مواد اولیه و سازنده خمیر دندان

موادی كه در تهیه خمیردندان استفاده می شوند می توانند به گروه های زیر دسته بندی شوند.
مواد پاك كننده و جلادهنده
دترجنت ها و مواد كف كننده
هیومكتانت ها یا مواد جاذب الرطوبه
تركیبات پیوند دهنده
مواد شیرین كننده و طعم دهنده
مواد متفرقه (با مقاصد درمانی، سفیدكنندگی، نگهدارنده ها)

مواد پاك كننده و جلادهنده

مواد پاك كننده و جلادهنده برای زدودن لكه های دندان استفاده می شود و معمولاً نصف وزن خمیردندان را تشكیل می دهد. موادی را كه برای این منظور استفاده می شوند معمولاً عبارتند از:
كلسیم پیروفسفات با فرمول Ca2O7P2 كه به فرم پودر سفید رنگ غیرقابل حل در آب موجود است سایندگی ملایمی دارد و می تواند به عنوان ماده ای منفرد برای پاك كردن و جلا دادن به دندان استفاده شود. این ماده همچنین به عنوان ساینده در خمیردندان های فلوراید دار استفاده می شود چرا كه با استانوس فلوراید سازگار بوده و با آن برهم كنشی ندارد.

دی كلسیم فسفات (كلسیم فسفات دوبازی یا دی كلسیم ارتوفسفات ) ماده پودری شكل بدون بو و بدون طعم است كه به میزان اندكی در آب قابل حل می باشد. یكی از پركاربردترین مواد اولیه برای پاك كردن و جلا دادن به دندان است و گریدهای خاصی از آن برای استفاده از محصولات دهان و دندان باید استفاده شود.

نکته: پیشوند دی به معنای دو اتم کلسیم نیست. بلکه به خاطر آن است که دو پروتون از اسید فسفریک استخلاف شده است.
تری كلسیم فسفات (كلسیم فسفات، كلسیم اُرتوفسفات ، یا كلسیم فسفات سه بازی ) عمدتاً به صورت آمیخته با كلسیم هیدروژن ارتوفسفات (CaHPO4)وجود دارد. و به عنوان یك پودر بی شکل بی رنگ و بی طعم در دسترس است. در آب قابل حل نمی باشد و به عنوان ساینده ملایم و ماده جلادهنده استفاده می شود.


كلسیم كربنات (كلسیم كربنات ترسیبی ) یك پودر میكروكریستالی بدون طعم و بدون بو است كه در هوا پایدار است و در آب عملاً غیرقابل انحلال می باشد. به صورت تجاری به فرمهای با گریدهای مختلفی برای استفاده در دسترس است و در دانسیته های مختلف سبك ، متوسط ، غلیط و بسیار غلیظ . نوع سبك و متوسط در پاك كننده ها و جلادهنده های منفرد استفاده می شود.
CaCO3

گچ (creta یا گچ آماده ) فرم طبیعی كلیسم كربنات به عنوان یك ماده خردشونده بدون شکل سفید یا سفید مایل به خاكستری در دسترس است. در هوا پایدار بوده در آب غیرقابل حل می باشد ولی به علت رنگ off-white (سفید مایل به خاکستری) آن معمولاً در غلظت های بالا استفاده نمی شود. اغلب به عنوان یكی از مواد اولیه پودرهای تمیزكننده دندان استفاده می شود.


منیزیم تری سیلیكات: منیزیم سیلیكات هیدراته است كه فرمول آن 2MgO.3SiO2 بوده و حاوی آب تبلور می باشد. یك پودر نرم، سفید، بدون بو، بدون طعم بدون ریگ است و در آب غیرقابل حل می باشد. معمولاً با پاك كننده ها و جلادهنده های دیگر به عنوان ضداسید ملایم استفاده می شود. در مفید بودن آن به عنوان یك ماده اولیه برای محصولات پاك كننده دندان شبهاتی وجود دارد.

آلومینیوم هیدروكسید (آلومینیوم هیدرات) AL2O3.3H2O یا AL(OH)3 با دیگر مواد به عنوان پاك كننده و جلادهنده استفاده می شود. این ماده به دو فرم به صورت تجاری موجود است:
1- به فرم پودر میكروكریستالی سفید
2-به فرم ژل سوسپانسیون
فرم پودری به خاطر اثر سایندگی و پاك كنندگی استفاده می شود اما فرم ژلی یك ضد اسید كند ولی مؤثر است. درجایی كه با دیگر تركیبات ناسازگاری وجود دارد، می تواند به عنوان جایگزین تركیبات كلسیم استفاده شود. فرم ژله ای آلومینیوم هیدروكسید، ویژگی های تیکسوتروپیك ویژه ای دارد.
نکته: تیکسوتروپیک به سیالاتی می گویند که در اثر هم زدن و اختلاط، ویسکوزیته شان برای مدتی کاهش می یابد. مثلا سس گوجه را وقتی هم می زنید برای چند ثانیه ای روان می شود و از بطری اش خارج می شود و سپس بعد از چند ثانیه به حالت ویسکوز اولیه بر می گردد.


آمونیوم فسفات دوبازی (دی آمونیوم فسفات) HPO4))2(NH4) به صورت كریستال های سفید رنگ یا پودرهای سفید رنگ هستند و در آب قابل حل می باشند و كمی محیط را قلیایی می كنند. این ماده گاهی به عنوان ماده اولیه محصولات پاك كننده دندان بر پایه آمونیاك استفاده می شود.

دترجنت ها و مواد كف كننده

دترجنت ها و مواد كف كننده در خمیردندان استفاده می شوند و با پایین آوردن كشش سطحی، اثربخشی خود را در زمینه پاك كردن ایفا می كنند. پایین آوردن كشش سطحی نفوذ خمیردندان را در داخل مواد باقیمانده و آلاینده ها افزایش داده و به زدایش آنها كمك می كند. دترجنت ها همچنین نقش امولسیون كنندگی دارند و به زدودن مخاط کمک می کنند.
در گذشته از صابون به عنوان عامل کف کننده و دترجنت در خمیردندان استفاده می شد اما عیب بزرگ آن قلیاییت شدید صابون می باشد. پودر صابون های دندانی به رنگ سفید هستند. پاك كننده سنتزی امروزه جایگزین صابون در خمیردندان ها شده اند. مواد دترجنت سنتزی در محیط های اسیدی و قلیایی مؤثرتر هستند و رسوب كلسیم در آب سخت و در مجاورت آب دهان تشکیل نمی دهند.
دترجنت هایی كه در خمیردندان استفاده می شوند عبارتند از:
1-سدیم لوریل سولفات
2-منیزیم لوریل سولفات
3-سدیم لوریل ساركوزینات
4-سدیم لوریل سولفو استات
5-دی اكتیل سدیم سولفوسوكسینات
6-مونوگلیسیریدها، سولفات ها و سولفونات ها

طبقه بندی این مواد بر اساس بو، طعم، كف كنندگی، امولسیون كنندگی، پاك كنندگی، پایداریشان در برابر اسیدها و قلیاها و سازگاریشان با دیگر مواد موجود در خمیردندان می باشد. محبوب ترین ماده دترجنت موجود در خمیردندان سدیم لوریل سولفات می باشد.

سدیم لوریل سولفات مناسب خمیر دندان:
گریدهای مرغوب سدیم لوریل سولفات برای استفاده از خمیردندان باید استفاده شود. این نوع ویژه از برش متوسط یا سبك لوریل الكل ساخته می شود كه فقط درصد كمی از آن سولفاته نشده است. فرایند تصفیه سدیم لوریل سولفات شامل استخراج با حلال است كه آلاینده های تلخ مزه را می زداید. این گرید خالص از سدیم لوریل سولفات به فرم سوزنی شكل و خشك شده در خشك كن های پاششی در دسترس است.

از سدیم لوریل سولفات سوزنی تصفیه شده به عنوان دترجنت در خمیر دندان استفاده می شود.

هومكتانت ها، مواد جاذب الرطوبه

مواد جاذب الرطوبه برای جلوگیری از خشك شدن خمیردندان استفاده می شود و كمی قابلیت انعطاف و شکل پذیری به خمیردندان می دهد. مقدار ماده هیومكتانت مورد نیاز برای فرمول، بستگی زیادی به وزن مخصوص پودرهای استفاده شده در محصول دارد. اگر مواد پودری، وزن مخصوص پایینی داشته باشند مقدار هومكتان كمتری مورد نیاز است. نسبت هومكتان می تواند بین 5 تا 10 درصد و تا حداكثر 30 درصد متغیر باشد. اما به عنوان یك قاعده كلی، درصدهای پایین هومكتانت پیشنهاد نمی شود.
معمولاً فقط سه نوع هومكتانت برای استفاده از خمیردندان در نظر گرفته می شود كه عبارتند از:
•گلیسیرین
•پروپیلن گلایكول
•سوربیتول
در بین آنها گلیسیرین پركاربردترین ماده جاذب الرطوبه است چرا كه محصول را براق می كند و خواص و رفتار آن در تماس با مواد دیگر خمیر بسیار شناخته شده است. علاوه بر این، گلیسیرین به عنوان یك ماده شیرین كننده هم نقش مفیدی دارد.

گلیسیرین

پروپیلن گلایكول به خمیر، قوام نرم تری می دهد و برای پودرهایی كه وزن مخصوص بالاتری دارند می تواند نسبت به دیگر هومكتانت ها موجه باشد. اما پروپیلن گلایكول كمی تلخ مزه است.

پروپیلن گلایکول

شربت سوربیتول اغلب به عنوان جایگزین گلیسیرین استفاده می شود و مزایایی نسبت به گلیسیرین دارد. ویسكوزیته شربت سوربیتول از گلیسیرین بالاتر بوده و وقتی در همان میزان استفاده شود خمیرهای محكمتری با شكل پذیری خوب ایجاد می كند. سوربیتول همچنین نسبت به گلیسیرین چسبندگی كمتری دارد و در ممانعت از جدایش آب مؤثر است.

ساختار مولکولی سوربیتول

سوربیتول مایع همان شربت سوربیتول است

مواد پیوند دهنده

مواد پیوند دهنده به عنوان اکسیپیان در خمیردندان استفاده می شود تا قوام خمیر را بهبود داده و حفظ كند. كلوئیدهای آب دوست متعددی در دسترس است كه به سیستم های آبی ویسكوز یا موسیلاژها امكان حفظ تعادل كلوئیدی و ممانعت از جدایش خمیرها در شرایط حدی دمایی (دماهای خیلی بالا یا خیلی پایین) را می دهد. مقدار كلوئید مورد نیاز برای ایجاد یك خمیر پایدار معمولاً در محدوده 1 تا 5/2 درصد است و این محدوده بستگی به قدرت ژل و رفتار آن در تركیب با دیگر مواد موجود در محصول دارد.

کاربرد کتیرا در ساخت خمیر دندان

گلیسیرین به دست آمده از نشاسته، گلوكز مایع و شربت های ساده در گذشته به عنوان اكسیپیان استفاده می شدند و متعاقب آن از كارایا ، صمغ عربی و صمغ كتیرا موسیلاژ تهیه می شد. در بین این مواد طبیعی، فقط صمغ كتیرا همچنان در فرمولاسیون های مدرن خمیردندان استفاده می شود. کتیرای ایرانی با روش برش دادن گونه های مختلف آسترالاگوس (گون کتیرا ) به دست می آید و به صورت پَرَك های ریبون مانند یا له شده به صورت پودرهای نرم در دسترس است.

كتیرا با كیفیت های مختلفی قابل استحصال است اما فقط مواد پودری نرم و با كیفیت بالا برای استفاده از خمیردندان توصیه می شود. نسبت مورد نیاز بسته به ویسكوزیته محلول آبی یا ژل بدست آمده از صمغ دارد.
برای اطمینان از قوام محصول نهایی باید قدرت ژل از بچ به بچ اندازه گیری و کنترل گردد. برای تسهیل تهیه موسیلاژهای كتیرا، پودر صمغ باید در مقدار مناسبی از گلیسیرین یا الكل قبل از اضافه كردن آب، خیسانده شود. با این کار مانع از تشكیل لخته و توده خواهیم شد. خمیردندان های تهیه شده با كتیرا، قوام خود را در هنگام انبارش حفظ می کند. همچنین در شرایط نگهداری گرم و سرد پایدار هستند و در مقابل تغییرات pH شكسته نمی شوند.

استفاده از خزه ایرلندی به عنوان پیوند دهنده
موسیلاژهای آبی به دست آمده از Chondrus یا خزه ایرلندی به عنوان ماده پیوند دهنده استفاده می شود. خزه ایرلندی كه به آن carrageen هم می گویند حاوی جلبك كندروس كریسپوس است كه بعد از جمع آوری با آب دادن و تماس با خورشید تا حدودی رنگزدایی و سپس خشك می شود.

Chondrus crispus
ماده خشك شده در اثر افزودن به آب ژلاتینی و چسبنده می شود. محلول 3 درصد آن در آب جوش در هنگام سرد شدن، تشكیل یك ژل باقوام می دهد. عصاره ها به فرم پودری در شكل ها، رنگ ها ویسكوزیته و قدرت ژل های مختلف موجود است. اما برای خمیر دندان، فقط آن نوع كه به رنگ زرد رنگ پریده هستند باید استفاده شود. مشتقات خزه ایرلندی نیز وجود دارد. موسیلاژ آبكی و ژل هایی كه از این مواد تهیه شده اند، در نوسانات دمایی نرمال پایدار هستند اما طبیعت ملایمتری از ژل های به دست آمده از كتیرا دارند و ژل حاصل از آنها نسبت به ژل های کتیرا، خاصیت تیکسوتروپیك بیشتری دارد.
در هنگام فرمول بندی با این ترکیبات، باید زمانی نیز برای فرایند رسیده شدن اختصاص داده شود تا ژل به قوام نهایی برسد. خمیرهای بدست آمده از عصاره های خزه ایرلندی بافت نرم جذابی دارند، به خوبی روی مسواك پخش می شوند و به شكل یك نوار محكم باقی نمی مانند.

CMC به عنوان پیوند دهنده

مواد دیگری برای خاصیت پیونددهندگی توصیه شده است. در میان این مواد متیل سلولز و سدیم كربوكسی متیل سلولز شناخته شده اند. این مواد سنتزی در آب پخش شده و افزایش حجم می دهند و محلول های كلوئیدی ویسكوز شفاف تا شیری رنگ تشكیل دهند.

متیل سلولز یك پودر فیبری خاكستری سفید رنگ است كه مشتقات سدیمی آن به فرم پودرهای جاری شونده یا به فرم دانه ای در دسترس است. هر دو ماده پایداری خوبی دارند، سمی نیستند، بدون رنگ و بدون طعم می باشند. بسته به درجه اتری شدن سلولز محلول های كلوئیدی با ویسكوزیتی كم، متوسط و بالا ایجاد می كنند.

سدیم آلژینات به عنوان پیونددهنده

سدیم آلژینات خالص شده رفتار كلوئیدی هیدروفیلی خوبی دارند. این ماده از جلبك قهوه ای یا از Kelp استخراج شده و به فرم پودری در دو گرید تصفیه شده و صنعتی در دسترس است. گرید صنعتی قهوه ای تیره است و فقط گرید تصفیه شده كه بی رنگ و خالص است می تواند در خمیردندان استفاده شود.
ویسكوزیته موسیلاژهای آلژینات با افزودن یون های كلسیم افزایش می یابد. این یون ها مسئول رسوب كلسیم آلژینات هستند و این موضوع باید در هنگام فرمول بندی در نظر گرفته شود.

کاربوپول به عنوان پیونددهنده

كاربوپول 934 (كربوكسی وینیل پلیمر ) به صورت پودر پف دار سفید عرضه می شود. قوام دهندگی و معلق كنندگی مفیدی دارد و خمیرهای بدست آمده با این ماده، درخشش خوبی دارد، بافت همواری دارند و ویسكوزیته اش در زمان انبارش پایدار است. این خمیرها سفت بوده و قوام بالایی دارند اما وقتی فشار اندكی به آنها اعمال می شود از پك تیوب جاری می شوند. كاربوپول 934 به فرم اسید آزاد عرضه شده و فرم ژله ای آن با خنثی سازی محلول اسید تشكیل می شود. برای تهیه خمیر، توصیه می شود كه فرم اسیدی با بخش مایع مخلوط شود و مواد قابل حل فرمولاسیون اضافه شود و محلول اسیدی نهایی قبل از اضافه كردن مواد پاك كننده و جلادهنده خنثی سازی شود.

مشخصات دقیق کاربوپول 940 (کربوکسی وینیل پلیمر)

ژل کاربوپول

بنتونیت و ویگام به عنوان پیونددهنده

بنتونیت (محصول شركت برك ) و ویگام (محصول شركت واندربیلت ) نیز پیوند دهنده های خوبی هستند. بنتونیت خاك رس تشكیل شده از آلومینیوم و سیلیكات است و در اثر جذب آب متورم می شود. ژل های بدست آمده از بنتونیت، پایداری خوبی دارند ولی رنگ شان تیره است. ویگام (منیزیم آلومینیوم سیلیكات) با جذب آب، ژل های خوش رنگی ایجاد می كند. ویسكوزیته ژل های به دست آمده از ویگام با حضور الكترولیت ها دچار تغییر می شود.

پودر بنتونیتپودر ویگام (منیزیم آلومینیوم سیلیکات)

تركیبات شیرین كننده و طعم دهنده

تركیبات شیرین كننده و طعم دهنده مهمترین تركیبات خمیردندان هستند چرا كه تأثیر زیادی در مقبولیت محصول نهایی دارد.

سدیم ساخارین

سدیم ساخارین (ساخارین قابل حل در آب ) معمولاً به عنوان ماده شیرین كننده در غلظت های بین 05/0 تا 3/0 درصد استفاده می شود. غلظت مورد نیاز در فرمول، بسته به اثر شیرین كنندگی گلیسیرینی دارد كه در آن فرمول استفاده شده است.

سدیم ساخارین
کلروفرم
كلروفوم به عنوان شیرین كننده و طعم دهنده و به خصوص برای پوشاندن مزه گچ مانند و رفع احساس خشکی دهان در فرمولاسیون خمیر دندان می تواند مورد استفاده قرار گیرد. كلروفوم شیرینی طراوت بخشی به خمیردندان می دهد در حالی که طعم شیرین ساخارین، از نوع متالیک است. کلروفرم همچنین خاصیت پِرِزِرواتیو یا نگهدارنده دارد.

اسانس های روغنی

محبوب ترین طعم های خمیردندان آنهایی است كه با روغن نعناع فلفلی یا تركیب نعناع فلفلی و نعناع به دست می آید و در آنها طعم نعناع غالب است. روغن نعناع فلفلی گریدهای متفاوتی دارد و فقط گرید مرغوب می تواند در خمیردندان استفاده شود.

روغن های به دست آمده از گلهای نعنا فلفلی رایحه ملایم ویژه ای دارند و نباید با روغن های Arvenis كه از برزیل یا چین به دست می آید اشتباه گرفته شود. روغن های آروِنیس که برای تقلیب نعناع فلفلی استفاده می شوند، بوی زمختی دارند و طعم آنها چرب و كاه مانند است.

Arvenis oil

برای استفاده از خمیردندان بهتر است از نعناع فلفلی های آمریکایی و ایتالومیچام استفاده شود.
طعم دهنده های دیگری كه درمقادیر کم برای اصلاح طعم نعناع فلفلی- نعناع استفاده می شوند عبارتند از: آنتول ، اوژِنول ، اكالیپتول ، سینامون (دارچین)، كاسیا (دارچین چینی)، كاراوِی (نوعی رازیانه) و وینترگرین
تایمول خاصیت باكتری كش دارد و در مقادیر كم، اثر طعم دهندگی نیز دارد. به طور مشابه مقادیر كوچكی از روغن آویشن می تواند برای دستیابی به طعم دلخواه استفاده شود.

ThymeThymol

منتول اغلب به طعم دهنده ها (به خصوص به طعم دهنده های بر پایه نعناع- نعناع فلفلی) اضافه می شود. چراکه طراوت بخش بوده و در دهان احساس خنکی به جا می گذارد. منتول طبیعی بهترین اثربخشی را دارد. برخی منتول های سنتزی از نظر طعم شبیه منتول طبیعی هستند اما مزه تلخ و خنك كنندگی كمتری دارند.

میزان مصرف آمیزه اسانس های روغنی از 1 تا 3 درصد بسته به مقدار شیرین كننده ها و همچنین بسته به اینكه از صابون یا از دترجنت های سنتزی به عنوان ماده پاك كننده استفاده شده می تواند متغیر باشد. طعم نهایی محصول بستگی به میزان روغن های معطر به كار رفته در خمیر دندان دارد.

مواد متفرقه

پارافین در خمیر دندان
پارافین مایع گاهی به عنوان روان کننده در خمیردندان استفاده می شود. خصوصاً در خمیردندان های حاوی صابون. مقدار اندكی پارافین (تقریباً یك تا دو درصد) كافی است. حتی اگر خمیر به شكل قابل توجهی سفت در انبار سفت شده باشد، این میزان پارافین خمیر را قادر می سازد تا بدون فشار زیاد از تیوب خارج شود.

پانکراتین در خمیر دندان

در بین دیگر تركیباتی كه برای استفاده از خمیردندان مناسب هستند می توان پانکراتین اشاره كرد كه برای نرم كردن و تسهیل زدایش جرم دندان بدون آسیب زدن به مینای دندان به میزان 2 درصد در فرمولاسیون خمیر دندان استفاده می شود.
مواد لکه بر و سفیدکننده
سدیم پِربورات، منیزیم پروكسید و فرم های پایدار شده هیدروژن پروكسید می تواند به عنوان مواد لكه بر یا رنگ بر یا سفید كننده دندان استفاده شود. مواد قلیایی یا تركیبات اوره به عنوان خنثی كننده های اسید استفاده می شوند تا از تجزیه كربوهیدرات ها و بیشتر شدن اسیدیته آب دهان جلوگیری كنند.

سیلیکونها در خمیر دندان

سیلیكون ها برای استفاده در خمیردندان های غیركف كننده مناسبند و مقدار مصرف آنها می تواند از 0.5 تا 45 درصد متغیر باشد. سیلیکونها پخش شوندگی خمیردندان را بهبود می بخشند و یك لایه آب گریز روی دندان تشكیل می دهند تا از چسبیدن ذرات غذا به دندان جلوگیری شود. از آنجا كه سیلیكون ها با آب قابل امتزاج نیستند برای به کارگیری آنها در فرمول، باید از تركیبات امولسیون كننده استفاده شود.
آیا کلروفیل می تواند برای رفع بوی بد دهان به فرمولاسیون خمیر دندان اضافه شود؟
كلروفیل می تواند به عنوان بی بو کننده در فرمولاسیون خمیر دندان استفاده می شود. این خمیر دندان ها مناسب افرادی كه تنفس بدبو دارند و به هالیتوسیس مبتلا هستند. اما شواهد شفافی وجود ندارد كه كلروفیل چنین اثری داشته باشد.

کلروفیل در غلظت های بالا برای درمان زخم و کاهش بوی بد آن استفاده می شود اما در خمیردندانی که 0.1 تا 0.5 درصد کلروفیل دارد بعید است که این مقدار اندک کلروفیل بتواند بوی بد دهان را کاهش دهد، خصوصا اینکه خمیردندان آبکشی می شود و کلروفیل نمی تواند در تماس با مخاط دهان قرار گرفته و اثر بی بو کنندگی خود را اعمال کند.

سدیم لاروئیل ساركوزینات

سدیم لاروئیل ساركوزینات یک سورفکتانت است و به عنوان ماده كف كننده خوب شناخته شده می باشد. اما این تركیب خواصی مثل ضدآنزیمی و باكتری استاتیكی (توقف رشد باكتری ها) و ضدپوسیدگی (آنتی كاریوژنیك ) نیز دارد.

سدیم لاروئین سارکوزینات

در غلظت های پایین مثلاً 0.03 درصد، آنزیم هگزوكیناز را مهار می كند و در غلظت 0.25 درصد رشد باكتری های فلورای طبیعی آب دهان انسان را مهار می كند. اثربخشی ماندگار دارد چرا كه به تدریج روی پلاك دندان جذب می شود.
استفاده از آن در خمیردندان ها و محصولات وابسته در غلظت 1 تا 3 درصد پیشنهاد می شود.

كلرید استرانتیوم

از كلرید استرانتیوم در خمیردندان ضدحساسیت استفاده می شود. استرانتیوم در مقادیر اندك در دندان و استخوان وجود دارد به همین علت پیشنهاد شده كه از این تركیب به عنوان ماده تقویت کننده دندان استفاده شود. گفته می شود که این ترکیب، با فرایندی به نام كلسیفیكاسیون استرانتیوم به بهبود تخلخل دندان و بهبود ابقای كلسیم می انجامد.

فلوراید در خمیر دندان

در برخی نواحی آمریكای شمالی به آب شرب یك ppm فلوراید اضافه می کنند. مشاهده شد كه کودکان این منطقه از آمریکا، نسبت به کودکان نواحی دیگر پوسیدگی دندان كمتری داشتند. این مشاهده منجر به بررسی اثر فلوراید در مینای دندان شد و نهایتاً پیشنهاد شد كه فلوراید بیشتری به آب شرب اضافه شود.
این پیشنهاد با موافقت كامل كارشناسان مواجه نشد، چرا كه اثرات طولانی مدت بلع روزانه فلوراید هنوز مشخص نیست. دانشمندان متوجه شدند که آشامیدن آب حاوی فلوراید در کودکی می تواند دندان های کودک را محکم کند به طوری که این فرد در زمان بزرگسالی نیز از دندانهای محکم بهره مند باشد. اما باید به این نکته توجه کنیم که فلوراید فقط در هنگامی که دندان در لثه در حال شکل گرفتن است می تواند قابل جذب است. اما وقتی تاج دندان کامل شد، دیگر نوشیدن آب حاوی فلوراید به درد فرد نمی خورد. بنابراین با توجه به اینکه اثرات طولانی مدت بلع فلوراید مشخص نیست، منطقی نبود که فلوراید را به آب شرب اضافه کنند. بنابراین دانشمندان به این فکر افتادند که فلوراید را به فرمولاسیون خمیر دندان اضافه کنند.

برخی معتقدند كه اگر مسواك زدن به درستی انجام شود، استانوس فلوراید با مینای دندان تركیب شده و لایه غیرقابل انحلالی از اكسید قلع ، فسفات قلع و كلسیم فلوراید روی مینای دندان تشكیل می دهد كه از نفوذ اسید به داخل دندان جلوگیری می كند.

استانوس فلوراید

بسیاری از فلورایدهای غیرآلی از جمله استانوس فلوراید توسط بسیاری از پاك كننده ها و جلادهنده ها، هیدرولیز و غیرفعال می شوند. برای رفع این مشكل، خمیردندان در pH اسیدی و با استفاده از كلسیم پیروفسفات به عنوان جلادهنده فرموله شد. به همین دلیل استفاده موضعی از فلوراید با استفاده مداوم از خمیردندان به افزودن فلوراید به آب شرب ترجیح داده می شود.
تركیبات سدیمی كه به ذخایر آب اضافه می شوند در خمیردندان جواب نمی دهد. آزمایش های مختلف شیمیایی به این نتیجه رسید كه خمیرهایی که با ترکیب كلسیم پیروفسفات و استانوس فلوراید ساخته می شوند در كاهش پوسیدگی دندان مؤثر هستند و جامعه دندانپزشكان آمریكا این موضوع را تأیید کرده است. استانوس فلوراید یك ماده ضدپوسیدگی مؤثر برای استفاده در خمیردندان است البته به شرطی كه به صورت منظم استفاده شود.
عموماً پذیرفته شده است كه وضعیت دندان به خصوص در كودكان نامطلوب است و استفاده از فلوراید تأثیر ویژه ای در بهبود این وضعیت دارد.

مولیبدنوم به عنوان ماده ضدپوسیدگی دندان

گزارشات اخیر حاكی از آن است كه مولیبدنوم نیز اثراتی در بهداشت دهان دارد و احتمالاً مقدار مولیبدنوم جذب شده در رژیم غذایی در پوسیدگی دندان نقش دارد.

1- وزن مخصوص = Specific Gravity

2- نعناع فلفلی = Peppermint

3- پودر نرم = Loose Powder

4- جلادهنده = Polishing Agent

5- قابل امتزاج = Miscible

6- کتیرا = Tragacanth

7- انبارش = Storage

8- قلیاییت = Alkalinity

9- خنثی ساز = Neutralizer

10- خنثی سازی = Neutralize

11- طعم دهنده = Flavoring Agent

12- پروپیلن گلایکول = Propylene Glycol

13- ساخت خمیر دندان = How Make Toothpaste

14- منتول = Menthol

15- آب گریز = Hydrophobe

16- کلروفرم = Chloroform

17- موسیلاژ = Mucilage

18- استخراج با حلال = Solvent Extraction

19- دارچین = Cinnamon

20- دترجنت = Detergent