سورفکتانت ها: الکل اتر سولفات ها  

سورفکتانت ها: الکل اتر سولفات ها

نویسنده:

سید مسیح میرمقتدایی
کارشناس ارشد تحقیق و توسعه شرکت گلتاش

نامگذاری

مخففها: AES الکل اتر سولفات ها،

انواع کلی:

الکل اتر سولفات ها
اترسولفات ها
اتوکسی سولفات ها
پلی اکسی اتیلن الکل سولفات ها
الکل های آلیفاتیک پلی اکسی اتیله شده سولفاته شده

مثال ها:

سدیم C12-C14 3 مول اتر سولفات (بدین معنی که یک الکل شامل زنجیره هیدروکربنی C12-C14 که با 3 مول اتیلن اکسید واکنش داده و سپس سولفاته شده و در نهایت با هیدروکسید سدیم خنثی می شود).
سدیم لوریل اتر سولفات (میزان اتیلن اکسید تعریف نشده است)؛ بیشتر به شکل سدیم C12-C14 الکل 3EO+ سولفات تعریف می شود، خصوصاً در زداینده های ظرفشویی، شامپو و فرمولاسیون های بهداشتی.

تعریف

این محصولات به وسیله عمل سولفاسیون الکل های اتوکسیله با استفاده از تری اکسید گوگرد-هوا به صورت پیوسته تهیه می شوند. امکان تولید این محصولت در راکتورهای بچی نیز به وسیله تزریق تری اکسید گوگرد وجود دارد. ولی در این روش رنگ محصول عموماً خوب نخواهد بود. فرمول کلی به صورت RO(CH2¬CH2¬O)nSO3 است که R یک رادیکال هیدروکربنی، معمولاً خطی و n برابر 2 یا 3 می باشد. هرچند محصولات بسیار کمی نیز با n برابر 4-10 تولید می شوند. نمک های سدیم، منیزیم و آمونیوم توسط بسیاری از تولیدکنندگان با تناژ بالا به بازار مصرف عرضه می گردد که n آن ها اغلب 2 یا 3 است. تمامی این محصولات بر پایه الکل های طبیعی یا سنتزی 10-15 کربنی هستند. حالت های متداول موجود بدین شکل دسته بندی می شوند: اکتیو %27-29، آبکی، بر چایه نمک های سدیم یا آمونیوم، مایعات ویسکوز؛ اکتیو %60، آبکی/الکلی، بر پایه نمک های آمونیومی، مایع؛ اکتیو %65-70، آبکی، بر پایه نمک های سدیمی، ژل های روان.
الکل های آبگریز مورد استفاده، مشابه مواردی است که در قسمت آلکیل سولفات ها توضیح داده شد. ولی اکسو الکل ها با تعداد کربن فرد، نسبت به تولید الکل سولفات ها بیشتر مورد مصرف قرار می گیرند. اسید آزاد این ترکیبات ناپایدار است (همانند الکل سولفات ها) و باید به محض سنتز شدن خنثی شود. محصولات دارای اکتیو بالا (%65-70) چندین مزیت دارند. همان طور که واضح و مبرهن است هزینه نقل و انتقال و انبارداری کاهش یافته و مقاومت ماده حتی بدون نگهدارنده در برابر آلودگی های میکروبی افزایش می یابد. همچنین درصد ناخالصی ها نیز در ترکیبات دارای اکتیو بالا کمتر است.
ترکیبات با درصد کمتر و ناخالصی های موجود در این دسته از محصولات عبارتند از:
الف- الکل سولفات ها: این ترکیبات از الکل های آزاد اتوکسیله نشده باقیمانده چس از مرحله اتوکسیلاسیون به وجود می آیند. اتوکسیله کردن نرمال الکل ها تحت شرایط قلیایی رنج وسیعی از محصولات را ایجاد می کند. در مورد اتوکسیله کردن 2 مولی الکل ها ممکن تا %20-25 الکل سولفاته نشده باقی بماند که در مرحله سولفاسیون به الکل سولفات ها تبدیل می شوند.
ب- الکل اتوکسیله ها: ترکیبات سولفاته نشده ایی که در حین فرآیند سولفاسیون (خصوصاً در روش هایی که هدف جلوگیری از ایجاد 1 و 4 دی اکسان باشد) در محصول باقی می مانند.
پ-1 و 4-دی اکسان: در اثر شکست زنجیره های اتکسیله شده در مرحله سولفاسیون ایجاد می شوند. مقدار آن معمولاً کم است (کمتر از 100ppm بر اساس اکتیو ماده جامد) ولی در اروپا توجه ویژه ایی به این ترکیب می شود که بیشتر به دلیل الزام کم بودن این ماده در دیکشنری آرایشی – بهداشتی EEC است.
مقدار 1 و 4 – دی اکسان به شرایط مرحله سولفاسیون بستگی دارد، سولفاسیون بیش از حد موجب افزایش مقدار آن می شود. مقدار اتیلن اکسید در مولکول نیز یک فاکتور مهم بوده به طوری که EO های زیاد (بیش از 4 مول) می توانند حاوی مقدار قابل توجهی از این ترکیب باشند. مقادیر بالا به وسیله تقطیر با بخار قابل کاهش دادن است.

خواص عمومی

1- حلالیت: حضور پلی اتیلن اکسید (یک گروه محلول در آب) حلالیت اترسولفات ها را در مقایسه با الکل سولفات ها افزایش داده است. هنگامی که با الکل سولفات ها مخلوط شوند، اتر سولفات ها حلالیت را بهبود می بخشند. بر خلاف آلکیل سولفات ها، اترسولفات ها دارای نقاط ابری و شفاف شدنی در زیر صفر درجه سانتی گراد هستند.
2- پایداری شیمیایی: در محیط های ابکی با pH اسیدی و دمای بالا هیدرولیز می شوند (برای استفاده در دمای بیش از 50℃ مناسب نیستند) ولی کمتر از الکل سولفات ها تحت تأثیر این شرایط قرار می گیرند؛ نمک های آمونیومی نسبت به نوع سدیمی در pH های زیر 7 دارای پایداری زیادتری هستند ولی لازم است که در کل طل پروسه pH کمتر از 7 حفظ شود؛ حتی در pH خنثی نیز ممکن است عمل هیدرولیز به وسیله اسیدی شدن خود کاتالیستی اتفاق بیفتد؛ این حالت را می توان با استفاده از بافرهای فسفات یا سیترات کنترل و از آن پیشگیری کرد.
3- سازگاری با یون های آبکی: پایداری در باب های سخت؛ هر دو نوع 2 مول و 3 مول اتوکسی سولفات ها دارای خواص دیسپرس کنندگی بسیار خوبی برای صابون های آهکی هستند زیرا نمک کلسیمی آن ها محلول است (کلسیم لوریل سولفات نامحلول است).
4- رفتار محلول آبکی از نظر ویسکوزیته: بسیار شبیه الکل سولفات ها هستند. در غلظت %30-60 به حالت ژله ایی در می آیند، در حالی که در مقادیر کمتر و یا بیشتر از این محدوده به صورت مایع هستند، بنابراین رقیق کردن یک محلول غلیظ (مثلاً %65) منجر به افزایش شدید ویسکوزیته و ژله ایی شدن محلول می شود. هنگامی که حداقل ویسکوزیته با حداکثر اکتیو مورد نیاز باشد، انتخاب درجات بالاتری از حالت های اتوکسیله ارجح است.
5- محلول های آبکی ویسکوز و اثر نمک: اتر سولفات ها در برابر افزایش نمک عکس العمل شدیدی از خود نشان می دهند به طوری که افزودن کلرید سدیم به یک محلول رقیق از آن ها موجب افزایش ویسکوزیته می شود. میزان کمی افزایش ویسکوزیته در اتر سولفات های متفاوت فرق دارد و حتی ممکن است در بچهای مختلف یک محصول نیز یکسان نباشد. بیشترین میزان تغییرات ویسکوزیته در اترسولفاتهای دارای اتیلن اکسید کم وجود دارد که از آن جمله می توان به مشتقات نوع 2 مول اتوکسیله این دسته از شوینده ها اشاره کرد. علاوه بر نمک، آلکانول آمیدها، بتائینها، پلی اتیلن گلیکول استرها و آمین اکسیدها نیز موجب افزایش گرانروی اتر سولفات ها می شوند. هرچند خصلت کف کنندگی می تواند تحت تأثیر برخی از این افزودنی ها قرار گیرد. از آن جمله PEG استرها هستند که میزان کف را کاهش می دهند.
6- کاهش ویسکوزیته محلول آبکی: الکل ها می توانند ویسکوزیته محلول های اترسولفات را کاهش دهند. ایزوپروپانول بسیار مؤثر است ولی می تواند موجب بودار شدن محصول نهایی شود.
7- خواص فعالیت سطحی: CMC سدیم دودسیل الکل + 2EO سولفات با وزن مولکولی 376/5 gr/mole برابر 3×〖10〗^(-3) M است (0/11 درصد). برای CMC دودسیل الکل + 3EO سولفات با وزن مولکولی 420/5 gr/mole در متون مختلف کشش سطحی متفاوتی نقل شده است که از 0/008 تا 0/03 درصد تغییر می کند. کشش سطحی نمک سدیمی سولفات 3EO + C13-C15نیز در غلظت 0/01 درصد برابر 40 dyn/cm می باشد.
8- خواص کاربردی: شوینده های بسیار خوبی هستند، به طوری که در آب نمک اشباع و آب سخت (بر خلاف AS یا LABS) قدرت شویندگی آن ها کاهش نمی یابد. بنابراین نیازی به مواد کمکی (Builder) مانند پلی فسفات ها نمی باشد؛ میزان شویندگی با افزودن نمک های منیزیم افزایش می یابد؛ خصلت انحلال پذیری خوب، آن ها را برای فرمولاسیون های مایع قلیایی و فسفات دار مناسب ساخته است. آن ها می توانند حلالیت شوینده های دیگری را که قطبیت کمتری در آب دارند افزایش دهند؛ امولسیفایر بسیار خوب (خصوصاً برای سبوم)؛ عامل ایجاد کف عالی به خصص در حضور الکترولیت ها، ولی میزان کف آن در مقایسه با آلکیل سولفات ها سبک تر است به طوری که در حضور چربی و روغن زودتر باز شده و فرو می نشیندغ در مجموع اتر سولفات ها در حضور سبوم کف پایداری ندارند (بر خلاف آلکیل سولفات ها)، ولی افزودن سارکوزینات ها، بتائین ها یا آلکانول آمیدها می تواند موجب پایداری کف در حضور سبوم شود؛ ادعا می شود که زنجیره آبگریز C12 خواص کف کنندگی بهتری نسبت به C14 ایجاد می کنند (Adam & Neumann 1980)؛ محصولات تولیدشده توسط تولیدکنندگان متفاوت با ترکیب به ظاهر مشابه، ممکن است از لحاظ میزان کف کنندگی به طور محسوسی متفاوت باشند؛ این مورد بیشتر به تفاوت الکل های اتوکسیله شده اولیه مربوط می شود؛ احتمال می رود C10,C9 و C11 به صورت الکل سولفات ها به عنوان عامل فرونشانندۀ کف عمل کنند.
9- عیوب: ناپایداری هیدرولیتیکی.

کاربردها

1- عمومی: در دهۀ 1950 الکل های اتوکسیله شده سولفاته به تدریج در شوینده های دستی ظروف و شامپوها جایگزین الکل سولفات ها شدند. این جایگزینی به دلیل بهبود بخشیدن حلالیت، کف کنندگی، پایداری کف در آب های سخت، ویسکوزدهندگی بهتر به وسیله نمک و کاهش تحریکات چشمی و پوستی بود.
2- محصولات خانگی: اترسولفات سه مول اتوکسیله به عنوان پایدارکننده کف شوینده در مایعات ظرفشویی استفاده می شود؛ جزء اصلی مایعات شوینده البسه )با کارکرد بالا) و پودرها برای دماهای پایین و یا دارای فسفات کم؛ شامپوهای فرش؛ پاک کننده سطوح سخت.
3- شامپوها و مواد آرایشی: شامپوها، شامپو بدن و مایع دستشویی عمده ترین محصولات هستند که از این ترکیب جهت ساخت آن ها استفاده می شود؛ اترسولفاته 2 مول اتوکسیله عموماً در شامپوها برای ایجاد کف حجیم و پایدار (بدون الکانول آمید) استفاده می شود و این در شرایطی است که مقدار سبوم زیاد نباشد؛ اتر سولفات های 3 مول اتوکسیله کف لحظه ایی (ناپایدار) بسیار خوبی دارند که ناپایدارتر و حجیم تر از کف حاصل از نوع 2 اتوکسیله بوده و برای کف های حمام (Foam Bath) مناسب می باشند. خواص پاک کنندگی و خصلت ویسکوزدهندگی آن با افزایش واحدهای اتیلن اکسید کاهش می یابد. از جهتی دیگر، افزایش اتوکسیلاسیون حساسیت های چشمی و پوستی را کاهش می دهد. محصولاتی با بیش از 12 واحد اتوکسیله ، به عنوان عامل شوینده و کف کننده ملایم و همچنین به عنوان یک عامل سم زدا کاهش دهنه تحریک زایی نیز استفاده می شوند؛ حلالیت آن ها نیز خوب است.
4- مواد شیمیایی پایه روغنی: اترسولفات های سه مول اتوکسیله به عنوان کف کننده در کف حفاری استفاده می شوند. خصوصاً در جایی که مقاومت در برابر نمک ها آب سخت مورد نیاز باشد، ولی پایداری حرارتی آن ها محدود است.
5- پلیمریزاسیون های امولسیونی: عامل امولسیون کننده در تولید لاستیک.

مطلب قبلی: الکل سولفات ها

مطلب بعدی: مواد شوینده

منبع

کتاب « شوینده ها و مواد فعال سطحی » ترجمه سید مسیح میرمقتدایی

کتاب مواد فعال سطحی دکتر محمد چالکش امیری
کتاب مواد فعال سطحی دکتر محمد چالکش امیری

10,000 تومان
توضیحات محصول
add to basket


• الکل اتر سولفات ها
دوره فشرده مراقبت از پوست
اطلاعات بیشتر و ثبت نام

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- حلالیت = Solubility
limited solubility = حلالیت محدود
2- استیک = Stick
color stick = استیک های رنگ مو، رنگ موهای استیکی، رنگ مو های قلمی، رنگ موهای ماژیکی 

plaque = soft, sticky film that builds up on your teeth = پلاک دندان، لایه نرم و چسبناک که روی دندان انباشته می شود

lipsticks and lip glosses = رژ لب ها و برق لب ها 

Makeup Sticks = قلم های آرایشی

Hair Color Sticks = استیک رنگ مو
استیک، قلمی

Lipstick = رژ لب


تلفظ lipsticks and lip glosses ↓
3- سبوم = Sebum
sebocyte, any of the cells that make up the sebaceous glands, and secrete sebum = سبوسیت، سبوسایت، سلول های تشکیل دهنده غدد سبابه که سبوم ترشح می کنند 

sebumeter = سبومتر، دستگاه سنجش میزان سبوم پوست

scalp excess sebum = چربی های اضافی پوست سر
دانه هایی با خاصیت فلورسنت که برای تقلید از ملانوزوم در آزمایش ارزیابی ممانعت از ملانوزوم برای اثربخشی وایت اسنس استفاده شد.
sebum triglycerides = تری گلیسیرید های سبوم

sebum in the sebaceous glands = سبوم در غدد سبابه 
بالم، بوم یا بلسان به پمادهای معطری گفته می شود که برای رفع مشکلات پوستی استفاده می شوند. بالم لب را بوم لب و بلسان لب هم ترجمه کرده اند. بوم معادل فرانسوی کلمه بالم است و معنای لغوی آن در فرانسوی، مرهم می باشد.
excess sebum = سبوم اضافی 

sebum production = تولید سبوم
سبوم


تلفظ sebum in the sebaceous glands ↓


تلفظ sebum ↓


تلفظ sebum2 ↓
4- ویسکوزیته = Viscosity ویسکوزیته، گرانروی، قوام، مقاومت در برابر جاری شدن

high viscosity at rest = ویسکوزیته بالا در حالت سکون 
مثلا رزورسینول در فرمولاسیون رنگ موبه عنوان کوپلر استفاده می شود.
5- جزء = Component جزء
6- افزودنی = Additive ماده افزودنی، ماده ای که به محصول اضافه می شود. 
7- اتوکسیله = Ethoxylated اتوکسیله، ترکیبی به آن مولکول اتیلن اکساید اضافه شده. 
8- ویسکوز = Viscose ویسکوز، با قوام
9- هیدرولیز = Hydrolysis
10- مقاومت = Resistance
maximum resistance to electrolytes = مقاومت حداکثری نسبت به الکترولیت ها

combing resistance = مقاومت مو در برابر شانه

wear resistance = مقاومت در برابر فرسایش
کسی که در آزمایشگاه با آمیختن مواد مختلف، یک فرمولاسیون آرایشی بهداشتی خلق می کند.
natural resistance = مقاومت طبیعی
مقاومت
11- سنتزی = Synthetic
synthetic detergents = دترجت های صناعی، شوینده های سنتزی
سنتزی، مصنوعی، صناعی

synthetic chemicals = مواد شیمیایی سنتزی

synthetic polymer = پلیمر سنتزی 
مثال: میزان سبوم در دو طرف پیشانی با سبومتر اندازه گیری شد.

تلفظ synthetic chemicals ↓
12- سبک = Light Weight سبک
13- ناخالصی = Impurity ناخالصی، آلودگی
14- الکترولیت = Electrolite الکترولیت 
15- پیوسته = Continuously به شکل پیوسته و ادامه دار
مثلاً زینک اکساید هم به صورت پودری و هم به صورت محلول های آماده دیسپرسیون در بازار موجود است.

تلفظ continuously ↓
16- گلی = Floral
hyrdosol, Herbal distillates, floral waters, hydrosols, hydrolates, herbal waters, and essential waters, are aqueous products of distillation. = هیدروسل، مقطره گیاهی، گلاب، هیدرولات ها، آب اسانسی، محصول آبی تقطیر
پلی هولوزیدها مشابه هیالورونیک اسید تا چندین برابر حجم خود آب جذب می کنند. فلورال، بر پایه رایحه گل ها
17- دی اکسان = Dioxane دی اکسان
18- پلی اتیلن = Polyethyene
19- مواد آرایشی = Cosmetic Materials مواد آرایشی
20- پلیمریزاسیون = Polymerization
degree of polymerization = درجه پلیمریزاسیون
21- آمونیوم = Ammonium آمونیوم
22- ناپایدار = Unstable ناپایدار
23- نرم = Loose
adherent and loose white flakes = پوسته های سفید نرم و چسبنده

loose powder = پودرهای نرم
شل، نرم


تلفظ loose powder ↓
24- بتائین = Betaine بتائین، کوکامیدو پروپیل بتائین سورفکتانت آمفوتری رایج در شامپوها که برای افزایش کف و قوام و همچنین افزایش ملایمت شامپو استفاده می شود. 

cocamidopropyl betaine = کوکامیدو پروپیل بتائین، سورفکتانت آمفوتری


تلفظ cocamidopropyl betaine ↓
25- شویندگی = Detergency پاک کنندگی، دترجنسی

Detergency mechanism = مکانیسم شویندگی
26- سولفاسیون = Sulfation سولفاتاسیون، سولفاسیون، سولفاته کردن
27- سدیم لوریل اتر سولفات = Sodium Lauryl Ether Sulfate
28- خشن = Harsh
harsh environments = محیط های خشن

harsh soap = صابون خشن
خشن
29- آب سخت = Hard Water آب سخت


تلفظ hard water ↓
30- قطبیت = Polarity قطبیت، تمایل قطبی 
31- کاتالیست = Catalist کاتالیست
32- قلیا = Alkali
alkalizing agent = عامل قلیایی کننده، ماده ای که به محصول خاصیت قلیایی می دهد، مثل آمونیاک در رنگ مو
قلیاها، مواد قلیایی، بازها، مواد با خاصیت بازی
قلیا، باز متضاد اسید

alkalizing ingredient = ماده قلیایی کننده
پودرهای آرایشی که به فرم نرم و پرس نشده عرضه می شوند. در مقابل پودرهای فشرده
alkalinity = قلیاییت


تلفظ alkalizing ingredient ↓
33- امولسیفایر = Emulsifier
co-emulsifier = کمک امولسیون کننده، ترکیباتی که با کاهش اندازه ذرات و معلق کردن ان ها به امولسیون کردن کمک می کنند. 

lamellar emulsifier = امولسیون کننده های لاملار 
امولسیون ساز، امولسی فایر

surfactant or emulsifier = سورفکتانت یا امولسیفایر

co-emulsifiers = کمک امولسیون کننده 


تلفظ emulsifier ↓
34- اسیدی شدن = Acidification اسیدی شدن
35- شامپو بدن = Body Shampoo شامپو بدن
36- شامپوها = Shampoos
selenium shampoos, Shampoos containing selenium sulfide such as Head & Shoulders. Selenium sulfide is a key ingredient in dandruff shampoos; it treats seborrheic dermatitis, dandruff and tinea versicolor. = شامپوهای حاوی سلنیوم سولفید مثل برخی شامپوهای هد اندر شولد؛ سولفید سلنیوم یکی از ترکیبات کلیدی در شامپوهای ضدشوره است و سبوره درماتیت را نیز درمان می کند

shampoos, shampoo = شامپو، شامپوها 


تلفظ selenium shampoos ↓


تلفظ shampoos ↓
37- کشش سطحی = Surface Tension
surface tension of water = کشش سطحی آب 


تلفظ surface tension of water ↓
38- عیوب = Blemishes
blemishes, blemish, small mark or flaw on the face = بلمیش، لکه یا عیوب کوچک روی پوست
39- شیمی = Chemistry
organic chemistry = شیمی آلی 
شیمی 


تلفظ chemistry ↓


تلفظ organic chemistry ↓
40- لوریل = Lauryl
sodium lauryl sulfate = سدیم لوریل سولفات 


تلفظ lauryl ↓


تلفظ sodium lauryl sulfate ↓

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید