چکیده: یکی از مواردی که ظاهرا ضروری به نظر می رسد ولی به عنوان یک گزینه یا امتیاز برتری در تولید برخی محصولات آرایشی بهداشتی مطرح شده، مبحث اثبات ادعا است. در نگاه اول، مصرف کننده انتظار دارد که اگر محصولی با ادعای خاص مثلا ضد ریزش مو یا ضد چروک وارد بازار می شود، این ادعا قبلا اثبات شده باشد. اما تولیدکنندگان محصولات آرایشی بهداشتی و پوست و مو معمولا ادعای خود را اثبات نمی کنند. برخی از آن ها ادعاهای عجیب و غریبی مطرح می کنند که صرفاً تفسیر خودشان از آزمایش های انجام شده است. در واقع، در دنیای آرایشی بهداشتی، موضوعی به نام اثبات ادعا وجود دارد که به یک کسب و کار واقعی تبدیل شده است.
نویسنده:
احسانحُسنانی
مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای
پکیج آموزشی
مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
ادعا، کلمات و عبارت هاییست که روی محصولات درج می شود تا مصرف کننده را به خرید متقاعد کند.
در دنیای محصولات آرایشی بهداشتی و مراقبت از پوست، موضوعی به نام اثبات ادعا وجود دارد که به یک کسب و کار واقعی تبدیل شده است. این موضوع برخلاف ظاهر علمی که دارد با تحقیقات علمی واقعی تفاوت بسیار زیادی دارد.
این business به این شکل کار می کند:
یک شرکت آرایشی بهداشتی بزرگ را در نظر بگیرید که محصولی مثل محلول ضد ریزش موی سر تولید می کند. مشخصاً این محصول باید وجه تمایزی با محصولات رقیب داشته باشد تا بتواند در بازار پر رقابت امروز فروش کند. بنابراین باید ایده جدیدی را مطرح کند تا حرفی برای گفتن داشته باشد. همچنین باید مصرف کننده را متقاعد سازد که محصولی که با این قیمت گزاف می خرند موثر است.
با یک آزمایشگاه قرارداد می بندد و از آنها می خواهد که محصولشان را آزمایش کنند. آزمایشگاه از شرکت آرایشی بهداشتی پول می گیرد و محصول را روی مثلا ۲۸ داوطلب آزمایش می کند و نتایج را بر حسب عدد و رقم به شرکت اعلام می کند. وقتی که نتایج مطالعات تکمیل شد، شرکت یکی از این عدد ها را که از همه بزرگ تر است در دست می گیرد و در بوق و کرنا می کند که محصول من ۸۸ درصد اثربخشی داشته است. حال این عدد ۸۸ را بزرگ روی برچسب محصولش درج می کند و در همه مدیاهای تبلیغاتی خود (وب سایت شرکت، نشریات وابسته، مجلات پول بگیر، مجلات شبه علمی) تا چندین سال استفاده می کند. جالب این جاست که در طول این چندسال ممکن است فرمولاسیون محصول چندین بار تغییر کرده باشد یا به کل تغییر فرمولاسیون داده باشد، اما این عدد ۸۸ درصد تا ابد ثابت می ماند!
گفته اند که یک بار از یک شمیستی پرسیده اند که ضدآفتاب های خارجی بهتر است یا ایرانی و ایشان گفته اند که ضدآفتاب فرانسوی برای آفتاب فرانسه است و ضدآفتاب ایران برای آفتاب ایران طراحی شده است و بر اساس زاویه تابش آفتاب در ایران فرموله شده است و این داستان ها. این صحبت من را یاد این مثال انداخت که شما بیایید بگویید که کفش های ایرانی برای پای ایرانی و مثلا زاویه انحنای کف پای ایرانی ها طراحی شده است. نه دیگر انقدرها هم صنعت ضدآفتاب صنعت پیشرفته ای نیست و دقیقا مثل کفش پوشیدن است ضدآفتاب زدن. شما یک ضدآفتاب ایرانی خوب را انتخاب بکنید و به میزان کافی استفاده بکنید خیلی بهتر از این است که ضدآفتاب خارجی گران بگیرید ولی کم استفاده بکنید.
در ایران بیشتر بر اساس اینکه چه ماده اولیه ای در دسترس است، چقدر قیمتش نهایتا در می آید، این فاکتورهایی است که در نظر گرفته می شود. اما فیلترها همان فیلترها هستند یعنی همان فیلترهایی که در اروپا استفاده می شود در محصول های ایرانی هم استفاده می شود و حالا ممکن است مثلا یک شرکتی بیاید تست مصرف کننده بگذارد و ضدآفتابش را تست کند. البته از شرکت های ایرانی خیلی بعید است که این کارها را بکنند. در اروپایی ها این بیشتر است که تست مصرف کننده انجام می دهند واقعا. یعنی می دهند ضدآفتاب را بعد از اینکه تولید شد، یک جامعه ای یک گروه هدفی استفاده میکند، بعد نظرسنجی می کنند ازشان و یک سری روش های علمی وجود دارد برای ارزیابی آن ضدآفتاب ها به طوری که ادعایی که روی آن محصولات درج می شود را اثبات بکند. آن اثبات ادعا در ضدآفتاب های ایرانی انجام نمی شود.
کلا محصولات آرایشی بهداشتی ایرانی در بحث اثبات ادعا خیلی ضعیف هستند و حتی همان عدد SPFی که رویش نوشته می شود، آن علامت UVA که روی آن نوشته می شود و یک دایره دارد و خیلی از آن چیزهایی که هست، آن به اضافه هایی که جلوی عدد PA گذاشته می شود خیلی هایش تخمینی است و واقعا هم اندازه گیری نمی شود.