مطالعات بالینی چیست؟

انجام آزمایش های بالینی برای بررسی اثربخشی و بی خطر بودن محصولات دارویی و آرایشی و بهداشتی (efficacy & safety) در واحد ارزیابی فرآورده های دارویی، آرایشی و بهداشتی مرکز آموزش و پژوهش بیماری های پوست و جذام (با ریاست دکتر یحیی دولتی) به شرح زیر قابل انجام است.
درمالب از شرکت های تولید کننده و وارد کننده محصولات آرایشی بهداشتی و فراورده های پوستی، دعوت کرده تا ضمن بازدید از این مرکز، محصولات خود را جهت ارزیابی و دریافت گزارش به این مرکز ارجاع دهند.

فهرست آزمایشات اثربخشی

• اندازه گیری محتوای آب پوست با دستگاه کورنئومتر
• اندازه گیری میزان تبخیر آب از اپیدرم با دستگاه توامتر
• اندازه گیری چربی پوست با دستگاه سبومتر
• اندازه گیری رنگدانه های پوست با دستگاه مگزامتر
• اندازه گیری میزان پوسته ریزی با دستگاه های ویزیولاین و کورنئوفیکس
• اندازه گیری ضریب اصطکاک پوست با دستگاه فریکتیومتر
• اندازه گیری الاستیسیته یا کشسانی پوست با دستگاه کوتومتر
• اندازه گیری درخشندگی پوست با دستگاه گلاسی متر
• اندازه گیری میزان شوره ریزی با دستگاه دندروف متر
• آنالیز موها با دستگاه Hair Analyzer

منبع: مرکز تحقیقات پوست و جذام

 • شانه لیزری توسط FDA تایید نشده و یک ماده درمانی به شمار نمی آید بلکه فقط یک وسیله آرایشی به حساب می آید. سازندگان ادعا کرده اند ازآنجا که به هنگام استفاده از این شانه از لابه لای دندانه های آن پرتوهای ضعیف لیزری تولید میشود این پرتوها با نفوذ درپوست سر،پیاز موراتحریک کرده و سبب تحریک سلول های موبرای ترشح مواد شیمیایی میشود که رشد مو را بدنبال دارد. فیناستراید ( ماده موثره پروپشیا) یکی از داروهایی که اثر درمانی آن در ریزش مو به اثبات رسیده داروی فیناستراید است که در بازار با نام تجاری پروپشیا به فروش می رسد. این دارو سالها برای درمان پروستات در مردان استفاده می شد پس از مدتی پزشکان مشاهده کردند که ریزش موی بسیاری از مصرف کنندگان این داروکه دچارطاسی آندروژنتیک بودند متوقف شد حتی تعدادی از موهای ریخته شده مجددا بازگشت نمود. پس از تحقیقاتی که در مورد اثر این دارو بر درمان ریزش مو به عمل آمد مشخص گردید که تاثیر این دارو به این صورت است که باعث مهار آنزیمی به نام 5-آلفا ردوکتاز می شود. این آنزیم آنزیمی است که تستوسترون را به دی هیدروتستوسترون (قوی ترین هورمون مردانه موجود در خون و موثرترین عامل ریزش مو) تبدیل می کند. مطالعات بالینی جهت تعیین اثر بخشی و ایمنی این ماده در 33مرکز در آمریکا و 27مرکز در دیگر کشورها به انجام رسید تا اینکه در سال 1998مورد تایید سازمان نظارت بر دارو و درمان آمریکا قرار گرفت.

 نتیجه بررسی انجام شده بر روی منابع اصیل سنتی ایرانی از جمله قانون درطب بوعلی سینا، صیدنه ابوریحان، ذخیره خوارزمشاهی نشان می دهد گیاهانی مانند مورد، امله، پرسیاوشان،لادن، تره تیزک، آزاد درخت، بطم، سدر، سرو و... در جلوگیری از ریزش مو موثر می باشند. «مورد» در بین بقیه گیاهان در این منابع بیشترین تاکید را داشته و در اکثر منابع سنتی به خاصیت درمانی آن اشاره شده است. در این منابع ذکر شده که که «دانه این گیاه باعث تقویت ریشه موها شده و موی را از ریزش باز می دارد و سبب بلندی و سیاهی مو می شود.» البته نسخه هایی که پیشینیان از زمان ارسطو که 400سال قبل از میلاد می زیسته تا سال 1800یعنی حدود 200سال پیش که عصر ظهور تکنولوژی نوین به شمار می آید در زمان خود بسیار با ارزش بوده و بسیاری از آنها ایده های بسیار خوبی برای تحقیق توسط آیندگان بوده اند اما متاسفانه با وجود تاکید زیادی که در منابع سنتی طب ایران بر خواص درمانی این گیاه در ریزش مو شده، مطالعات بالینی بسیار محدودی صورت گرفته و در حال حاضر مدرک مستدلی که تاثیر آن را در ریزش مو نشان دهد وجود ندارد. در محدود مطالعات بالینی انجام شده نیز اثر مجموعه ای از چند عصاره گیاهی بر ریزش مو بررسی شده که عصاره گیاه مورد در کناربقیه عصاره ها تنها بخشی از فرمولاسیون را تشکیل می دهد.

1- سبومتر = Sebumeter

2- کورنئومتر = Corneometer

3- درخشندگی = Brightness

4- الاستیسیته = Elasticity

5- بالینی = Clinical

6- بیماری های پوست = Skin Diseases

7- تبخیر = Evaporation

8- شوره = Dandruff

9- رنگدانه = Cosmetic Pigments