سورفکتانت ها: سولفات ها  

سورفکتانت ها: سولفات ها

نویسنده:

ehsan hosnani
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.



زمانی سولفات ها بزرکترین و مهم ترین نوع شوینده های سنتزی بودند اما اکنون از نظر حجم مصرف سولفونات ها از این شوینده ها پیشی گرفته اند. سولفات ها استرهای اسید سولفوریک هستند:
ROH + H2SO4 → ROSO3H

اتم گوگرد به وسیله یک اتم اکسیژن به اتم کربن زنجیره آبگریز متصل شده است. استر اسید حاصل ناپایدار بوده و می تواند به راحتی به الکل و سولفوریک اسید تبدیل شود (خصوصاً در شرایط اسیدی) ولی نمک های خنثی شده آن در pH خنثی پایدار هستند. در مورد سولفونات ها، اتم گوگرد مستقیماً به اتم کربن زنیره ابگریز متصل شده است. دردر تولید سولفات ها عمل خنثی سازی باید به سرعت انجام گیرد تا از شکستن اسید استر جلوگیری شود. در عمل از خود اسید سولفوریک به ندرت استفاده می شود و کلروسولفونیک یا سولفورتری اکسید (مخلوط با هوا) در راکتورهای پیوسته برای واکنش سولفاسیون بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند (توضیحات کاملتری در بخش 4-6 آورده شده است). معمولاً عمل خنثی سازی به طور پیوسته با عمل سولفاسیون انجام می شود.
محصولات تجاری موجود بر اساس گروه R الکل اولیه می توانند بدین صورت دسته بندی شوند:
1- یک هیدروکربن خطی اشباع طبیعی یا سنتزی (الکل های اکسو یا زیگلر)، CH¬3(CH2)nOH با n معمولاً بین 8 تا 13 و عموماً خطی. محصولات این دسته به نام سولفات های الکل چرب مانند سدیم دودسیل سولفات حاصل از دودکانول معروف هستند.
2- الکل های غیراشباع، که در آن ها عمل سولفوناسیون می تواند بر روی باند غیراشباع نیز اتفاق بیفتد.
3- یک الکل زنجیره بلند با تیلن اکسید، RO(CH2CH2O)nH، با R=C12-C15 به صورت طبیعی یا سنتزی اما عموماً خطی و با n بین 2 یا 3 ولی گاهی تا 10 نیز افزایش می یابد. محصولات این دسته به نام اترسولفات ها معروف هستند مانند سدیم دودسیل اترسولفات.
4- یک فنل آلکیله شده اتوکسیله، RC6H4O(CH2CH2O)nH با R عموماً و C9 بر مبنای تری پروپیلن (نونیل) و بنابراین شاخه دار با n بین 4 تا 20. محصولات این دسته از ترکیبات به نام نونیل فنول اتر سولفات ها معروفند.
5- یک منواتانول آمید اتوکسیله، RCONHCH2CH2O(CH2CH2O)nH با R که معمولاً از روغن های طبیعی بدست آمده (مثلاً روغن نارگیل) با n بین 3 تا
6. محصولات این ترکیبات با عنوان فتی اسید الکانول آمید اتر سولفات ها شناخته می شوند. خواص سولفات ها به خواص زنجیره هیدروکربنی و خود گروه سولفات بستگی دارد. خواص زنجیره هیدروکربنی برای تمام شوینده ها (با همان زنجیره) مشابه است.
جا دارد به این نکته اشاره شود که آلکیل سسولفات های نوع دوم به وسیله واکنش اولئوم با آلفا اولفین های حاصل از مولکول های واکش شکسته شده، تهیه می شوند. این محصولات خواص کلی شوینده های سولفاتی را دارا هستند ولی دارای بوی نامطبوع و رنگ تیره می باشند. به همین دلیل از این ترکیبات دیگر در اروپای غربی استفاده نمی شود. این در حالی است که تولید آن ها نسبتا آسان بوده و با تجهیزات ساده ایی قابل تولید هستند.

خواص گروه سولفات:

1- حلالیت: نمک های فلزات قلیایی حلالیت خوبی در آب دارند.
2- خواص فیزیکی محلول های آبکی: بیشتر شوینده های سولفاتی پدیده ایی که به اثر نمک معروف است را نشان می دهند. افزودن نمک های معدنی (کلرید سدیم، سولفات سدیم) به محلول های رقیق (زیر حدود %30) ویسکوزیته را افزایش می دهد. این در حالی است که افزودن نمک به محلول های غلیظ موجب کاهش ویسکوزیته می شود. هرگونه نمکی که در حین سولفاسیون یا خنثی سازی تولید شود می تواند منجر به تغییرات ویسکوزیته شود. منابع نمک ها عبارتند از: نمک حاصل از فرآیند سولفاسیون به دلیل وجود رطوبت، هیدرولیز اسید قبل و یا در حین فرآیند خنثی سازی و افزودن رنگبر هیپوکلریت توسط تولیدکننده.
3- پایداری شیمیایی: سولفات ها به راحتی تجزیه می شوند خصوصاً به وسیله اسیدها (pH کمتر از 3/5). هیدرولیز اسیدی، اسید سولفوریک ایجاد می کند که موجب کاتالز شدن فرآیند هیدرولیز می شود.
شرایط اسیدی: ROSO3H + H2O ↔ ROH + H2SO4
شرایط قلیایی: ROSO3Na + NaOH ↔ ROH + Na2SO4
الکل سولفات ها در شرایط قلیایی بسیار پایدارتر از شرایط اسیدی هستند. میزان پایداری به چندین فاکتور بستگی دارد ولی برای فرمول های آبکی برای ایجاد یک پایداری طولانی مدت در دمای اتاق، 5pH تا 9/5 مناسب است. در دماهای بالا (>50oC) سولفات ها ناپایدارند. نمک های آمونیاکی در pH های قلیایی، آمونیاک آزاد کرده که در محصولات خانگی آزاردهنده و در محصولات صنعتی موجب ایجاد بو می شود. ولی نمک های آمونیاکی برتری کوچکی نسبت به انواع سدیمی یا نمک های تری اتانول آمینی دارند و آن این است که نسبت به هیدرولیز اسیدی، پایداری زیادتری دارند.
4- ناخالصی ها: بسیاری از مواقع رنگبری به وسیله هیپوکلریت توسط برخی از تولیدکننده ها صورت می گیرد. این امر جهت تولید محصولی با خواص ظاهری بهتر (از نظر رنگ) انجام می شود که مواد باقیمانده حاصل از این فرآیند اغلب قابل شناسایی هستند.

سولفیت، سولفات، هیدروژن سولفات و تیوسولفات
یون های سولفیت، سولفات، هیدروژن سولفات و تیوسولفات
مواد با خاصیت قابض
انواع قابض به شرح زیر می باشد: 1 – الکل های کوتاه زنجیر مثل اتانول و ایزوپروپانول; 2 – اسیدهای آلی با وزن مولکولی پایین مثل اسید لاکتیک و اسید سیتریک ; 3 – آلومینیوم لاکتات و آلومینوم سولفات که املاح فلزی اسیدهای آلی می باشند. 4 – عصاره های گیاهی حاوی تانن مثل عصاره نارون کوهی
منبع: پوچرز ، ص 422
آمیزه بتائین و تگزاپون
بتائین یا دقیقتر آن کوکامیدوپروپیل بتائین یک سورفکتانت آمفوتری است که کف و قوام را افزایش می دهد و موجب افزایش ملایمت سولفات ها می شود. در این نمودار عدد زئین آمیزه های مختلف از بتائین و تگزاپون نمایش داده شده است. همانطور که می بینید اگر این دو ترکیب به نسبت مساوی تقسیم شوند ملایمت شامپو به شکل چشمگیری افزایش می یابد.
ژل پاک کننده بایومارین
ژل پاک کننده بایومارین حاوی کوکامیدو پروپیل بتائین و آمیزه سولفات ها مثل آمونیوم لورت سولفات، منیزیم لورت سولفات، سدیم تری دست سولفات و سدیم لورت سولفات در کنار کوکوگلوکوزید استفاده شده است.
بیلدرهای صنایع شوینده
بیلدرهای صنایع شوینده قلیاییت مورد نیاز برای پاک کنندگی را به محیط اضافه می کنند. سازنده ها یا بیلدرها ترکیباتی هستند که عمل پاک کنندگی دترجنت ها را افزایش می دهند. مثلا از تشکیل رسوبات اسیدی جلوگیری می کنند. روغن ها را امولسیون می کنند و از رسوب مجدد چرک جلوگیری می کنند. سدیم تری پلی فسفات، سدیم سیلیکات، سولفات سدیم، سدیم کربنات، سدیم پربورات از رایج ترین بیلدرهای صنایع شوینده هستند.
سولفات مس، کربنات مس، نیترات کبالت، اکسید کروم
سولفات مس، کربنات مس، نیترات کبالت، اکسید کروم
فوم الاروکامفورتینگ
فوم الاروکامفورتینگ بدون صابون و بدون الکل است. حاوی بوتیلن گلایکول و کاپریلیل گلایکول است. از سورفکتانت هایی مثل سدیم لورت سولفات، کوکوبتائین و سدیم کوکوئیل ایزوتیونات در این فوم پاک کننده استفاده شده است.
سولفات های رایج
سولفات های رایج در صنایع بهداشتی آرایشی عبارتند از: آمونیوم لورت سولفات و سدیم لورت سولفات که ساختار آنها در این شکل نشان داده شده است. لورت همان لوریل اتل است.
افزایش نمایی دی اکسان
اگر نسبت تری اکسید گوگرد به الکل اتوکسیله در فرآیند سولفاته کردن از عدد 1 بیشتر باشد، مقدار دی اکسان به صورت نمایی افزایش می یابد.
کمپین علیه دی اکسان
دی اکسان در شامپوها یافت می شود. ریسک سرطانزایی دارد و در محصولاتی که حاوی سدیم لورت سولفات و پلی اتیلن گلایکول است، احتمال وجود آن بیشتر می شود.
دی سدیم لوریل اتر سولفوسوکسینات
دی سدیم لوریل اتر سولفوسوکسینات، سدیم لوریل اتر سولفات صدفی، سدیم لوریل اتر سولفات 70 درصد
ترکیبات دهان شویه (بخش دوم)
ترکیبات دهان شویه (بخش دوم): 4- ترکیبات درمانی مثل مواد ضدپوسیدگی نظیر فلوراید، زایلیتول. مواد ضدپلاک دندان مثل سدیم لوریل سولفات و تری کلوزان و یونهای فلزی. ترکیبات آنتی کالکولوس مثل پیروفسفات، زنیک. ترکیبات سفیدکننده مثل دایمتیکون ها و پاپایین.5- ترکیبات پرزرواتیو مثل سدیم بنزوات، اتیل پارابن و متیل پارابن.
SLES
سدیم لوریل اتر سولفات
sles2
سدیم لوریل اتر سولفات
SLS
سدیم لوریل سولفات
Sodium laureth sulfate (SLES), sodium lauryl ether sulfate (SLES)
سدیم لورت سولفات یا سدیم لوریل اتر سولفات، دارای گروه لوریل، گروه های اتیلن اکساید به تعداد n عدد که n عدد اتوکسیلاسیون است، گروه سولفات (پیوند COS) و همچنین یون های سدیم می باشد.
Sodium lauroyl sarcosinate may have the same initials (SLS) as sodium lauryl sulfate but they are NOT the same thing
سدیم لاروئیل سارکوزینات و سدیم لوریل سولفات، مخفف هردویشان SLS است و نباید با یکدیگر اشتباه شوند. لاروئیل، رادیکال یا بنیانِ لوریک اسید (اسید چرب نارگیل) است. سارکوزین، همان متیل گلایسین است که شکل آن نشان داده شده است.
Sodium lauryl ether sulphate with n moles EO.
سدیم لوریل اتر سولفات، دارای n مول اتیلن اکساید می باشد. نام تجاری این ترکیب تگزاپون است و خمیری شفاف می باشد که شکل آن نشان داده شده است.
sulfate free is trend, is sulfate harmlful, carcinogen, after treatment
بدون سولفات ترند شده است.
Sulfates are made by the reaction of fatty alcohol or fatty alcohol ethoxylates with reagents like SO3 or chlorosulfonic acid (CSA). Sulfonates are compounds that possess a carbon sulfur bond. They i
تفاوت سولفات ها و سولفونات ها آن است که در سولفات ها پیوند COS وجود دارد ولی در سولفونات ها، پیوند CS وجود دارد. سولفات ها با واکنش اسیدهای چرب یا الکل های چرب اتوکسیله با تری اکسید گوگرد یا کلروسولفونیک اسید به دست می آیند. سولفونات ها ترکیباتی هستند که حاوی پیوند کربن-گوگرد می باشند.
sulfation
فرایند واکنش سولفاسیون یا سولفاته کردن
syndet base pouchers 412
پایه سیندت که به کارخانه های صابون سازی فروخته می شود تا با استفاده از آن ها و افزودن ترکیبات دیگر، قالب های سیندت بسازند. همانطور که می بینید، سورفکتانت های آنیونی رایج مثل سدیم لوریل اتر سولفات و سولفوسوکسینات، بخش عمده آن را تشکیل می دهند. از الکل های چرب به عنوان چربی های مکمل یا ریفتینگ ایجنت استفاده می شود. استئاریل مونو دی گلیسیرید به عنوان پلاستیسایزر، نشاسته به عنوان فیلر، پرکننده یا حجم دهنده، تیتانیوم دی اکساید به عنوان سفیدکننده یا وایتنر استفاده می شود.
منبع: پوچرز ، ص412
toothpaste ingredients label
در ساختار یک خمیردندان ترکیباتی مثل گلیسیرین و سوربیتول به عنوان روان کننده و نگهدارنده رطوبت استفاده می‌شوند. سیلیسیک اسید و کلسیم کربنات پاک‌کننده هستند. سدیم لوریل سولفات کف کننده است. سدیم ساخارین و منتول طعم‌دهنده هستند. کربوکسی متیل سلولز، آلگینات سدیم مواد پیوند دهنده هستند. سدیم فلوراید، ایزوپروپیل متول فنول و تران اگزامیک اسید مواد فعالی هستند که از بیماری‌ها جلوگیری می‌کنند.
toothpaste ingredients sodium lauryl sulfate
سدیم لوریل سولفات: موجب کف کنندگی خمیردندان می‌شود. دترجنت ها باعث افزایش رضایت مصرف‌کننده از خمیردندان می‌شود. سدیم ان لوریل سارکوزینات نیز می‌تواند به عنوان کف کننده در خمیردندان استفاده شود. سدیم لوریل سولفات می‌تواند موجب تحریک دهان در برخی افراد شود. برای التیام خارش دهان از خمیردندان‌هایی که حاوی این ماده نیست استفاده کنید.
what is sulfate, molecule, sodium, lauryl
سولفات چیست
 
• Sulfate
• سولفات

مطلب قبلی: دی اکسان

مطلب بعدی: کارمین

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- حلالیت = Solubility
limited solubility = حلالیت محدود
2- سولفات = Sulfate سولفات

zinc sulfate = زینک سولفات

Lauryl sulfate = لوریل سولفات

laureth sulfate = لورت سولفات

Zn (zinc sulfate) = روی (سولفات روی)

Cu (Copper sulfate) = مس (سولفات مس)

sulfate free shampoo = شامپوی عاری از سولفات 

sodium cocoyl sulfate = سدیم کوکوئیل سولفات 

sodium lauryl sulfate = سدیم لوریل سولفات 

sodium dodecyl sulfate = سدیم دو دسیل سولفات

sodium laureth sulfate = سدیم لورت سولفات 
sodium cocoyl sulfate
سدیم کوکوئیل سولفات
sodium laureth sulfate
سدیم لورت سولفات
sodium lauryl sulfate
سدیم لوریل سولفات
sulfate free shampoo
شامپوی عاری از سولفات
zinc sulfate
زینک سولفات
3- نارگیل = Coconut
coconut oil = روغن نارگیل، روغن کوکونات
محصول آرایشی که برای تیره کردن مژها استفاده می شود
Coconut Palm, Cocos nucifera = نارگیل، نارجیل، کوکونات، پالم

coconut fatty acid diethanolamide = کوکونات فتی اسید دی اتانول آمید
4- ویسکوز = Viscose ویسکوز، با قوام
5- آمونیاک = Ammonia آمونیاک

Ammonia free = عاری از آمونیاک، بدون آمونیاک

Ammonia content = مقدار آمونیاک

Ammoniated dentifrices = پاك كننده هاي دنداني آمونياك دار
6- روغن ها = Oils
essential oils
اسانس های روغنی، روغن های اسانسی
massage is a relaxing way to introduce essential oils to the body
ماساژ یک روش آرامش بخش برای وارد کردن اسانس روغنی به داخل بدن است
pure essential oils are naturally occuring substances found in different parts of the plant
اسانس روغنی خالص، ماده طبیعیست که در قسمت های مختلف گیاهان یافت می شود
7- ناخالصی = Impurity ناخالصی، آلودگی
8- اتوکسیله = Ethoxylated اتوکسیله، ترکیبی به آن مولکول اتیلن اکساید اضافه شده. 
9- خنثی ساز = Neutralizer خنثی کننده
10- خنثی شده = Neutralized خنثی، خنثی شده
11- غیراشباع = Unsaturated غیراشباع
کشور مالزی بزرگ‌ ترین تولیدکننده روغن پالم در دنیا است. اخیرا خبر استفاده از روغن پالم برای پایین آوردن هزینه‌ها در صنایع غذایی ایران خبرساز شد. بعضی از کارخانه‌های لبنیاتی از روغن پالم (روغن گیاهی) برای پرچرب کردن محصولات لبنی مانند شیر پرچرب، ماست، پنیر استفاده کرده‌اند که از سوی وزارت بهداشت دولت یازدهم مصرف آنها غیرمجاز اعلام شد.
Unsaturated fat = چربی های اشباع نشده

unsaturated fatty acid = اسیدهای چرب غیر اشباع

Monounsaturated fats, MUFAs = چربی های اشباع نشده تکی، چربی های مفید و خوب

Un-scented, unstable, unsaturated = فاقدمواد معطر، ناپایدار، غیر اشباغ
12- ناپایدار = Unstable ناپایدار

Un-scented, unstable, unsaturated = فاقدمواد معطر، ناپایدار، غیر اشباغ
13- هیدرولیز = Hydrolysis
14- الکل چرب = Fatty Alcohol الکل چرب
الکل های چرب 
fatty alcohols
الکل های چرب
15- خنثی سازی = Neutralize خنثی سازی
خنثی، خنثی شده
خنثی کننده
16- سولفاسیون = Sulfation سولفاتاسیون، سولفاسیون، سولفاته کردن
17- ویسکوزیته = Viscosity ویسکوزیته، گرانروی، قوام، مقاومت در برابر جاری شدن

high viscosity at rest = ویسکوزیته بالا در حالت سکون 

low-viscosity topical preparation = محصول موضعی با ویسکوزیته پایین
18- روغن نارگیل = Coconut Oil روغن نارگیل، روغن کوکونات
محصول آرایشی که برای تیره کردن مژها استفاده می شود
19- سولفوناسیون = Sulfonation سولفاتاسیون
20- سولفوریک اسید = Sulfuric Acid سولفوریک اسید 
مثلا اگر کسی روشی ابداع کند که از تفاله های دور ریختنی میوه ها، ترکیبات ارزشمند میوه را برای به کارگیری در صنایع آرایشی بهداشتی استفاده کند، روش تولیدش مبتنی بر اصول توسعه پایدار بوده است.
nitric acid or sulfuric acid = اسید نیتریک یا سولفوریک اسید
nitric acid or sulfuric acid
اسید نیتریک یا سولفوریک اسید
sulfuric acid
سولفوریک اسید