مهندسی معکوس عطرها  

مهندسی معکوس عطرها

نویسنده:

ehsan hosnani
گردآوری، ترجمه و نگارش: احسان حُسنانی




چکیده: یک عطرساز وقتی می خواهد عطر جدیدی بسازد، باید شاهکارهای عطری را مورد آنالیز قرار دهد. اجزای آنها را کشف کند و به نحوی دیگر به هم بیامیزد تا عطری هم خانواده آن عطر موفق بسازد.

مهندسی معکوس عطرها


مهندسی معکوس کاربرد های زیادی دارد. قبل از اینکه وارد مبحث مهندسی معکوس عطرها شویم باید کمی در مورد مهندسی معکوس بدانیم. فرض کنید شما می خواهید خواننده شوید. یکی از مهمترین کارهایی که باید انجام دهید آن است که از خواننده های بزرگ که هم سبک شما می خوانند ایده بگیرید و آثار آنها را به دفعات گوش دهید. در واقع یک مدل یا الگوی موفق برای خودتان پیدا می کنید سپس روند و مسیری که این خواننده طی کرده تا به اینجا رسیده را بررسی می کنید تا از راه حل به مساله برسید. اینجا خواننده های نوآموز دو دسته می شوند. یک عده شروع می کنند به تقلید کردن و صدایشان را دقیقا شبیه خواننده ای می کنند که الگوی خود قرار داده اند. عده ای هم ایده می گیرند، خودشان چند تا تکنیک به آن اضافه می کنند، صدایی مختص خودشان می سازند و وارد مسابقه می شوند.
بدیهی است که کسی که تقلید می کند اولا کارش ارزش چندانی ندارد. داورها به او می گویند شما کاپی می کنی! اما کسانی که ارزش افزوده اضافه کرده اند و صدایشان مال خودشان است هم رای مردم را بیشتر جذب می کنند و هم مورد اعتماد داور ها قرار می گیرند.
در مورد عطرها هم وضعیت به همین صورت است. یک شرکت عطرسازی وقتی می خواهد عطر جدیدی بسازد، باید شاهکارهای عطری را مورد آنالیز قرار دهد. اجزای آنها را کشف کند و به نحوی دیگر به هم بیامیزد تا عطری هم خانواده آن عطر موفق بسازد.
در پاسخ به این سوال که مهندسی معکوس عطرها خوب است یا بد است، باید گفت که نظیرسازی یا همانندسازی عطرها که معادل انگلیسی آن matching است و ما برای سادگی آن را مهندسی معکوس نامیدیم با هدف های مختلفی انجام می شود. اگر هدف یادگیری و ایده گرفتن باشد خیلی هم خوب است.
اما اگر هدف ساخت عطری مشابه آن به همان بسته بندی و همان نام باشد، مصداق بارز تقلب است. خیلی از شرکت های اسانس سازی هندی و چینی اسانس هایی ساخته اند که در ظاهر بوی عطرهای موفق بازار را می دهد. این اسانس ها را می خرند، بسته بندی می کنند و با همان نام و همان شکل به بازار عرضه می کنند. کار بسته بندی را آنقدر حرفه ای انجام می دهند که حتما باید دو عطر اصلی و تقلبی کنار هم گذاشته شود و خصوصیات ظاهری آنها با هم مقایسه گردد تا تفاوت ها کشف شود.
گاهی مهندسی معکوس با این هدف ساخته می شود که عطری با همان خانواده بویایی و با همان ویژگی ها ساخته شود اما با نام و بسته بندی دیگری عرضه شود. هدف این نوع نظیرسازی شکستن قیمت و حفظ کیفیت است. شرکت هایی که این کار را می کنند ممکن است در کوتاه مدت سود زیادی نصیب شان شود اما سود این کار همیشگی نیست. چون مصرف کننده هیچ محدودیتی برای کم کردن قیمت ندارد. به زودی شرکت دیگری همان را با قیمت پایینتر نیز ممکن است ارائه کند.

تکنیک های مهندسی معکوس عطرها

برای مهندسی معکوس سه ابزار وجود دارد:
بینی عطار
دستگاه کروماتوگرافی گازی
ترکیب دو مورد بالا
آنالیز عطر با بینی عطار
عطار یا بینی برای اینکه بتواند عطری را مهندسی معکوس کند کار سختی در پیش داشت. داستین هافمن هنرپیشه معروف آمریکایی در فیلمی به نام «عطر: داستان یک جنایتکار» نقش یک عطار را بازی می کند که می خواهد عطری به نام عشق و دیوانگی را نظیرسازی کند. در این فیلم خیالی نشان می دهد که در قرن 18 میلادی، یک عطرساز برای مهندسی معکوس یک عطر چه کار سختی در پیش داشت. عطار وارد اتاقی که به این منظور طراحی شده بود وارد شد. به دستیارش گفت که کسی را به داخل اتاق راه نده چون باید با تمرکز کامل کار کنم. همسرش یک دسته دستمال تمیز برای او آورد. عطار یکی یکی دستمال ها را بر می دارد، یک قطره از عطر الگو را روی آن می ریزد. سپس با دقت بو می کند تا پی ببرد چه چیزهایی در داخل آن است. این کار آنقدر سخت بود که پشت میز خوابش می برد.

امروز عطاران یا بینی ها تکنیک های خاص برای بوییدن به منظور کشف ترکیبات موجود در ساختار یک عطر دارند. یکی از این تکنیک ها این است: الگوهای بویایی را شناسایی می کنند. درست مثل کسی که در یک اتاق پر سر و صدا می نشیند و با تمرکز به صحبت تعدادی آدم خاص که در آن اتاق هستند گوش می دهد. عطارها هم با همین تکنیک می توانند الگوهای بویایی را تشخیص دهند. مثلا اگر عطری از خانواده فوژر بود با تمرکز روی الگوهای بویایی می تواند نوت های لاوندر، کومارین، پاچولی و خزه بلوط را تشخیص دهد. سپس به بررسی و کشف نوت ها دیگر می پردازد. مثلا بو می کنند تا ببیند آیا در این عطر، سالیسیلات وجود دارد؟ اگر وجود دارد به تنهایی یا در ترکیب با نوت های دیگر؟

به مرحله نهایی مهندسی معکوس که رسید باید از تکنیک های اشباع کردن استفاده کند. به این ترتیب که بینی خود را با نوت هایی که کشف کرده اشباع می کند تا آن بوها را متوجه نشود و تمرکز خود را روی نوت هایی می گذارد که کشف نشده.

آنالیز عطرها با روشهای آنالیز دستگاهی

کشاورزان قدیم برای جدا کردن کاه از گندم، خوشه های خرد شده گندم را به هوا پرت می کردند تا با جریان باد، کاه )که سبک تر است( از گندم )که سنگین تر است( جدا شود. به این روش بادکشیدن گفته می شود.

همانطور که می دانید مولکولهای تشکیل دهنده اسانس، اندازه های متفاوتی دارند. برای تفکیک و جداسازی این مولکولها از یک دیگر، می توان از روش باد کشیدن گندم ایده گرفت.
به این ترتیب که یک جریان گازی از روی مولکولهای تشکیل دهنده اسانس عبور می دهند. مولکولهایی که سبکتر هستند با استفاده از این جریان گازی جابجا می شوند و از مولکولهای سنگین تر جدا می شوند.

برای ایجاد این جریان گازی، از کپسول استفاده می شود. داخل این کپسول یک گاز بی اثر مثل هلیوم وجود دارد. در مسیر این جریان گازی، با استفاده از یک سرنگ که شبیه سرنگ آمپول است، اسانس یا عطر را تزریق می کنند. مولکولهای تشکیل دهنده اجزاء اسانس که اندازه های مختلفی دارند در مسیر این جریان گازی با سرعت های مختلفی حرکت می کنند. برای اینکه این جداسازی بهتر انجام شود، این جریان گازی از داخل تونل های مویینه و بسیار باریک که داخل آن با مواد خاصی پوشش داده شده است عبور می کند.
مولکولهای تشکیل دهنده اسانس با سرعت های مختلف از داخل این تونل عبور کرده و نهایتا بعد از گذشت چند ساعت از آن طرف تونل خارج می شود.
هر مولکول که خارج شد با استفاده از چشم های الکترونیکی که به آن دتکتور می گویند، شناسایی می شود و اطلاعات آن توسط پیک هایی شبیه نوار قلب روی کاغذ یا مانیتور ترسیم می شود.
این دستگاهی که در بالا به شکل بسیار ساده توضیح دادم، دستگاه کروماتوگرافی گازی نام دارد. شکل ساده شده یک دستگاه کروماتوگرافی را در این تصویر مشاهده می کنید:

با تکنیک های شیمی تجزیه از جمله دستگاه کروماتوگرافی گازی می توان اطلاعات زیادی در مورد ترکیبات تشکیل دهنده یک عطر به دست آورد. البته کسی ادعا نمی کند که با این دستگاه ها می توان فرمول عطر را به صورت دقیق به دست آورد و مشابه آن را ساخت بلکه می توان فرمول کلی عطرها را به دست آورد. از تکنیک های مهندسی معکوس برای بازسازی عطرهای پرفروش استفاده می شود. البته در نهایت به تجربه عطرساز برای ساخت عطر نیاز می شود. اما با استفاده از این تکنیک ها می توان در زمان کوتاه تری به نتیجه مورد نظر رسید.



یک کروماتوگرام ساده (عکس از کاتالوگ دستگاه کروماتوگرافی گازی Agilent)
همانطور که نوار قلب را یک پزشک می تواند بخواند، خواندن و تفسیر این طیف ها کار یک شیمی دان است که در این زمینه آموزش تخصصی دیده است.

کروماتوگرام واقعی اسانس روغنی لاوندر. پیک شماره 4 لینالول و پیک شماره 10 لینالیل استات را نشان می دهد.

قیمت دستگاه کروماتوگرافی گازی بسیار گران است. در ایران فقط دانشگاه ها، پالایشگاه ها و مراکز تحقیقاتی از این دستگاه دارند. برند معروف این دستگاه، شیمادزوی ژاپن است. جدیدا یک مدل آمریکایی دیگر معرفی شده به نام Agilent که قیمت مناسب تری دارد.


• نظیرسازی عطر

40cheragh2

کانال تلگرام اصلی

@hosnani1

معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب

1- سرنگ = Syringe سرنگ 


تلفظ syringe ↓
2- نوت = Note

تلفظ top notes, middle noses and base notes ↓
3- عطر = Perfume
copycat perfume = عطرهای تقلیدی که محصول نظیرسازی عطرهای معروف هستند اما با همان بسته بندی و نام عرضه نمی شوند. بلکه با هدف کیفیت بهتر و قیمت پایین تر تولید می شوند. 

perfume and parfum = پرفیوم و پارفوم، شکل های مختلف عطر، از نظر لغوی، پارفوم معادل فرانسوی پرفیوم است

unscented or the same scent as your perfume = بدون بو یا از رایحه ای هم خانواده با عطر شما 

Natural perfumes = عطرهای طبیعی

Neroli perfume = عطرهای نرولی

perfumer’s palette = پالت عطرساز

masculine perfumes = عطر مردانه 

Eau de perfume = ادوپرفیوم
عطرساز
عطر


تلفظ perfume and parfum ↓


تلفظ perfume ↓


تلفظ perfumer ↓


تلفظ unscented or the same scent as your perfume ↓
4- تقلبی = Fake
5- مصرف کننده = Consumer
consumer perception = درک مصرف کننده 
مصرف کنندگان 
مصرف کننده

consumer appeal = جذب مشتری 


تلفظ consumers ↓
6- اسانس روغنی = Essential Oil
essential oils, an essential oil is a concentrated hydrophobic liquid containing volatile aroma compounds from plants, also known as volatile oils = اسانس های روغنی، ماده هیدروفوب غلیظ شده که حاوی ترکیبات آروماتیک فرار گیاهان می باشد. اسانس های روغنی را روغن های فرار نیز می نامند. 

pure essential oils are naturally occuring substances found in different parts of the plant = اسانس روغنی خالص، ماده طبیعیست که در قسمت های مختلف گیاهان یافت می شود 

massage is a relaxing way to introduce essential oils to the body = ماساژ یک روش آرامش بخش برای وارد کردن اسانس روغنی به داخل بدن است

non-organic essential oil = اسانس روغنی غیرارگانیک 

tea tree essential oil = اسانس روغنی درخت چای 

lavender essential oil = اسانس روغنی لاواند
اسانس های روغنی


تلفظ essential oil ↓


تلفظ essential oils ↓


تلفظ lavender essential oil ↓


تلفظ lavender essential oil2 ↓


تلفظ massage is a relaxing way to introduce essential oils to the body ↓


تلفظ non-organic essential oil ↓


تلفظ pure essential oils are naturally occuring substances found in different parts of the plant ↓


تلفظ tea tree essential oil ↓
7- پوشش = Coverage
Gray hair coverage = پوشش سفیدی موها

good coverage = پوشش خوب 
پوشش
8- کروماتوگرافی = Chromatography کروماتوگرافی، سوانگاری، یکی از پرکاربردترین روش‌های جداسازی مواد در آزمایشگاه

thin layer chromatography, TLC = کروماتوگرافی لایه نازک 
9- سبک = Light Weight سبک
10- اوره = Urea

تلفظ urea ↓
11- شناسایی = Identification
12- گلی = Floral
hyrdosol, Herbal distillates, floral waters, hydrosols, hydrolates, herbal waters, and essential waters, are aqueous products of distillation. = هیدروسل، مقطره گیاهی، گلاب، هیدرولات ها، آب اسانسی، محصول آبی تقطیر
پلی هولوزیدها مشابه هیالورونیک اسید تا چندین برابر حجم خود آب جذب می کنند. فلورال، بر پایه رایحه گل ها
13- سنگین = Heavy
heavy metals = فلزات سنگین

heavy makeup = آرایش غلیظ
سنگین
14- بلوط = Oak

تلفظ oak moss ↓


تلفظ oakmoss ↓
15- کروماتوگرافی گازی = Gas Chromatography
16- بی اثر = Inert خنثی، بی خاصیت

inert gas = گاز بی اثر 
17- عطرساز = Perfumer
perfumer’s palette = پالت عطرساز
عطرساز


تلفظ perfumer ↓
18- پاچولی = Patchouli پاچولی، نعناع هندی
19- لینالیل استات = Linalyl Acetate یکی از ترکیبات اصلی تشکیل دهنده اسانس روغنی لاوندر ، لینالیل استات
20- دستگاهی = Instrumental
clinical-instrumental study = مطالعه بالینی-دستگاهی
دستگاهی، دستگاه وری
21- لینالول = Linalool یکی از ترکیبات اصلی تشکیل دهنده اسانس روغنی لاوندر ، لینالول
22- خزه بلوط = Oak Moss

تلفظ oak moss ↓
23- بویایی = Olfaction بویایی
24- کاتالوگ = Catalogue کاتالوگ 
25- آمپول = Ampulla آمپول
26- کومارین = Coumarin کومارین


تلفظ coumarin ↓
27- تقلب = Adulteration
adulteration, mixing other matter of an inferior with cosmetics = تقلب، اضافه کردن مواد بی کیفیت و گاهی خطرناک به محصولات آرایشی برای سود بیشتر
28- سیر = Garlic
garlic shampoo = شامپو سیر
سیر 


تلفظ garlic ↓
29- شیمی = Chemistry
organic chemistry = شیمی آلی 
شیمی 


تلفظ chemistry ↓


تلفظ organic chemistry ↓
30- مهندس = Engineer مهندس 


تلفظ engineer ↓
31- ازن = Ozone
secondary pollutants, A secondary pollutant is not directly emitted as such, but forms when other pollutants (primary pollutants) react in the atmosphere.Examples of a secondary pollutant include ozone, which is formed when hydrocarbons (HC) and nitrogen oxides (NOx) combine in the presence of sunlight; NO2, which is formed as NO combines with oxygen in the air; and acid rain, which is formed when sulfur dioxide or nitrogen oxides react with water. = آلاینده های ثانویه هوا که بر خلاف آلاینده های اولیه به شکل مستقیم وارد هوا نمی شوند. بلکه در اثر واکنش آلاینده های اولیه با عوامل دیگر ایجاد می شوند. از ازن تروپوسفری می توان به عنوان نمونه ای از آلاینده ثانویه نام برد. زیرا از واکنش هیدروکربن ها و اکسیدهای نیتروژن در حضور نور آفتاب ایجاد می شود. باران های اسیدی نمونه دیگری از آلاینده های ثانویه هستند. زیرا در اثر ترکیب اکسید گوگرد و اکسید نیتروژن با آب باران ایجاد می شوند. 

tropospheric ozone, Ozone that is a constituent of the troposphere. The troposphere extends from the Earth's surface to between 12 and 20 kilometers above sea level = ازن تروپوسفری، ازنی که در لایه تروپوسفر جو زمین قرار دارد. تروپوسفر آن قسمت از جو زمین است که از سطح زمین تا فاصله 12 و 20 کیلومتری بالای سطح دریا ادامه دارد.

photochemical smog, haze in the atmosphere accompanied by high levels of ozone and nitrogen oxides = مه دود فوتوشیمیایی، دودآلود شدن هوا به علت وجود ازن و اکسیدهای نیتروژن 

Ozone, trioxygen, an inorganic molecule with the chemical formula O3 = ازن، تری اکسیژن 


تلفظ ozone ↓


تلفظ tropospheric ozone ↓

مطلب فوق را در شبکه های اجتماعی زیر با دوستانتان به اشتراک بگذارید