آیا سولفات در شامپوها مضر است؟ بدون سولفات چیست؟  

آیا سولفات در شامپوها مضر است؟ بدون سولفات چیست؟

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی




چکیده: شامپوی بدون سولفات یا عاری از سولفات به شامپویی می گویند که در آن هیچ کدام از ترکیبات سدیم لوریل سولفات، سدیم لوریل اتر سولفات و آمونیوم لوریل سولفات و مشتقات آن وجود ندارد. سولفات ها به نمک ها ی سولفوریک اسیدمی گویند. شامپوی بدون سولفات الزاما شامپوی خوبی نیست. سولفات ها را می توان با موادی مثل بتائین ها ملایم نمود. سولفاتهایی که در محصولات آرایشی بهداشتی استفاده می شوند، سرطانزا نیستند. اما محرک پوست می باشند. هرچه غلظت ترکیبات سولفات دار در شامپو زیادتر باشد تحریک کنندگی شان بیشتر است.
بدون سولفات

چرا موضوع سولفات و شامپوهای عاری از سولفات مورد توجه قرار گرفته است؟

اخيراً زياد می‌شنوم كه می‌گویند سولفات‌ها سرطان‌زا، مضر و خطرناك هستند. به همين علت تصميم گرفتم در يك پست جداگانه در موردش صحبت كنم. راستش براي من كه از سال 83 تا به الان به صورت جدي در صنعت آرايشي بهداشتي فعاليت می‌کنم كاملاً محسوس است كه سولفات و شامپوهاي بدون سولفات اوايل اصلاً دغدغه نبود و تب شامپوهاي بدون سولفات جديداً فوران كرده است.
در اين فايل آموزشي قصد دارم بگويم كه سولفات چيست و چرا می‌گویند مضر است؟ بالاخره خوب است يا بد؟ استفاده كنيم يا استفاده نكنيم؟ در ادامه با من همراه باشيد.

سولفات چیست؟

قبل از اينكه صحبتمان را در مورد سولفات شروع كنيم و بگوييم كه آيا بی‌خطر است يا مضر، اجازه دهيد بگوييم اصلاً سولفات چيست؟ شايد خيلي افراد ایده‌ای ندارند كه اصلاً سولفات چه چيزي است. ما در مورد چه چيزي صحبت می‌کنیم؟
از دو منظر می‌توان به ماهيت و چيستي سولفات‌ها نگاه كرد. از ديدگاه شيمي، سولفات‌ها بنیان‌های سولفوريك اسيد هستند كه در ادامه در موردش صحبت می‌کنیم. از ديدگاه آرايشي بهداشتي سولفات‌ها تركيباتي مثل سديم لوريل اتر سولفات هستند كه بعضاً در رأس تركيبات تشکیل‌دهنده شامپوها بعد از آب قرار می‌گیرند و خيلي افراد معتقدند كه باعث آسيب رساندن به موها می‌شود. در ادامه توضيح می‌دهیم كه از ديدگاه شيمي سولفات چيست.

شیمی سولفات ها

در اين درس قصد دارم در مورد شيمي سولفات‌ها صحبت كنم. به همين علت مجبورم كه مقداري از كلمات تخصصی‌تر مثل هيدروژن اسيدي، الكل چرب، الكل چرب اتوكسيله، واحدهاي اتيلن اكسايد و اصطلاحات این‌چنینی صحبت كنم. به خاطر همين اگر با علم شيمي ميانه خوبي نداريد می‌توانيد از اين درس عبور كنيد و سراغ درس بعدي برويد اما اختلالي در روند كار ايجاد نمی‌شود. اما ما به علاقه‌مندان توصيه می‌کنم كه اين درس را حتماً گوش كنيد و پيگيري كنيد. به خاطر اينكه به فهم عميق مبحث سولفات كمك می‌کند.
در اين شكل مولکول سولفوريك اسيد را مشاهده می‌کنید. همان‌طور كه می‌دانید سولفوريك اسيد دو هيدروژن اسيدي دارد. حالا اگر جاي هیدروژن‌های اسيدي اتم‌هایی ديگري مثل سديم قرار دهيم، نمك سولفات آن به دست می‌آید. مثلاً اسم اين تركيب سولفات سديم است. حال اگر يكي از اين سدیم‌ها را برداريم و به جاي آن يك الكل چرب قرار دهيم اگر الكل چرب لوريل الكل باشد، تركيبي كه به دست می‌آید سديم لوريل سولفات ناميده می‌شود. براي اينكه ملايمت تركيب شوينده بيشتر شود از الکل‌های چرب اتوكسيله استفاده می‌کنند.
الكل چرب اتوكسيله الكلي است كه در داخل مولکولش واحدهاي اكسيد اتيلن قرار داده شده است. اگر اين واحدهاي اكسيد اتيلن وجود داشته باشد به اين تركيب سديم لوريل اتر سولفات می‌گوییم و اگر وجود نداشته باشد سديم لوريل سولفات می‌گوییم. همان‌طور كه در اين تركيب می‌بینید يك سديم ديگر هم وجود دارد. حال اگر اين سديم را برداشته و به جاي آن آمونيوم قرار دهيم آمونيوم لوريل سولفات می‌شود و اگر اتوكسيله داشته باشد آمونيوم لوريل اتر سولفات می‌شود. وقتي كه می‌گوییم شامپوي بدون سولفات يعني هیچ‌کدام از اين تركيبات سولفات دار و مشتقاتشان در شامپو وجود نداشته باشد.

مفهوم آزایشی بهداشتی سولفات ها

از مبحث شيمي خارج شده و سولفات را از ديدگاه آرايشي بهداشتي بررسي می‌کنیم. در ادامه با من همراه باشيد.
در ويدئوي قبلي در مورد شيمي سولفات‌ها مفصل صحبت كرديم و الان می‌خواهیم به صورت خيلي ساده از ديدگاه آرايشي بهداشتي بگوييم كه سولفات چيست. منظور ما از سولفات در شامپوها و محصولات پاک‌کننده سه مورد سديم لوريل سولفات، سديم لوريل اتر سولفات و آمونيوم لوريل سولفات هستند. البته تركيبات سولفات دار ديگري نيز هستند كه كمابيش استفاده می‌شوند ولي رایج‌ترین سولفات‌ها همين مواردي بود كه خدمتتان عرض كردم. اين تركيبات سال‌های زيادي است كه مورد استفاده قرار گرفته اما براي اولين بار در سال 1930 شركت پروکتر اَند گَمبل، Procter & Gamble) ) بود كه سولفات‌ها را به شكل كنوني در شامپوها استفاده و دنياي شامپوها را متحول كرد.
شايد برايتان جالب باشد كه بدانيد كه شامپوهایی كه براي اولين بار توسط اين سولفات‌ها فرموله شد و مورد استقبال قرار گرفت در حال حاضر در يكي از موزه‌های آمريكا نگهداري می‌شود و قبل از آن هم از سال 1800 كلاً اين تركيبات كشف شده بودند و به شکل‌های مختلفي استفاده می‌شدند.

تشخیص سولفات ها

براي اينكه متوجه شويم شامپويي سولفات دارد يا خير، بايستي به فهرست تركيبات تشکیل‌دهنده آن مراجعه كنيم و كلمه سولفات را كه به اين دو شكلSLS/SLES نوشته می‌شود را در آن جستجو كنيم. معمولاً شامپوهاي سولفات دار يك يا تعداد بيشتري از اين تركيبات را دارد و در فهرست تركيبات تشکیل‌دهنده درج شده است.
در ادامه در خصوص اينكه آيا سولفات‌ها مضر هستند يا خير صحبت می‌کنیم.

آیا سولفات ها مضر هستند؟

سؤالی كه پيش می‌آید اين است كه سولفات‌ها خوب هستند يا خير؟ آيا سولفات‌ها مضر هستند؟ اجازه دهيد پاسخ به اين سؤال را خيلي سريع بدهم و بعد مبحث را باز كنيم. اگر منظور از مضر بودن، سرطان‌زا بودن است خير، سرطان‌زا نيست. اگر منظور از مضر بودن، محرك بودن و ايجاد تحريك و خارش است بله، محرك است. حالا مبحث را باز می‌کنیم.

تحریک کنندگی سولفات ها

اگر شما سديم لوريل سولفات را در تماس مستقيم پوست قرار دهيد، پوست را تحريك می‌کند. اگر شامپوهاي حاوي اين ماده با چشم تماس داشته باشند چشم را می‌سوزانند. اگر در شامپو غلظت بالايي از سولفات‌ها استفاده شده باشد باعث خارش پوست سر می‌شود و موها در اثر استفاده از آن خشك می‌شوند. هرچه مقدار اين سولفات‌ها بيشتر باشد تحریک‌کنندگی و خشک‌کنندگی بيشتري خواهد داشت. بله، از اين نظر محرك است. اما براي اينكه بگوييم يك تركيبي سرطان‌زا می‌باشد يا خير بايستي اودينس بيس (Evidence Based) صحبت كنيم. يعني بايد بر اساس مدارك علمي صحبت كنيم. مجله معتبري به نام American Toxicology است. در اين مجله همان‌طور كه از نامش پيداست در مورد مسمومیت‌زایی تركيبات صحبت می‌کند. در يكي از شماره‌های اين مجله در سال 1983 مقاله‌ای می‌باشد كه اختصاصاً در مورد سولفات‌ها صحبت كرده است. در اين مجله در مورد دو سولفات رايج كه عبارتند از سديم لوريل سولفات و آمونيوم لوريل سولفات كاملاً توضيح داده و نتيجه تحقيقات را عنوان كرد ه است. براي دستيابي به اين مقاله، سايتي به نام CIR-SAFETY.ORG است.

سرطانزایی سولفات ها

به طور كلي، براي اينكه بخواهيم ايمني يك ماده در مورد محصولات آرايشي بهداشتي را بدانيم بايد در اين سايت مطالعه كنيم. در اين مقاله در مورد سولفات‌ها اين نتیجه‌گیری را كرده كه تركيبات سولفات در غلظت بالاي 2 درصد تحریک‌کننده پوست هستند. همچنين با صراحت عنوان كرده كه سولفات‌ها سرطان‌زا نيستند و در ادامه گفته كه هرچه از 2 درصد بيشتر استفاده شود، پوست را بيشتر تحريك می‌کند.
مباحث اين درس را خلاصه می‌کنم؛ گفتيم كه سولفات‌ها سرطان‌زا نيستند، گفتيم سولفات‌ها در غلظت بالاي 2 درصد تحریک‌کننده و باعث ايجاد خارش پوست سر می‌شوند و هرچه مقدار آنها از 2 درصد بيشتر شود به همان نسبت ميزان تحریک‌کنندگی‌شان بيشتر می‌شود.

چگونه می توان سولفات ها را ملایم کرد؟

می‌دانستید كه برخي از تركيبات باعث می‌شوند تحریک‌کنندگی سولفات‌ها كم شود. يك منحني به شما نشان می‌دهم كه خيلي جالب است. در اين منحني نشان داده شده كه اگر سديم لوريل سولفات در تركيب با بتائين استفاده شود در يك جايي يعني مثلاً نسبت 4 به 6 آن، ميزان تحریک‌کنندگی آن به حداقل می‌رسد. تحریک‌کنندگی سديم لوريل سولفات به تنهايي 45 است. بتائين هم به تنهايي تحریک‌کنندگی‌اش خيلي عدد بالايي است. در غلظت صد در صد تحریک‌کنندگی‌اش عدد 50 است. ولي وقتي این‌ها در كنار هم قرار می‌گیرند يك نقطه بهینه‌ای تشكيل می‌دهند كه در آن ميزان تحریک‌پذیری به حداقل می‌رسد. می‌خواهم به اين نتيجه برسم كه درست است كه سولفات‌ها تحریک‌کننده هستند ولي در كنار برخي ديگر از اجزاء فرمولاسيون ميزان تحریک‌کنندگی‌شان می‌تواند كمتر شود. نكته ديگر آنكه سولفات‌ها از روي سطح پوست و مو شسته می‌شوند و بنابراين با خوب شستشو دادن و خوب آبكشي كردن می‌توان تحریک‌پذیری سولفات‌ها را كاهش داد. به همين خاطر گفته می‌شود كه وقتي شامپو به سر می‌زنید دقت كنيد كه به خوبي آبكشي كنيد تا هرگونه بقاياي شامپو از لابه‌لای موها خارج شود. پس اگر خلاصه بخواهيم بگوييم؛ سولفات‌ها را با استفاده از تركيبات ديگري در فرمولاسيون شامپو ملايم می‌کند. بنابراين اگر شامپويي خوب طراحي شده باشد با وجود داشتن سولفات می‌تواند ملايم باشد. نكته دوم آنكه شامپوها را به خوبي آبكشي كنيد تا تحریک‌کنندگی تركيبات سولفات دار آنها به حداقل برسد.

چرا سولفات فری؟

حتماً براي شما سؤال پيش می‌آید كه پس چرا گفته می‌شود انقدر سولفات بد است؟ پس چرا گفته می‌شود سولفات فري (Fee) استفاده كنيد. در ادامه به اين پرسش پاسخ داده می‌شود. می‌خواهیم به اين سؤال پاسخ دهيم كه چرا گفته می‌شود شامپوهاي بدون سولفات بد است و چرا می‌گویند سولفات فِري استفاده كنيم. به طور خلاصه اگر بخواهيم به اين پرسش پاسخ دهيم يك بخش آن تجاري است يعني تبليغات منفي كه در مورد سولفات‌ها شده و يك بخش آن هم واقعاً اين است كه بعضي از کارخانه‌ها بيش از حد سولفات در شامپوها استفاده می‌کنند و اين شامپوها براي كساني كه كراتينه كردند و يا موهايشان را رنگ و دكلره كردند واقعاً به مو آسيب می‌زند. مبحث را باز می‌کنیم.

تبلیغات منفی علیه سولفات ها

گوگل امكانات زيادي دارد. يكي از زيباترين امكاناتش گوگل ترندز google trends)) است. گوگل ترندز يك بخش از گوگل است كه شما يك عبارت يا اصطلاح را وارد می‌کنید و براي شما مشخص می‌کند كه عبارت و اصطلاح در چه مکان‌های جغرافيايي خيلي جستجو می‌شود. و در چه بازه‌های زماني مورد توجه قرار گرفته است. در گوگل ترندز اگر كلمه sulfate free را به انگليسي سرچ كنيد ملاحظه می‌کنید كه در سال 2004 خيلي خبري نبوده است. ولي آرام آرام موضوع داغ شده و نقل مجالس شده و اين اصلاح مورد توجه قرار گرفته و در حال حاضر تقريباً به اوج خودش رسيده است.

چه کسانی با سولفات ها ساز مخالف می زنند؟

اتفاقي كه افتاده اين است كه اولاً شامپو يك بيزينس چند ميلياردي است. می‌دانید كه مصرف شامپو خيلي زياد است. دو دسته از کسب‌وکارها يا افراد هستند كه با سولفات ساز مخالف می‌زنند. يكي از آنها شرکت‌های سازنده سورفكتانت­هاي نوين هستند و ديگري شرکت‌هایی كه از سورفكتانت­هاي نوين استفاده می‌کنند و دنبال مزيت رقابتي براي غلبه بر رقباي قديمي و جاافتاده‌شان هستند. پس بديهي است كه اين افراد به دنبال روش‌هایی باشند كه خودشان را جا بیندازند. در مبحث پارابن هم گفتم يكي از شیوه‌های تبليغاتي اين است كه بيايي و پوز نداشته هايت را بدهي. البته اين شيوه پسندیده‌ای نيست. اما خيلي از شرکت‌ها استفاده می‌کنند. يك موادي كه از قديم استفاده می‌شده و رايج بوده را می‌گویند ما موجود نداريم و به جاي آن چيزهايي داريم كه حالا معلوم نيست بهتر هم باشد. مثلاً می‌گویند پارابن فري، بعد به جاي پارابن، ايزوتيازولينون استفاده می‌کنند. يا می‌گویند سولفات فري بعد در آن سورفكتانت­هاي ديگري استفاده می‌کنند كه اصلاً پاک‌کنندگی ندارد.
الکل فري، سيليكون فري، فتالات فري، پتروكميكال فري و ... خلاصه از اين فری‌ها زياد آمده است.

سولفات ها برای چه کسانی مناسب نیست؟

خب! حالا انقدر در مورد سولفات‌ها گفتيم، خوبی‌هایش را گفتيم ولي يك عده هستند كه واقعاً از سولفات استفاده كنند آسيب می‌بینند. خصوصاً اينكه داخل بعضي از شامپوها انقدر سولفات ریخته‌اند كه ديگر با هيچ روشي نمی‌توان تحریک‌کنندگی آنها را كم كرد. نه با استفاده از ساير مواد فرمولاسيون نه با آبكشي خوب. به‌هرحال اينها به پوست آسيب می‌زنند و برخي از افراد موهايشان را كراتينه كردند و موهاي آسیب‌دیده دارند و بايد از شامپوهاي ملايم استفاده كنند. براي اين افراد چه راهكاري وجود دارد؟ راهكار چيست؟ به فهرست تركيبات تشکیل‌دهنده شامپو دقت كنيد. خوشبختانه يك قانوني وجود دارد كه خارجی‌ها حتماً رعايت می‌کنند. ایرانی‌ها كمابيش رعايت می‌کنند شرکت‌های معتبر ايراني اين قانون را رعايت می‌کنند و اينست كه فهرست تركيبات تشكيل دهنده را از بالا به پايين به ترتيب بيشتر به كمتر بودن می‌نویسند. حالا اگر تركيبات سولفات در بالاي اين فهرست بود به اين مفهوم است كه مقدار بالاي سولفات خيلي زيادي دارد و اگر كه تركيبات سولفات دار در بخش پايين اين ليست و يا وسط ليست بود متوجه می‌شویم كه سولفات اين شامپو خيلي زياد نيست.

نام های دیگر سولفات

نام ديگر سولفات‌ها SLS و SLES است. همان‌طور كه در اين شامپو می‌بینید اينجا نوشته كه SLE FREE/SLS يعني نه سديم لوريل سولفات دارد نه سديم لوريل اتل سولفات. تركيبات تشكيل دهنده را هم كه مطالعه می‌کنید می‌بینید كه كلمه سولفات در آن وجود ندارد. اما، من اين شامپو را دوست ندارد. چرا؟ به اين خاطر كه تنها شامپويي است كه وقتي استفاده می‌کنم احساس می‌کنم كف نمی‌کند، موهايم را درهم گره می‌زند و اصلاً احساس شامپو بودن به من دست نمی‌دهد. البته اين برند خوبي است و ممكن است براي خيلي افراد مناسب باشد. مثلاً افرادي كه موي آسیب‌دیده دارند شايد در اثر استفاده از اين شامپو موهايشان كمتر آسيب ببيند. اما مجدداً يك نكته را تأكيد می‌کنم. اينكه حتي اگر سولفات‌ها را در بالاي ليست تركيبات تشكيل دهنده ديديم به آن معنا نيست كه اين شامپو خشن است و لزوماً به مو آسيب می‌زند و پوست را تحريك می‌کند. مثلاً اين شامپو كه براي موهاي رنگ شده طراحي شده در بالاي ليست تركيبات تشکیل‌دهنده‌اش بعد از آكوآ، سديم لورت سولفات دارد اما با تركيبات ديگري مثل كوكاميد و پروپيل بتائين و اُسِريت و روغن‌های گياهي تحریک‌کنندگی اين ماده سولفات دار را كاهش دادند. بنابراين طراحي فرمولاسيون شامپو خيلي مهم است. در ادامه مزايا و معايب سولفات‌ها را به تفكيك بررسي خواهيم كرد.

مزایا و معایب سولفات ها

سولفات‌ها مزايا و معايبي دارند. مزاياي سولفات‌ها اين است كه خوب پاك می‌کنند، ارزان هستند و قابل ملايم سازي با ديگر تشکیل‌دهنده‌های فرمول هستند.
در درس‌های قبلي مشاهده كرديم كه سولفات‌ها در كنار بتائين­ها نقطه بهینه‌ای تشكيل می‌دهند كه بيشترين ملايمت را در آن قسمت دارند و همچنين تركيبات ديگري در شامپوها وجود دارد كه می‌تواند باعث ملايم سازي سولفات‌ها شود و مورد تأييد مراجع قانون‌گذاری هستند و همان‌طور كه ديديم سرطان‌زا نيستند.
معايب سولفات‌ها اين است كه ذاتاً خشن هستند. يعني اگر در غلظت بالا استفاده شود و شامپو به خوبي فرموله نشود يا موقع استفاده به خوبي آبكشي نشود موها را خشك می‌کند و موجب خارش پوست سر می‌شود.

مزایا و معایب سولفات فری ها

مزايا و معايب شامپوهاي بدون سولفات چيست؟ مزيت شامپوهاي بدون سولفات اين است كه ملايم هستند ولي عيب آنها اين است كه گران قيمت هستند بايد زياد استفاده شوند، خوب پاك نمی‌کنند و خوب كف نمی‌کنند.

به پايان مبحث شامپوهاي بدون سولفات رسيديم. اميدوارم كه اين آموزش براي شما مفيد بوده باشد.
احسان حسناني هستم و از شما دعوت می‌کنم براي كسب اطلاعات بيشتر عضو كانال تلگرامي من شويد و از سايت من با آدرس HOSNANI.COM بازديد نماييد.

• Sulfate Free Shampoo
• بدون سولفات

رویداد بعدی

کارگاه آکنه 22 آذر 97
اطلاعات بیشتر و ثبت نام

هدایای دانلودی

عبارت هدایا را به شماره 09101971690 پیامک کنید تا کلیپ های آموزشی رایگان برایتان ارسال گردد.

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- سرطان = Cancer
Breast cancer = سرطان پستان 
محصولات آرایشی که خاصیت درخشان کننده دارند.
noncancerous = غیرسرطانی 

skin cancer = سرطان پوست

carcinoma, cancer = سرطان

carcinoma, a cancer arising in the epithelial tissue of the skin or of the lining of the internal organs = كارسینوما، سرطانی كه در بافت اپیتلیال پوست یا در پوشش داخلی اندامهای بدن ایجاد می شود.
2- خارش = Itching سوزش، خارش، تحریک
3- قانون = Regulation
Scalp hyperseborrhea regulation = تنظیم فعالیت بیش از حد غدد چربی پوست سر
capable of bringing about chemical changes=قادر به ایجاد تغییرات شیمیایی
cosmetics regulations = قوانین و مقررات آرایشی بهداشتی

osmoregulation = تنظیم تراوایی، اسمو رگولاسیون

Seborrhea regulation = تنظیم ترشح چربی توسط غدد چربی

natural regulation = تنظیم طبیعی
قانون گذاری

downregulation = کاهش


تلفظ cosmetics regulations ↓


تلفظ regulation ↓
4- سازنده = Manufacturer سازنده
5- جار = Jar

تلفظ blender jar ↓
6- خشن = Harsh
harsh environments = محیط های خشن

harsh soap = صابون خشن
خشن
7- خارش پوست = Irritation تحریک، خارش، سوزش پوست 
تحریک، سوزش، خارش

Prone to irritation = مستعد خارش و سوزش

skin irritation = تحریک پوست

eye irritation = سوزش چشم


تلفظ irritation ↓
8- سرطانزا = Carcinogen سرطان زا، سرطانزا، موادی که عامل مستقیم در ایجاد سرطان هستند.
سرطانزا


تلفظ carcinogen ↓


تلفظ carcinogens ↓
9- فوران = Eruption فوران، بیرون زدن
10- افرا = Maple
Red Maple, Acer rubrum = افرای قرمز، افرای مرداب، افرای شکر
11- شامپوها = Shampoos
selenium shampoos, Shampoos containing selenium sulfide such as Head & Shoulders. Selenium sulfide is a key ingredient in dandruff shampoos; it treats seborrheic dermatitis, dandruff and tinea versicolor. = شامپوهای حاوی سلنیوم سولفید مثل برخی شامپوهای هد اندر شولد؛ سولفید سلنیوم یکی از ترکیبات کلیدی در شامپوهای ضدشوره است و سبوره درماتیت را نیز درمان می کند

shampoos, shampoo = شامپو، شامپوها 


تلفظ selenium shampoos ↓


تلفظ shampoos ↓
12- عاری از سولفات = Sulphate Free عاری از سولفات، بدون سولفات
13- شیمی = Chemistry
organic chemistry = شیمی آلی 
شیمی 


تلفظ chemistry ↓


تلفظ organic chemistry ↓
14- ازن = Ozone
secondary pollutants, A secondary pollutant is not directly emitted as such, but forms when other pollutants (primary pollutants) react in the atmosphere.Examples of a secondary pollutant include ozone, which is formed when hydrocarbons (HC) and nitrogen oxides (NOx) combine in the presence of sunlight; NO2, which is formed as NO combines with oxygen in the air; and acid rain, which is formed when sulfur dioxide or nitrogen oxides react with water. = آلاینده های ثانویه هوا که بر خلاف آلاینده های اولیه به شکل مستقیم وارد هوا نمی شوند. بلکه در اثر واکنش آلاینده های اولیه با عوامل دیگر ایجاد می شوند. از ازن تروپوسفری می توان به عنوان نمونه ای از آلاینده ثانویه نام برد. زیرا از واکنش هیدروکربن ها و اکسیدهای نیتروژن در حضور نور آفتاب ایجاد می شود. باران های اسیدی نمونه دیگری از آلاینده های ثانویه هستند. زیرا در اثر ترکیب اکسید گوگرد و اکسید نیتروژن با آب باران ایجاد می شوند. 

tropospheric ozone, Ozone that is a constituent of the troposphere. The troposphere extends from the Earth's surface to between 12 and 20 kilometers above sea level = ازن تروپوسفری، ازنی که در لایه تروپوسفر جو زمین قرار دارد. تروپوسفر آن قسمت از جو زمین است که از سطح زمین تا فاصله 12 و 20 کیلومتری بالای سطح دریا ادامه دارد.

photochemical smog, haze in the atmosphere accompanied by high levels of ozone and nitrogen oxides = مه دود فوتوشیمیایی، دودآلود شدن هوا به علت وجود ازن و اکسیدهای نیتروژن 

Ozone, trioxygen, an inorganic molecule with the chemical formula O3 = ازن، تری اکسیژن 


تلفظ ozone ↓


تلفظ tropospheric ozone ↓

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید