سورفکتانت در محصولات مراقبت از پوست و مو
چکیده: سورفکتانت ها مواد فعال کننده سطح هستند که پس از افزودن به آب، کشش سطحی آب را کاهش می دهند. سورفکتانت ها یک سر قطبی و یک سر غیرقطبی دارند.
نویسنده:
احسان حُسنانی مدرس اسکین کر و مراقبت از پوست
برای اطلاع از سرفصلهای پکیج آموزشی مراقبت از پوست و مو، کلمه پکیج را با واتسپ به شماره 09101971690 بفرستید.
سر قطبی و غیرقطبی سورفکتانت های مختلف
مهمترین دسته مواد اولیه صنایع بهداشتی و آرایشی «سورفکتانت ها» هستند.
کلمه surfactant به معنای «ماده فعال کننده سطح» مخفف کلمات surface active agents است.
نام سورفکتانت
به سری موادی اطلاق می شوند که پس از انحلال در آب تمایل به جمع شدن در سطح دارند، افزودن این مواد به آب باعث کاهش کشش سطحی آن می شود این مواد دارای یک بخش قطبی (Head) و یک بخش غیر قطبی (tail) هستند.
سورفکتانتها دارای سر آبدوست و دم آبگریز می باشند
بخش قطبی آبدوست و بخش غیر قطبی آبگریز است.در اثر ورود هوا به آب حاوی سورفکتانت (مثلا" از طریق هم زدن یا دمیدن) سر (Head) این ملکولها به طرف آب و دم (tail) آنها به طرف هوا (حفره گازی) قرار گرفته و با آمدن به سطح تشکیل «کف» خواهد داد.
سورفکتانت ها با ورود هوا به سطح آمده و کف می کنند.
تمایل نسبی یک سورفکتانت به فاز روغنی یا فاز آبی با کمیتی به نام HLBتعیین می گردد.
، HLB عددی بین صفرتا بیست است که نشان می دهد سورفکتانت به کدام فاز تمایل بیشتری دارد و تا چه حد ، هر چه این عدد به صفر نزدیک باشد سورفکتانت آبگریز (چربی دوست) است و هر چقدر به بیست نزدیک باشد سورفکتانت مورد نظر آبدوست است.
سورفکتانت اولیه بیشترین مقدار را در شامپو داشته و مسئول اصلی ایجاد کف و پاک کنندگی است. سورفکتانت های ثانویه مجموعه ای دو یا چندتایی هستند که برای کم نمودن اثر خشن سورفکتانت اولیه یا ایجاد لطافت و تغییر در ماهیت کف به کار می روند. مواد تقویت کننده کف نیز سورفکتانت ثانویه تلقی می شوند.
Ref: Chemistry and Technology of the Cosmetics and Toiletries Industry, edited by S.D. Williams, W.H. Schmitt, P.9
سورفکتانتها دارای سر آبدوست و دم آبگریز می باشند
سورفکتانت ها با ورود هوا به سطح آمده و کف می کنند.
HLB:(Hydrophilic Lipophilic Balance)
طبقه بندی سورفکتانت ها
تقسیم بندی سورفکتانت ها بر اساس ملایمت
سورفکتانت های اولیه (پایه ای):
قدرت اثر بالا، سازگاری پایین با پوست
سورفکتانت های ثانویه (جانبی): قدرت اثر پایین، سازگاری بالا با پوست
سورفکتانت های ثانویه (جانبی): قدرت اثر پایین، سازگاری بالا با پوست
سورفکتانت اولیه بیشترین مقدار را در شامپو داشته و مسئول اصلی ایجاد کف و پاک کنندگی است. سورفکتانت های ثانویه مجموعه ای دو یا چندتایی هستند که برای کم نمودن اثر خشن سورفکتانت اولیه یا ایجاد لطافت و تغییر در ماهیت کف به کار می روند. مواد تقویت کننده کف نیز سورفکتانت ثانویه تلقی می شوند.
تقسیم بندی سورفکتانت های بر اساس بار الکتریکی
•
سورفکتانت آنیونی:
سر قطبی دارای بار الکتریکی منفی است
• سورفکتانت کاتیونی: سر قطبی دارای بار الکتریکی مثبت است
• سورفکتانت غیر یونی: سر قطبی دارای بار الکتریکی نیست.
• سورفکتانت آمفوتری (دوخصلتی):
• سورفکتانت کاتیونی: سر قطبی دارای بار الکتریکی مثبت است
• سورفکتانت غیر یونی: سر قطبی دارای بار الکتریکی نیست.
• سورفکتانت آمفوتری (دوخصلتی):
در pH بالا
سر قطبی دارای بار الکتریکی منفی است
در pH پایین سر قطبی دارای بار الکتریکی مثبت است
در pH پایین سر قطبی دارای بار الکتریکی مثبت است
Ref: Chemistry and Technology of the Cosmetics and Toiletries Industry, edited by S.D. Williams, W.H. Schmitt, P.9
• Anionic Surfactants
• سورفکتانت
مطلب قبلی: فسفولیپیدها
مطلب بعدی: کافئین
معادل انگلیسی اصطلاحات تخصصی این مطلب
1- سورفکتانت آنیونی = Anionic Surfactants
2- سر آبدوست = Hydrophilic Head
3- سورفکتانت اولیه = Primary Surfactant
4- هم زدن = Mixing
5- سر قطبی = Polar Head
6- غیر یونی = Nonionic
7- ماده فعال = Active Matter
8- آمفوتری = Amphoteric
10- ملایمت = Mildness
11- کاتیونی = Cationic
12- سورفکتانت ها = Surfactants
biosurfactants
بیوسورفکتانت ها
بیوسورفکتانت ها
surfactants
سورفکتانت، ماده فعال سطحی
سورفکتانت، ماده فعال سطحی
surfactants2
14- آنیونی = Anionic
15- سورفکتانت = Surfactant
biosurfactants
بیوسورفکتانت ها
بیوسورفکتانت ها
surfactants
سورفکتانت، ماده فعال سطحی
سورفکتانت، ماده فعال سطحی
surfactants2