اسانس روغنی لاواند

لاواند دارای رایحه ای آرامش بخش و طراوت بخش می باشد. اسانس روغنی لاواند تنش های عصبی را رفع می کند، درد را تسکین می دهد، پوست سر را ضدعفونی می کند و گردش خون مویرگی را تقویت می نماید. لغت لاواند از ریشه Lavare است که در لاتین به معنای پاکیزگی می باشد. اسانس روغنی لاواند معمولاً از سرشاخه های گلدار گیاه و با روش تقطیر جداسازی می شود. در عطرسازی قدیمی، اسانس روغنی لاواند به عنوان یکی از اجزاء استفاده می شد. اسانس روغنی لاواند در رایحه درمانی نیز کاربرد دارد. ترکیبات اصلی تشکیل دهنده اسانس روغنی لاواند لینالول ( ۵۱%) و لینالیل استات (۳۵%) هستند. با روش کروماتوگرافی گازی می توان سایر ترکیبات تشکیل دهنده اسانس روغنی لاواند را شناسایی نمود.

اجزای تشکیل دهنده اسانس روغنی لاواند

بیش از ۱۰۰ جزء با ترکیب نسبی مختلف بسته به نوع لاواند، محل برداشت، فصل برداشت قسمت گیاه مورد استفاده در اسانس لاواند موجود است ولی برخی اجزاء مهم آن عبارتند از:

لینالول (Linalool)

فرمول بسته : C₁₀H₁₈O
مایعی است بی رنگ با نقطه جوش ۱۹۸ درجه سانتی گراد
چگالی در محدوده ۰/۸۵۸ تا ۰/۸۶۲ در دمای ۲۵ درجه.
اندیس شکست (Refractivr Index) بین ۱/۴۶۰۰ تا ۱/۴۶۳ در ۲۰ درجه سانتی گراد.
برای سنتز آن می توان از میرسن و یا از dehydrolinalool شروع کرد.
از تقطیر جزء به جزء روغنهایی مثل روغن wood rose ، seed ، coriander ، Linaloe ، shiu و … نیز می توان آن را بدست آورد.

لینالیل استات (Linaly acetate)

دارای فرمول بسته C₁₂H₂₀O₂ .
نام شیمیایی: 3و7- دی متیل-1و6- اکتادین-3- ایل- استات
(3,7 Dimethyl-1,6-Octadien-3-yl-Acetate)
لینالیل استات هم خانواده لینالول است با این تفاوت که به جای H گروه هیدروکسیل آن ، گروه استات(COCH3) نشسته است. مایعی است بی رنگ با نقطه جوش حدود ۱۱۵ درجه سانتی گراد در mmHg ۲۵ و چگالی حدود ۰/۹ در ۱۵^oC می توان آن را از acetylation مستقیم لینالول به دست آورد همچنین می توان با شروع از myrcene hydrochloride ، سدیم استات بدون آب تبلور (anhydrous sodium acetate) و همچنین انیدرید استات (acetate anhydride) در حضور کاتالیزور نیز لینالیل استات را به دست آورد
لینالیل استات، با ارزش ترین ترکیب موجود در اسانس لاواند است، بوی ویژه (characteristic oder) لاواند مربوط به آن است، حدود ۴۰ درصد اسانس لاواند فرانسه را این جزء تشکیل می دهد ارزش استری اسانس لاواند را بر اساس میزان این جزء بیان می کنند.

بقیه اجزاء

اجزاء اصلی اسانس لاواند همان لینالول و لینالیل استات است. ولی اجزاء دیگری مانند سینئول(cineol) ، ژرانیول(geraniol) ،بورنئول (borneol) و … نیز در آن دیده می شود ، نمونه ای از طیف کروماتوگرام GC مربوط به یک نوع اسانس لاواند ، در شکل زیر نشان داده شده است.

شبیه سازی کامپیوتری واحد جداسازی اسانس روغنی لاواند با بخار آب

1- اندیس شکست = Refractive Index

2- مقیاس آزمایشگاهی = Lab Scale

3- شرایط عملیاتی = Operative Condition

4- کروماتوگرافی گازی = Gas Chromatography

5- سینئول = Cineol

6- بخار آب = Steam

7- گیاه مورد = Myrtle

8- کروماتوگرافی = Chromatography

9- استخراج با حلال = Solvent Extraction

10- گردش خون مویرگی = Blood Microcirculation

11- عصاره های گیاهی = Herbal Extracts

12- اسانس ها = Essences

13- اسانس روغنی = Essential Oil

14- گردش خون = Blood Circulation

15- عطرساز = Perfumer

16- شوره = Dandruff