solubilities in two different immiscible liquids, usually water and an organic solvent. = استخراج با حلال یا استخراج مایع مایع که به آن پارتیشنینگ نیز می گویند، روشی برای جداسازی ترکیبات بر مبنای حلالیت نسبی آن ها به دو فاز مایع غیر قابل امتزاج (معمولا آب و فاز حلال ارگانیک) می باشد
solvent extraction
استخراج با حلال
solvent extraction2
solvents
حلال ها
4- قلیاها = Alkalis قلیاها، مواد قلیایی، بازها، مواد با خاصیت بازی
عصب هایی که پیام را از حسگرهای بیرونی دریافت نموده و به مغز منتقل می کنند.
5- آنیونی = Anionic آنیونی، دارای بار الکتریکی منفی
6- حلالیت = Solubility
limited solubility = حلالیت محدود
7- ویسکوز = Viscose ویسکوز، با قوام
8- آمفوتری = Amphoteric آمفوتری، آمفوتریک
یکی از تکنیک های اثربخشی وایت اسنس، اکتیو آرایشی سفیدکننده
9- کاتیونی = Cationic کاتیونیک، کاتیونی

cationic peptide = پپتید کاتیونی

aluminum salts and cationic ingredients = نمک های آلومینیوم و ترکیبات کاتیونی 
10- شویندگی = Detergency پاک کنندگی، دترجنسی
دسته ای از پلی ساکاریدها که از اگزوز آمین ها مشتق شده و با پروتئین ها در ترکیب است. فضای بین سلول ها با ماکرومولکول هایی از جنس کلاژن، الاستین و گلایکوز آمینو گلایکن ها و پروتئوگلایکن ها پر شده است.
Detergency mechanism = مکانیسم شویندگی
11- سیلیکون = Silicon سیلیکون 
سیلیکون ها

silicone free = عاری از سیلیکون، بدون سیلیکون 

silicone coated = پوشیده با سیلیکون

silicon rubber replica = رپلیکای سیلیکون کائوچو

silicone-based primers = پرایمرهای سیلیکونی

silicone-like skin feel = احساس لمس پوستی شبیه سیلیکون، نرم و لغزنده مثل سیلیکون 

to substitute silicones = برای جایگزین کردن با ترکیبات سیلیکونی (دایمتیکون ها و سیلوکسان ها )

oil phase containing only silicones = فاز روغنی شامل فقط سیلیكون

silicone oil, liquid polymerized siloxane with organic side chains. The most important member is polydimethylsiloxane = روغن سیلیکون، سیلوکسان مایع پلیمریزه شده دارای شاخه های آلی و ارگانیک

Silicone Elastomer Blend, Dow Corning® 9040, a mixture of high molecular weight silicone elastomer in cyclopentasiloxane = آمیزه الاستومر سیلیکون 
silicon
سیلیکون
silicons
سیلیکون ها
12- هیدرولیز = Hydrolysis
13- سورفکتانت = Surfactant سورفکتانت، ماده فعال سطحی
سورفکتانت، ماده فعال سطحی 

biosurfactants = بیوسورفکتانت ها

surfactant-free = محصولات فاقد سورفکتانت

surfactant or emulsifier = سورفکتانت یا امولسیفایر

biosurfactants, amphiphilic compounds produced on living surfaces = بیوسورفکتانت ها، ترکیبات آمفی فیلی (دو خصلتی) که توسط ارگانیسم های سطحی تولید می شوند 

micelles, micelle, aggregate of surfactant molecules that arrange themselves in a spherical form in aqueous solutions = میسل، مایسل، تجمع مولکول های سورفکتانت که به شکل کروی در محلول آبی
biosurfactants
بیوسورفکتانت ها
surfactants
سورفکتانت، ماده فعال سطحی
surfactants2
14- ویسکوزیته = Viscosity ویسکوزیته، گرانروی، قوام، مقاومت در برابر جاری شدن

high viscosity at rest = ویسکوزیته بالا در حالت سکون 

low-viscosity topical preparation = محصول موضعی با ویسکوزیته پایین
15- سورفکتانت ها = Surfactants سورفکتانت، ماده فعال سطحی 

biosurfactants = بیوسورفکتانت ها

biosurfactants, amphiphilic compounds produced on living surfaces = بیوسورفکتانت ها، ترکیبات آمفی فیلی (دو خصلتی) که توسط ارگانیسم های سطحی تولید می شوند 
biosurfactants
بیوسورفکتانت ها
surfactants
سورفکتانت، ماده فعال سطحی
surfactants2

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید